De 100 rijkste Chinezen zijn goed voor 229 miljard dollar. Rupert Hoogewerf brengt ze elk jaar in kaart en vertelt zo het verhaal van China’s succes.

Elk jaar publiceert Hurun Report van Rupert Hoogewerf de lijst met China’s rijksten. Hoogewerf is daarmee wereldbekend geworden. “Ik heb een Nederlandse naam maar mijn familie is al generaties lang Brits. Wij noemen onszelf ‘Huudzjwur’. Iedere Hollander aan wie ik me voorstel, verbetert me dan”, verzucht hij. Achter zijn Chinese naam, Hu Run, plakte Hoogewerf Bai Fu, ‘100 rijken’, als naam voor zijn Chinese uitgeverij.

Het ingetogen Engelse Hurun Report is dan ook een afgezwakte versie van het correcte ‘Rupert Hoogewerfs 100 Rijken’. Mede door zijn eigen naam aan de lijst te koppelen is Hoogewerf in China een bekendheid geworden. “De allereerste lijst telde 50 namen”, herinnert hij zich. Nu, tien jaar later, publiceert hij een topduizend. “Tja, als Nederland een Quote 500 kan doen, dan moet China toch minstens een lijst van 1.000 rijken kunnen hebben, niet?”

Te rijk

Om op die lijst te komen, heeft een Chinees nu 150 miljoen dollar nodig. “China telt nu zoveel rijken dat we het minimumbedrag van de lengte van de lijst moeten laten afhangen. 1.000 Namen is echt het maximum.” Liever zou Hoogewerf een kortere lijst maken, “maar de mensen die dan op de lijst komen te staan, zijn te rijk voor ons voorstellingsvermogen. Ik bedoel, 1 miljard dollar, dat is een getal dat ons begripsvermogen gewoon te boven gaat.” Zulke rijkdom ondermijnt de ambitie ooit ook op de lijst te komen. “Idealiter wil ik een lijst die voor iedereen bereikbaar is. Met 150 miljoen dollar zit je dan al behoorlijk in de wolken, maar lager kunnen we niet gaan, een toptienduizend is te lang.”

De jaarlijkse lijst trekt wereldwijd de aandacht. “Wat China zo interessant maakt om entrepreneurship te bestuderen, is dat het om echte entrepreneurs gaat, allemaal van de eerste generatie. Ze zijn allemaal tegelijkertijd begonnen en allemaal met vrijwel niks.” Hoogewerf denkt dat de drijfveer van de meesten in het begin simpelweg een goede boterham is. Daarna wijzigt dat zich in de jacht op aanzien en respect. “Ze vertellen me dat de eerste 10 miljoen yuan (1 miljoen euro) het moeilijkste zijn. Als je de 100 miljoen yuan eenmaal bent gepasseerd, gaat het verder relatief snel.” De groei van meer naar meest is veel eenvoudiger dan in het Westen omdat “China momenteel erg veel mogelijkheden biedt”. De vinger aan de pols van China’s rijken begon ooit als hobby, toen Hoogewerf twee jaar voor Arthur Andersen in China zat. “Ik wilde weten wat er in China veranderde en door wie. Het is immers de visie van een individu die een verandering in gang zet: in diens bedrijf, in de industrie en in een land.” De gedetailleerde lijst groeide uit tot een dikke pil die Hoogewerf nostalgisch in zijn kantoor bewaart. Toen het allemaal af was, raadde zijn vader hem aan de lijst te publiceren, “want zo zou ik waardevolle feedback kunnen krijgen”.

De Britse media had echter geen interesse in het product van freelancer Hoogewerf uit Sjanghai. Uiteindelijk nam het Amerikaanse zakenblad Forbes de eerste lijst op. “Daarmee werd een misverstand geboren”, wil hij graag even kwijt. “Ik heb namelijk nooit voor Forbes gewerkt. Vanaf het begin was de lijst ons eigen product.”

Chinese jetset

Ondanks alle interesse was het begin niet makkelijk. Uiteindelijk maakte Hoogewerf in 2003 de overstap naar het uitgeversbedrijf. Nu heeft het maandelijkse Hurun Report een oplage van 90.000, volgens eigen zeggen gelezen door meer dan een half miljoen Chinezen, waaronder de 3.000 rijkste. Hurun Report organiseert bijna wekelijks evenementen voor de Chinese jetset. Luxemerken staan in de rij om te mogen sponsoren. “We hadden laatst een poloweekend voor 500 gasten. We ontmoeten zo de Chinese entrepreneur, leren hem beter kennen en verbeteren zo weer onze eigen informatie. En nee, ik speel zelf geen polo.”

