Binnen enkele dagen zal duidelijk worden wie zich de komende jaren ‘president’ van de Europese Unie mag noemen. Natuurlijk zal hij (m/v) formeel gezien geen echte president zijn, maar slechts voorzitter van de Europese Raad. Alleen al dat gegeven maakt de president een lamme eend: hij mist het mandaat van de Europese bevolking en zijn functie ontbeert gezag. De president van de Europese Unie wordt een soort stadswacht: hij mag niets, kan niets en niemand moet iets van hem hebben.

Daarbij toont het handjeklap waarmee het toekomstige gezicht van de Unie wordt gekozen aan dat de Unie allesbehalve een unie is. Hadden de Europese leiders maar het lef gehad om de Europese bevolking hun president direct te laten kiezen toen ze het Verdrag van Lissabon opstelden. Dat had niet alleen spannende verkiezingen opgeleverd, maar had de bevolking in één klap bij de Europese politiek betrokken. Niet dat we dan ineens verlost zouden zijn van de ondraaglijke bureaucratie en geldverspilling in Brussel en Straatsburg. Maar in plaats van de minst bedreigende, saaiste compromis-kandidaat, was dan de man of vrouw met de beste plannen en communicatieve vaardigheden president geworden. Een president die werkelijk iets had kunnen betekenen voor Europa.