China houdt poot stijf

chinese yuan | economie

Hoewel de luchttemperatuur deze en volgende week in de Chinese hoofdstad Peking nauwelijks boven het vriespunt uitkomt, is het een hete november voor de hoogste Chinese beleidsmakers. Na hoog bezoek uit de VS van president Barack Obama, landt volgende week hoog bezoek uit Europa. 


Allemaal hebben ze de pijlen gericht op de Chinese munt. Het is de Amerikanen, Europeanen en Japanners een doorn in het oog dat China de yuan niet toestaat sterker te worden. In juli 2005 besloot China de koers van de yuan licht los te laten. Daarmee kwam er een einde aan de jarenlange vaste koers ten opzichte van de dollar. Sindsdien is de yuan in dollars ruim 20 procent duurder geworden. In de zomer van 2008, toen de huidige economische crisis uitbrak, herstelde Peking echter zijn stevige greep op de yuan.

Door de yuan kunstmatig goedkoop te houden frustreert China het economisch herstel in de rest van de wereld, is de lezing. De VS meldt elke maand een miljardentekort op de handel met China. In september bedroeg dat tekort 22 miljard dollar. Sinds begin dit jaar komt het totale tekort daarmee op ruim 165 miljard dollar. De kunstmatig goedkope yuan is volgens veel Amerikaanse politici de schuldige.

Obama riep China daarom op toe te werken naar een wisselkoerssysteem gebaseerd op marktmechanisme. Het ministerie van financiën uit Washington bekritiseerde aan de vooravond van Obamas bezoek het gebrek aan flexibiliteit van de yuan. Het eveneens in Washington gevestigde IMF noemde de munt, bijna gelijktijdig, ‘aanzienlijk ondergewaardeerd’, ondanks de waardestijging van ruim 20 procent ten opzichte van de dollar sinds zomer 2005. Ook de Japanse minister van financiën hekelde het Chinese wisselkoersbeleid. En de over het algemeen in zijn uitlatingen over wisselkoersen uiterst voorzichtige president van de Europese Centrale bank Jean-Claude Trichet zei kort geleden dat de yuan in waarde moet stijgen. Eerst met kleine en daarna met grotere stappen. 





Gefaald


Al jaren krijgt Peking zulke adviezen uit Brussel, Washington en talloze andere hoofdsteden. Keer op keer bleek die druk niets op te leveren. Als China iets doet aan de wisselkoers, doet het land dat wanneer het dat zelf wil en onverwacht. 


Even leek het erop alsof het deze keer anders zou zijn. In zijn kwartaalrapport, dat enkele dagen voor de komst van Obama werd gepubliceerd, erkende de Chinese centrale bank de noodzaak van een sterkere nationale munt. De zin dat de koers ‘grofweg stabiel gehouden moest worden’, een standaardonderdeel van elk kwartaalrapport van de centrale bank, was ineens verdwenen.

Probeert de centrale bank de wereld klaar te stomen voor een verandering van het Chinese wisselkoersbeleid, vroegen analisten zich onmiddellijk af. Uit de handel op de valutamarkt viel af te leiden dat handelaren verwachten dat de yuan in de komende twaalf maanden met enkele procenten in waarde zou stijgen.

De euforie was maar van korte duur. Het vertroebelde beeld werd al snel duidelijk. Economen keken echter reikhalzend uit naar het Chinese ministerie van handel. Dat staat, als het op het wisselkoersbeleid aankomt, hoger in de pikorde dan de centrale bank. In tegenstelling tot Europa en de VS, neemt de centrale bank in China een veel minder prominente positie in. Volgens het handelsministerie moet China zijn stabiele wisselkoersbeleid vasthouden omwille van de verdere groei van de Chinese handel en economie en het herstel van de wereldeconomie. Alles wijst erop dat de centrale bank een minderheidspositie vertegenwoordigt.

Op de valutamarkt verwachten handelaren dat de yuan met circa 3 procent in waarde zal stijgen. Dat komt niet in de buurt van wat de Europeanen en de Amerikanen willen.

Nu duidelijk is dat Obama geen succes op het valutafront heeft geboekt, mogen de Europeanen het proberen. De president van de Europese Centrale Bank Jean-Claude Trichet, voorzitter van de raad van ministers van financiën van de eurozone Jean-Claude Juncker en eurocommissaris voor Monetaire Zaken Joaquin Almunia landen volgende week in China. Het is echter zeer waarschijnlijk dat hun bezoek hetzelfde resultaat zal hebben als het bezoek van twee jaar geleden. Toen hoorden de Chinezen de wensen van de Europeanen rustig aan om vervolgens alle pleidooien voor een ster-kere yuan naar de prullenbak te verwijzen. 





[ edin.mujagic @reedbusiness.nl ]