Deprimerend leesvoer

Daar zaten we nou net op te wachten: een boek over de kredietcrisis door het Centraal Planbureau. U weet wel, het nationale economenbolwerk dat een jaar geleden nog voorspelde dat de Nederlandse economie in 2009 met 1,25 procent zou groeien. Sindsdien heeft het CPB zijn raming met maar liefst 6 procentpunt moeten bijstellen tot een krimp van 4,75 procent. Je vraagt je af waarom zo’n instituut zichzelf momenteel nog de autoriteit aanmeet om deze crisis voor de Nederlandse burger te verklaren, en uit te leggen welke gevolgen hem of haar te wachten staan.


Want dat laatste is de bedoeling van het boek. In De grote recessie gaan de economen van het planbureau in op allerhande aspecten van deze voor de meeste generaties Nederlanders ongekend diepe economische recessie. In twaalf hoofdstukken behandelen de economen de oorzaken van de crisis en de gevolgen voor de welvaart van de burger, de verwachtingen voor de nabije economische toekomst en de voors en tegens van de maatregelen die kabinet en monetaire autoriteiten kunnen nemen. Op de kaft prijken de namen van CPB-directeur Coen Teulings en onderdirecteur Casper van Ewijk, maar de hoofdstukken zijn geschreven door 28 medewerkers.

Jammer genoeg rekent het CPB met dit boek niet af met de deuk in zijn geloofwaardigheid. Zeker niet aangezien in het ene hoofdstuk wordt beweerd dat de omslag van groei naar krimp eind 2008 ‘niet als een donderslag bij heldere hemel’ kwam en de auteurs een hoofdstuk later melden dat het ‘goed beschouwd niet zo vreemd was dat het CPB er in september 2008 bij zijn raming zover naast zat’. Die misser was namelijk het gevolg van ‘buitengewone omstandigheden’, is het excuus. En dan staat het CPB blijkbaar machteloos. ‘Met onze standaardmodellen hebben we deze crisis niet kunnen voorspellen.’

En daar zit hem het probleem van dit boek. Want intussen wemelt het van stellig geponeerde economische wijsheden en theorieën waarbij weer doodleuk naar andere crises en recessies wordt verwezen. Het CPB doet gewoon weer alsof er van buitengewone omstandigheden helemaal geen sprake kan zijn. De voorspellingen met betrekking tot de duur van de huidige crisis zijn gebaseerd op de ervaringen uit andere crises, met bijzondere aandacht voor de kredietcrises in Finland en Zweden in de jaren negentig. De lezer moet dan geloven dat het nu vooral afwachten is of de Nederlandse economie een Zweeds scenario staat te wachten, of een Fins scenario, of iets ertussenin.

Dat het herstel een heel ander verloop kan vertonen, een veel sneller herstel of juist een terugval voordat herstel echt doorzet (een zogenoemd W-vormig herstel), wordt zo impliciet uitgesloten, omdat de modellen daar niet in voorzien. En dat is ergerlijk. Men zou toch wat meer creativiteit mogen verwachten van onze nationale economendenktank.

[ wouter.van.bergen @reedbusiness.nl ]

De grote recessie


auteurs CASPER VAN EWIJK &
 Coen TEULINGS


uitgeverij BALANS


 isbn 9789460032240

prijs € 15,00

Het CPB laat met De grote recessie onbedoeld precies zien waarom het zo vaak de plank misslaat: het referentiekader van het planbureau lijkt geen millimeter verder te reiken dan de eigen modellen.