H oe doe je dat? Als bank midden in de samenleving staan én bezuinigen? Dat dat niet altijd gemakkelijk is, bewijst de laatste actie. Rabobank sluit geldautomaten op het Zeeuwse Tholen, de geboortestreek van de nieuwe bestuursvoorzitter, Piet Moerland. Vooral de kleine dorpen worden getroffen, klagen de oudere bewoners. Tegen alle beloftes in verdwijnt Rabobank weer meer uit het straatbeeld, luidt de klacht die inmiddels ook Den Haag heeft bereikt. De eerste Kamervragen zijn al gesteld. De bank verweert zich met het argument dat geldautomaten nu eenmaal dicht gaan als ze niet of nauwelijks worden gebruikt. 


Op Tholen wordt de schizofrene positie van Rabobank duidelijk. De bank komt van het platteland, maakt onderdeel uit van het collectieve geheugen van het platteland, maar laat zijn verleden steeds meer achter zich. Rabobank is een wereldspeler geworden, met belangen in verzekeraars en vermogensbeheerders. Het richtte zich in om een echte bank-verzekeraar te worden. Philips werd gesteund met een innovatieve sales-and-lease-backconstructie waarbij de bank de patenten overnam in ruil voor een levensverlengend krediet aan Philips.

De bank is de laatste jaren flink geëxpandeerd in het buitenland. Maar ook deze bank moet de tering naar de nering zetten. De kosten moeten omlaag omdat de omzet niet meer omhoog gaat. De kredietcrisis treft de reële economie, merkt ook Rabobank. Dat overbodige geldautomaten dichtgaan, is maar een van de maatregelen. Personeel verdwijnt in het kader van het plan Rabo-2010. Wat er in het buitenland moet gebeuren, wordt nu onderzocht. Dat buitenlandse dochters forse verliezen opleveren, zag de bank in Ierland na het uiteenspatten van de vastgoedzeepbel.

En dan is er nog zoiets als thuismarkt Nederland. De verliezen op bedrijfsleningen lopen op. De hypotheekmarkt zit in het slop. Concurrenten als De Hypotheker worden onder vuur genomen door het stopzetten van de samenwerking. Hoe sterk is een bemiddelaar nog die niet meer de traditionele nummer één mag verkopen? Rabobank vecht om elke cent. Dat moet ook wel in dramatisch veranderd bankenlandschap met de Nederlandse Staat als achtervang.

Moerland kondigde tijdens zijn aantreden aan in de kosten te willen snijden. Of de samenleving daarvoor begrip heeft? Waarschijnlijk niet. Het sluiten van een paar geldautomaten zorgt al voor onrust. Wat betekent dat voor die andere ambitie van Moerland, om met Rabobank midden in de samenleving te staan? Hij wil er sterker zijn dan andere banken. De bank heeft in grote delen van het land nog steeds een sterker imago dan de concurrentie. Of dat zo blijft hangt af van hoe goed het Moerland lukt om te balanceren tussen snoeimes en samenleving.


[ walter.devenijns @Reedbusiness.nl ]