Google en Apple uit elkaar getrokken

mededinging | ondernemen

De hoofdrolspeler liet zich er niet te uitgebreid over uit, maar het beeld is duidelijk. Op Apple’s hoofdkantoor zijn de commissarissen bijeen, het volgende agendapunt: de iPhone. Op dat moment staat een van de commissarissen op en verlaat de zaal. Het is Eric Schmidt, chief executive officer (ceo) van Google. Zijn bedrijf werkt sinds kort ook aan een product voor mobiele telefonie, de buitenwacht speculeert al over een ‘G-phone’. Schmidt wacht op de gang tot hij weer naar binnen wordt geroepen. 


Dat de banden tussen beide bedrijven niet direct werden verbroken toen bleek dat ze op dezelfde markt actief werden, is niet zo verwonderlijk. Apple en Google zijn van oudsher gewend om elkaar niet als concurrenten te zien, het is computers versus zoeken op internet. Beide bedrijven zijn de lievelingen van Silicon Valley, innovatief als weinig anderen. En bij wie kunnen ze beter terecht voor inspiratie dan bij elkaar?

Reden dus dat Schmidt in 2006 met open armen werd ontvangen in de board van Apple. “Net als Apple is Google erg gericht op innovatie en we denken dat de inzichten en ervaring van Eric erg waardevol zullen zijn voor Apple in de komende jaren”, aldus Steve Jobs. Er zijn op dat moment meer kruisverbanden op bestuursniveau. Oud-presidentskandidaat Al Gore is commissaris bij Apple en senior adviseur bij Google. Hetzelfde geldt voor Bill Campbell, ceo van softwarebedrijf Intuit. En dan is er nog Arthur Levinson, voormalig ceo van biotechbedrijf Genentech, die commissaris is bij zowel Apple als Google.

Toen eind 2008 duidelijk werd wat Google op de markt voor mobiele telefonie ging doen – het lanceerde samen met T-Mobile een mobiele telefoon op basis van zijn besturingsprogramma Android – begon de positie van Schmidt bij Apple te wringen. De man van de Android-telefoon houdt toezicht bij het bedrijf van de iPhone? Voor het eerst kwam Schmidt onder druk te staan vanwege zijn dubbelrol.

Daarna ontvouwde Google plannen voor Chrome OS, een besturingssysteem voor de computer, en daarmee een concurrent voor Windows, maar ook Apple’s Mac OS X. Recent kocht Apple een bedrijf voor digitale kaarten, alom gezien als een poging om minder afhankelijk te worden van Google Maps. Daarmee komt het aantal markten waarop Google en Apple concurreren al op zes (zie kader). Onlangs kregen beide bedrijven ook publiekelijk woorden toen Apple een toepassing van Google voor de iPhone (Google Voice) weigerde. Volgens Apple wordt het programma (ofwel app ) nog steeds geëvalueerd.

De overlap van Google en Apple was ook de Amerikaanse toezichthouder Federal Trade Commission (FTC) niet ontgaan. In mei van dit jaar kondigde het een onderzoek aan. Volgens de Clayton Antitrust Act uit 1914 is het niet toegestaan om een bestuursfunctie te bekleden bij twee bedrijven, wanneer dit concurrentie vermindert.

De druk van het FTC-onderzoek leidde in augustus tot het aftreden van Schmidt als commissaris bij Apple. “Omdat Google zich steeds meer richt op Apple’s corebusiness, met Android en nu Chrome, wordt de effectiviteit van Eric als board member verminderd. Hij zal steeds grotere delen van de vergaderingen moeten verlaten vanwege mogelijke belangenverstrengeling”, aldus Apple.

Schmidt verdedigde begin deze maand nog de positie van Levinson door tijdens een congres te zeggen dat gekeken naar overlappende omzet, Apple en Google ruim onder het door de toezichthouder toegestane percentage blijven. Daarin heeft hij gelijk, maar hij gaat dan even voorbij aan de ambities en de toekomstige inkomstenstromen. Levinson trad af op 12 oktober, waarop de FTC het onderzoek beëindigde. Gore en Campbell ontspringen de dans, ze mogen hun adviesfunctie houden.

Dat concurrentie van Apple met Google dit jaar een thema zou worden, lag niet voor de hand. Vorig jaar draaide alles juist om de aanval van Microsoft op Google, met als inzet de markt voor onlinereclame en zoeken. Maar de ontwikkeling van internet heeft de positie van Google veranderd. Internet is nu veelal draadloos, wordt gebruikt via de mobiele telefoon en biedt toegang tot de programma’s (mail, kalender, boekhoudsoftware) die voorheen alleen op de computer draaiden. Deze trend van cloud computing noopte Google naar eigen zeggen tot de lancering van Chrome OS en de gelijknamige browser. Alternatieven zouden niet goed genoeg ingesteld zijn op internetgebruik anno nu.

Een (geforceerde) breuk dus tussen de twee meest innovatieve bedrijven van Silicon Valley. Maar om nu te zeggen dat innovatie, de oorspronkelijke reden om samen te werken, daaronder te lijden heeft. Niet echt.


[ jasper.houtman @reedbusiness.nl ]