Realisme

Het is niet toevallig dat de politieke partijen die zich het luidst keren tegen onze open economie, ook het sterkst zijn gekant tegen verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd. Zowel de SP als de PVV zijn uitingen van groeiend onbehagen tegen een in hoog tempo veranderende wereld. In wezen zijn beide conservatieve stromingen. De luxe die we voorheen als vanzelfsprekend ervaarden, blijkt in het krachtenveld van de geglobaliseerde economie onbetaalbaar. Waar de een de schuld legt bij het kapitalisme, zoekt de ander de oorzaak bij de immigratie. Politiek gezien opereren deze extremistische partijen behoorlijk geïsoleerd, maar onder de ‘verliezers’ van de globalisering is hun aanhang aanzienlijk.


Het merkwaardige is dat grote delen van onze bevolking nog steeds in een economische droomwereld lijken te leven. Ja, velen zeggen zich zorgen te maken om hun baan, maar in het bestedingspatroon van de gemiddelde Nederlander is dat nauwelijks terug te zien. ‘Overal krimpt de markt met 10 tot 15 procent. Behalve in Nederland, daar groeien we gewoon door’, meldde Fred Gehring, topman van modemerk Tommy Hilfiger, deze week in NRC Handelsblad .

Dat geeft te denken. Als dit gedrag een teken zou zijn van het rotsvaste vertrouwen in de toekomst van een ondernemende Nederlandse bevolking, is er geen enkel probleem. Maar waarschijnlijker is dat nog maar weinig Nederlanders de gevolgen van de crisis aan den lijve ervaren en de toestand van de economie zonniger inschatten dan hij in werkelijkheid is. Dit is geen pleidooi voor pessimisme. Wel voor realisme. Realisme is het sterkste antwoord op politiek extremisme.


[ arne.van.der.wal@reedbusiness.nl ]