A ls het aan de uitgeverij van dit bijna 40 jaar oude zakenblad ligt, is FEM ’s jaarlijkse top-100 van machtige bestuurders en commissarissen deze week voor de laatste keer uitgekomen. Reden voor een terugblik op zeven edities van onze goed gelezen machtigenlijst.


Om maar meteen met de deur in huis te vallen: grootschalige veranderingen bleven in die jaren uit. Ook dit jaar prijken in de top-10 van FEM ’s machtigenlijst vooral namen van bedaagde heren. Al staan er in geen enkele editie als die van dit jaar zo veel vrouwen, nooit heeft een topvrouw onze top-10 weten te halen. De hoogstgenoteerde vrouw – Annemiek Siderius-Fentener van Vlissingen – komt dit jaar niet verder dan een bescheiden 24ste plaats. De code-Tabaksblat heeft op het glazen plafond geen noemenswaardig effect gehad.

Wel op de gestage opkomst van de adviseurs. Nadat advocaat Peter Wakkie in 2003 supermarktconcern Ahold kwam redden, is het na de consultants – die zijn al jaren goed vertegenwoordigd in de FEM top-100 – ook de advocaten en accountants gelukt om de toezichtsraden van de AEX-fondsen te bevolken. Een van de hoogste nieuwe binnenkomers van dit jaar is voormalig KPMG-partner Ben van der Veer. Die zit, met vier commissariaten, amper een jaar na zijn afscheid als boekhouder al bijna aan zijn Tabaksblat-taks.

Dat is een ander effect van de code. Commissarissen ‘mogen’ sinds 2004 niet meer dan vijf commissariaten bezitten. Daarmee is een eind gekomen aan het stapelen van commissariaatjes. De modale supercommissaris is ooit topman geweest van een groot beursgenoteerd bedrijf, en is nog tijdens zijn zittingstermijn als bestuursvoorzitter begonnen met het vergaren van commissariaten. Tot in deze eeuw waren mensen als Aad Jacobs en Paul van den Hoek respectievelijk meervoudig president-commissaris en tienvoudig commissaris. Die praktijken zijn voorgoed voorbij. Beide heren komen dit jaar niet meer op de lijst voor. Symbolischer kan het bijna niet.

Hoe machtig iemand ook is, geen enkele old boy ontkomt aan de harde wet van de vergankelijkheid van de macht. Aan het einde van de derde termijn loopt een nieuwe generatie heren zich warm om de posities van de oude garde over te nemen. Zo rond de 70 jaar verloopt dan ook de houdbaarheid van elke toezichthouder: tachtigers hebben nooit in onze lijst gestaan. Datzelfde geldt overigens voor dertigers. Een doorsnee commissaris is in het Nederland van 2009 nog altijd een zestiger. De wereld verandert, de top niet.


[ Wilbert.Geijtenbeek @Reedbusiness.nl ]

[ Koos.Schwartz @Reedbusiness.nl ]