Eerste rang bij drama op wall street

Ongeschoren, nerveus, in vrijetijdskleding en lopend op slippers wacht Robert Kindler van Morgan Stanley in de vroege maandagochtend van 13 oktober 2008 op het belangrijkste poststuk van zijn leven. Maar in plaats van de koerier die hij verwacht, staat hij even later oog in oog met negen onberispelijk geklede Japanse bankiers. De delegatie van Mitsubishi UFJ overhandigt Kindler 9 miljard dollar, de investering die het dreigende einde van zijn bank afwendt, in de vorm van een ouderwetse cheque.


Deze noodgreep – vanwege een Japanse feestdag kon het bedrag niet vanuit Tokio worden overgeboekt – tekent de spanning waarin Wall Street en Washington dan al een half jaar verkeren. De periode tussen de val van Bear Stearns in maart en die 13e oktober, dezelfde dag waarop ook de Amerikaanse overheid krachtdadig ingrijpt op Wall Street, wordt adembenemend beschreven door Andrew Ross Sorkin, journalist van The New York Times .

Op basis van interviews met ruim 200 betrokkenen en inzage in hun e-mails en aantekeningen, reconstrueert Sorkin de koortsachtige gebeurtenissen in Washington en op Wall Street. In het begin van het boek is het tempo nog goed bij te benen en neemt Sorkin de tijd om hoofdrolspelers neer te zetten. Gaandeweg wordt het tempo ongenadig hoog. Soms wordt er meerdere keren per pagina geschakeld: van de incompetentie in de bestuurskamer van verzekeraar AIG, via Washington, waar minister van financiën Henry Paulson de uitputting nabij is en regelmatig moet overgeven terwijl hij van ramp naar ramp snelt, naar het appartement van een Morgan Stanley-bestuurder voor fusiegesprekken met Merrill Lynch.

Dat tempo vergt enige concentratie maar geeft vooral een gevoel voor de enorme spanning en tijdsdruk waaronder met name Paulson opereert. Illustratief is de totstandkoming van zijn reddingsplan om toxic assets van banken op te kopen. Het oorspronkelijke wetsvoorstel van drie A4’tjes is, nadat het congres ermee klaar is, uitgegroeid tot 450 pagina’s. Het beschikbare bedrag van 700 miljard dollar zuigen Paulsons medewerkers uit hun duim; 500 miljard kon weleens te weinig zijn, 1.000 miljard klinkt te hoog voor politici die er hun fiat aan moeten geven. Uiteindelijk blijkt het plan praktisch onuitvoerbaar en wordt een groot deel van het bedrag besteed aan rechtstreekse investeringen in banken.

Sorkins boek geeft niet het definitieve oordeel over Paulsons beleid (waarom Bear Stearns redden, Lehman niet en AIG een week later wel?) en over de mate waarin hij zijn oude werkgever Goldman Sachs heeft bevoordeeld. Maar als journalistiek de eerste versie van de geschiedenis geeft, dan heeft Andrew Ross Sorkin zowel zijn lezers als de toekomstige historici die zich over de gebeurtenissen op Wall Street anno 2008 zullen buigen, een enorme dienst bewezen.

[ jeroen.kerkhof @reedbusiness.nl ]

Too big to fail


auteur andrew ross sorkin


uitgeverij viking


isbn 9780670021253


 prijs €22,95

De dreigende ondergang van Wall Street in 2008 is in grote lijnen al eerder beschreven. Maar Ross Sorkins schrijfstijl voegt zo veel detail, spanning en persoonlijk drama toe dat de lezer zijn boek nauwelijks neer kan leggen.