Naast Hurun Report geeft Hoogewerf nog twee andere magazines uit, en inmiddels zijn er ook zeven boeken verschenen. “Mijn doel is om de rijksten van China te identificeren en hun verhaal te vertellen. Zij zijn immers ook de succesvolste in het bedrijfsleven. Het verhaal van China’s rijken is het verhaal van China.” Zelf staat Hoogewerf nog niet op de lijst. “Ik denk ook niet dat dat zal gebeuren. Zo groot zijn we nou ook weer niet”, zegt hij met Britse ingetogenheid. Desalniettemin staat Hoogewerf zelf regelmatig op andere prominente lijsten. Zo is hij een van de top-100 influencers in China’s globalisering, een van de 30 invloedrijkste mensen sinds China zijn deuren opende, wordt zijn eigen lijst gezien als een van de 10 invloedrijkste zakelijke gebeurtenissen sinds 1985, en heeft hij als klap op de vuurpijl vorig jaar speciale erkenning gekregen van het stadsbestuur van Sjanghai.

Dreigende brieven

Al die eer en bekendheid had Hoogewerf niet verwacht toen hij in 1993 aan de universiteit van Durham afstudeerde in Japans en Chinees. Hij ging vervolgens werken voor een van de vijf grote accountantskantoren, die hem naar Londen en Sjanghai stuurde. “Het grootste verschil tussen werken in Londen en Sjanghai is de gelijkheid van de seksen hier in China, dat had je absoluut niet in Londen.” Inmiddels is Hoogewerf getrouwd, heeft hij twee kinderen en rijdt hij rond in een Roewe, een Chinese Rover. “Ja, natuurlijk krijg ik liever een Bentley van een sponsor, maar zo werkt het niet.” De nadruk op het individu in plaats van diens bedrijf is volgens Hoogewerf de reden van zijn succes. “In 2001 was de nummer twee bijvoorbeeld een Nederlandse Chinees. Dat verhaal trok ontzettend veel aandacht in Nederland.” De persoon maakt het verhaal interessant. Echter, niet iedereen wil op zijn lijst. “We hebben een paar 100 dreigende brieven van advocaten in ons archief”, bevestigt Hoogewerf. “Men eist dat hun cliënt van de lijst wordt gehaald, maar tot nu toe is er geen enkele rechtszaak van gekomen.” Alle informatie die Hoogewerf gebruikt om zijn lijst samen te stellen, is namelijk openbaar toegankelijk. Zo is de rijkdom van de huidige nummer één, de baas van BYD, het bedrijf waarin Warren Buffet investeert, grotendeels gebaseerd op zijn aandeel in dat bedrijf. “Woningbezit laten we links liggen. Je komt er namelijk nauwelijks achter wie de echte eigenaar is.” Bedrijven die niet op de aandelenbeurzen genoteerd staan, waardeert Hoogewerf op basis van vergelijkingen met genoteerde bedrijven.

Eerste generatie rijken

“Mijn taak wordt vereenvoudigd doordat Chinese rijken trots zijn op hun succes en er graag over praten. Dat komt denk ik omdat ze eerste generatie rijken zijn. Een groot verschil met derde generatie rijken, zoals in het Westen, die doorgaans zwijgen als het graf.” Dat is jammer genoeg ook de aanpak van de kroonprinsen, de familieleden van hooggeplaatste overheidsfunctionarissen. Ongetwijfeld zitten daar veel tussen die op de lijst horen, maar “dat is allemaal gebaseerd op geruchten en daar kunnen we niets mee”.

Hoogewerfs methode vrijwaart hem van problemen. “Als iemand ons wil aanklagen, dan laten we zien dat alle informatie die we gebruiken openbaar is. Die openbaarheid is onze bescherming: we hebben nog nooit iemand van de lijst gehaald.” Dat houdt niet iedereen tegen. Zo werd in het prille begin eens op zijn deur geklopt door iemand die op een andere dan juridische wijze van de lijst wilde. “Dat was een… minder plezierige episode.”

Daartegenover staat die keer dat drie entrepreneurs op de lijst uit Binnen-Mongolië speciaal naar Sjanghai waren gekomen om aan Hoogewerf uit te leggen dat ze weliswaar alle drie eigenaar waren van hetzelfde bedrijf, maar ondanks dezelfde achternaam geen familie van elkaar waren. “Trouwens, omdat we ons uitsluitend op aantoonbare getallen baseren, zijn de bedragen altijd ‘vanaf’. Iemand die genoteerd staat voor 100 miljoen dollar, kan dus best twee keer zoveel hebben.”

[ bouko de groot - Sjanghai ]