‘We willen ook de bank van de
Friezen blijven

rij onverwacht werd Robbert Klaas man (50) eind maart bestuursvoorzitter van Friesland Bank. Hij had nog maar enkele maanden zijn intrek in Leeuwarden genomen toen zijn voorganger Willem Cramer plotseling wegging. 


Een half jaar na het vertrek van Cramer zwijgt Friesland Bank nog steeds in alle toonaarden over de reden. Volgens geruchten zou hij pogingen hebben gedaan om een fusiepartner te zoeken voor Friesland Bank omdat hij twijfels had over het zelfstandig voortbestaan van de bank. Over de richting van de bank is in elk geval geen twijfel mogelijk. De bank blijft onafhankelijk, zo is de boodschap van het bestuur en de commissarissen.

Klaasman kreeg de kans om nu eens echt de touwtjes in handen te nemen bij een bank. Hij had eerder al managementfuncties gehad bij Fortis en ING, maar hij had nooit de eindverantwoordelijkheid. “Bij grote banken zit er achter elke baas weer een baas”, zo verklaart hij zijn overstap van Fortis naar Friesland Bank. Verder zegt hij dat hij zich vooral aangetrokken voelde tot het frisse en nuchtere karakter. Aanvankelijk was Klaasman alleen verantwoordelijk voor de commerciële activiteiten, zoals de zakelijke klanten. Nu combineert hij dit met zijn rol als bestuursvoorzitter.

Er is weinig Fries te ontdekken aan de spontane bankier. Zijn accent lijkt eerder afkomstig uit Rotterdam dan uit het hoge noorden. Wel heeft hij zijn hart volledig aan de regio verpand. Klaasman woont inmiddels in een oude boerderij niet ver van Leeuwarden en is aardig ingeburgerd in de Friese gemeenschap.

De kleine bank uit Friesland is de kredietcrisis relatief goed doorgekomen hoewel het bedrijf in 2008 voor het eerst in zijn bijna 100-jarig bestaan een verlies boekte. In het eerste half jaar van 2009 werd dat alweer omgezet in een bescheiden winst van 10 miljoen euro. De cijfers van Friesland Bank worden sterk beïnvloed door de aanzienlijke deelnemingen in onder meer Van Lanschot, Binck en Optimix. Het verlies van Van Lanschot drukte zwaar op het halfjaarresultaat. De bankdeelnemingen is een van de drie pijlers waarop de bank rust. Verder heeft de bank nog een participatiebedrijf en een bankbedrijf met onder meer een retailbank, die zich voornamelijk richt op de Friese gemeenschap.





Wat doet u anders dan Cramer?


“De strategie van mijn voorgangers staat. Ik kan daar op basis van mijn ervaring en relaties veel aan toevoegen omdat ik heel veel bedrijven ken in de Nederlandse corporate markt. Ik weet zeker dat er bij dat soort bedrijven ook een plekje is voor Friesland Bank.”




Waarom zou een zakelijke klant naar dat kleine Friese bankje stappen?


“Relaties zijn vaak persoonlijk gedreven. Een klant is er erg gevoelig voor als er geen continuïteit is. Dat is een van de grootste dissatisfiers van klanten bij de grootbanken als Fortis, ABN Amro of ING. Bij ons staat de relatie voorop.”




Maar in het advies van de commissie Maas staat dat banken de klant weer centraal moeten stellen. U zult meer last krijgen van concurrentie.


“Dat zal zeker. Maar wij hoeven nu niet de kredieten aan bestaande klanten af te bouwen. Ik hoor veel klanten klagen dat banken hen niet helpen als ze extra krediet nodig hebben. Daar hebben wij geen last van. Op prijs kunnen we niet concurreren, de rentemarge die een bank berekent zal voor elke bank ongeveer hetzelfde zijn. Dat betekent dus dat je advies beter moet zijn.”




Hoe?


“Wij kunnen bijvoorbeeld binnen een week beslissen omdat we de klant goed kennen. Daarmee kunnen we het verschil maken.”




Friesland Bank richt zich op het midden-segment maar de grootbanken kijken ook naar deze sector. Het wordt dus dringen.


“Daar wordt het inderdaad drukker, maar in het middensegment hebben we als Friesland Bank traditioneel nog niet zo’n groot marktaandeel. En tegenwoordig worden veel kredieten door een groepje banken verstrekt. Een paar jaar geleden kreeg een bedrijf met een omzet van 400 miljoen euro nog een krediet van een bank, dat gebeurt nu niet meer. Daar ontstaat nu een enorme kans voor ons. Die ontwikkeling zie je in het hele land, wij moeten vooral bepalen in welke sectoren we willen zitten.”




