Mensen zijn net bedrijven

EXECUTIVE LIFE | boeken

De wereld begint even te wankelen tijdens het lezen van Life Inc. Documentairemaker en mediacriticus Douglas Rushkoff betoogt in zijn boek dat als ondertitel heeft: How the World Became a Corporation and How to Take It Back , dat ons leven volledig wordt beïnvloed door grote bedrijven en organisaties. Sterker nog, we zijn zelf ook bedrijven geworden. 


Om dit te onderbouwen gaat hij zo’n 600 jaar terug in de tijd. Europese landen voerden één centrale valuta in terwijl er tot die tijd meerdere ruilmiddelen bestonden. Het gevolg was dat koningen het geld gingen gebruiken om kapitaal op te bouwen en macht te verwerven. Vanaf dat moment ging het mis. Als voorbeeld noemt Rushkoff de Vereenigde Oost-Indische Compagnie, de eerste multinational ter wereld die geld verdiende aan handel met onder meer Oost-Indië en China. De mediacriticus beschrijft dat de Nederlanders behoorlijk gewetenloos te werk gingen. Zo verplichtten zij boeren in Indië om leningen aan te nemen. Als ze niet aan hun verplichtingen konden voldoen, namen de Hollanders de meest vruchtbare stukken land in beslag.

Rushkoff beschrijft hoe bedrijven en organisaties in de loop der eeuwen steeds machtiger zijn geworden door kapitaal te vergaren en leningen aan te gaan. Ze zijn, net als mensen, een eigen leven gaan leiden met als groot verschil dat ze emotieloos zijn en een veel langer leven hebben. Slinkse marketingtechnieken hebben hun macht de afgelopen decennia verder vergroot. Direct en indirect staan we tegenwoordig bloot aan zo’n 3.000 reclameuitingen per dag via onder meer billboards, banners, tijdschriften, tv en reclamefolders.

De gedachte dat internet voor meer openheid en vrijheid heeft gezorgd in de samenleving weerlegt hij. Ook het hoofddoel van internetbedrijven als Microsoft en Google is om zoveel mogelijk geld te verdienen aan de gebruikers. Commerciële bedrijven weten via Sociale netwerksites als MySpace en Facebook consumenten heel direct te beïnvloeden.

Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat mensen zich ook steeds meer als een bedrijf zijn gaan gedragen. Een huis wordt niet gekocht om van te genieten, maar als middel om kapitaal te vergaren. Rushkoff beschrijft hoe hij op Kerstavond voor zijn appartement in Brooklyn wordt overvallen. Hij meldde dat op een buurtwebsite. In plaats van mededogen kreeg hij alleen maar verwijten van buurtgenoten. ‘Je haalt de waarde van ons huis onderuit met zo’n bericht’, kreeg hij als schokkend commentaar.

De conclusie van Life Inc. is dat mensen steeds verder van elkaar en zichzelf vervreemd zijn geraakt. Rushkoff vraagt zich krampachtig af hoe dat kan veranderen. Hij realiseert zich dat bedrijven zullen blijven. Het tij kan alleen gekeerd worden als mensen weer kunnen genieten en zich realiseren dat ze in de eerste plaats mensen zijn.


[ corina.ruhe @reedbusiness.nl ]

Life inc.


auteur douglas rushkoff


uitgever random house


isbn 97815400066896


prijs €25,00

Rushkoff schetst op basis van uitgebreide research en goed onderbouwde stellin-gen een angstaanjagend beeld van de maatschappij. De ondertitel belooft een oplossing te bieden, maar die is niet overtuigend.