Veel bedrijven hebben kritiek op de banken omdat ze in deze tijd geen kredieten meer verstrekken. Wat doet Friesland Bank?


“We helpen onze bestaande goede klanten graag de winter door. We groeien nog steeds in de zakelijke kredietverlening. Aan de andere kant is de hypotheekmarkt met 40 procent ingezakt. In de zakelijke markt willen we nog steeds groeien, maar dat doen we natuurlijk niet met klanten die bij andere banken de deur zijn gewezen. Veel banken hebben ook een natuurlijke rem op de kredietverlening omdat ze meer kapitaal moeten aanhouden in deze tijd. Wij hebben daar niet zoveel last van omdat we een ruime kapitaalpositie hebben.”




Maar u bent wel voorzichtiger geworden?


“Ja, en we maken duidelijke keuzes. In onze agri-portefeuille hebben we een behoorlijk marktaandeel in de melkveehouderij, een sector die het op dit moment erg moeilijk heeft. Als wij van mening zijn dat de bedrijven goed hebben geïnvesteerd en wij hebben dat gefinancierd, dan helpen we ze. Wij hebben daarvoor een gespecialiseerd team dat de sector nauwgezet volgt.”




Hoe houdt een van oorsprong kleine regionale bank zijn hoofd nog boven water in deze tijd?


“We hebben een laag risicoprofiel, en we hebben weinig voorzieningen hoeven treffen. Bovendien zijn we altijd redelijk conservatief geweest. Daar hebben we nu profijt van. Ook onze eigendomsstructuur speelt mee, we zijn niet beursgenoteerd en de Vereniging Friesland Bank is onze enige aandeelhouder.”




Ook Friesland Bank sluit kantoren.


“Bij een aantal kantoren kwam in een werkweek nog maar vijftien klanten. Maar er rijden nu bussen door de provincie en bij de kantoren die we sluiten staat nog steeds een geldautomaat.”




Een dure grap. Hoe kan de retailbank nog rendabel zijn?


“We willen ook de bank van de Friezen blijven. Wij hebben ons gecommitteerd aan de regio. Onze rendementseis voor de regio ligt op 3 procent. Weinig hè?”




Onder uw voorganger Cramer opende Friesland Bank kantoren in Amsterdam en Utrecht. Steunt u die strategie nog?


“Ja, maar we willen die kantoren wel meer gaan stroomlijnen. Amsterdam is zich voornamelijk op private banking gaan richten terwijl het kantoor in Utrecht grotendeels zakelijke klanten heeft. In het verleden zeiden we: dit is jouw kantoor, make the best of it . We moeten ervoor zorgen dat de kantoren meer op dezelfde manier werken. Ook moeten ze zich meer op dezelfde doelgroepen gaan richten.”




Het komt nogal ad hoc over.


“Zo was het ook een beetje, maar dat is niets om ons voor te schamen, want het groeit als kool.”




In Amsterdam bent u slechts een paar honderd meter verwijderd van Van Lanschot. Waarom zou een Amsterdammer bij Friesland Bank naar binnen stappen?


“Veel mensen vereenzelvigen zich met de eigenzinnige onafhankelijke bank met de poten in de klei. Daarnaast hebben we met onze samenwerkingsverbanden met Binck en vermogensbeheerder Optimix de vermogende particulieren ook veel te bieden.”




Het maakt de relatie met Van Lanschot wel ingewikkeld. U concurreert met een bedrijf waarin Friesland Bank een belang heeft van 27 procent.


“Onze klanten komen niet alleen van Van Lanschot maar ook van Fortis, ABN Amro of ING. Verder zijn we ervan overtuigd dat Van Lanschot een prima bedrijf is, ondanks het verlies in het eerste half jaar.”




Binnenkort opent Friesland Bank ook een kantoor in Rotterdam. Dat biedt kansen met de onzekerheid rondom Fortis en HBU.


“Natuurlijk. Wij houden onze oren en ogen open.”


Heeft u geld voor een eventuele overname?


“Ik durf zonder overdrijving te zeggen dat we er financieel heel stevig voor staan. Dus wie zal het zeggen.”




Waar staat de bank als ze in 2013 100 jaar bestaat?


“Dat zullen we in elk geval vieren als een onafhankelijke rendabele bank. Een rendement van 15 procent is niet haalbaar. Maar dat vinden we ook niet nodig.”


[ corina.ruhe @reedbusiness.nl ]