Nu komt het erop aan

Lans Bovenberg is een drukbezet man. Als prominent CDA’er heeft de hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg altijd de volle aandacht van de minister-president, die onlangs het eerste exemplaar van het boek De balans van Bovenberg in ontvangst nam. Vlak voor Prinsjesdag sprak FEM met Bovenberg over de Miljoenennota.





Pensioenleeftijd. Verhogen of niet?


“Ik stel voor de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar en daarna te koppelen aan de levensverwachting. Dus als de levensverwachting met een jaar toeneemt, gaan we ook een jaar later met pensioen. Nu stijgt de levensverwachting met ongeveer een maand per jaar. Ik denk dat die regel goed is uit te leggen aan mensen. Jongeren gaan later met pensioen, maar profiteren er toch net zo lang van als de huidige ouderen. De Scandinavische landen, Frankrijk en Duitsland zijn enkele van de ontwikkelde landen die zo’n koppeling al op een of andere manier hebben aangebracht.”




De Sociaal-Economische Raad (SER) moet daarover adviseren. Wat als de Raad er niet uitkomt? 


“Ik hoop nog steeds dat de SER er zal uitkomen. Als dat niet gebeurt, dan kan de overheid wel beslissen de pensioenleeftijd te verhogen, maar blijven sociale partners een hoofdrol spelen. Want het gaat erom dat we zuiniger worden op mensen, investeren in omscholing en allerlei andere mogelijkheden creëren, zoals bijvoorbeeld deeltijdpensioen en een sterkere arbeidsmarktpositie voor ouderen. Dat alles moet op de werkvloer gebeuren. De emancipatie van ouderen is de grote opdracht voor onze samenleving in de komende jaren.”





Hoe oordeelt u over de crisisaanpak van onze regering?


“Men doet vaak schamper over wat Nederland heeft gedaan vergeleken met landen als de VS. De regering heeft echter de zogeheten automatische stabilisatoren, dat wil zeggen dat in slechte tijden de uitgaven oplopen en de inkomsten dalen, volledig laten werken. De verwachting was dat er dit jaar een begrotingsoverschot zou zijn van 1 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Dat wordt volgend jaar een tekort van ruim 6 procent. Dat betekent een stimulans van 7 procent van het bbp. Dat zijn aanzienlijke bedragen. Ik geef het kabinet een 8 voor de aanpak.”





Waarom geen 9 of 10?


“In de marge zijn wat kantekeningen te plaatsen. Zo had de deeltijd-WW meer stimulansen moeten bevatten om ander werk te zoeken. Nu ligt de focus te veel op behoud van het bestaande. Het eerste bedrijf van de aanpak was gemakkelijk: geld uitgeven, dat vinden mensen leuk. Nu komt het tweede bedrijf en dat wordt moeilijker.” 


Schuld snel afbetalen of niet?


“Nu bezuinigingen implementeren is geen goed idee, de economie zou eronder lijden. Ik ben voor het uitsmeren over de volgende twee kabinetsperioden. De regering moet nu aangeven hoe we dat als land zullen doen en wanneer. De Miljoenennota moet daarom een doorkijkje geven voor de jaren na 2010. Er zou een voorstel over de afbouw van het structurele tekort in moeten staan. Anders belooft de overheid meer dan ze kan waarmaken. Dat is funest voor herstel van vertrouwen.”


“Ik verwacht echter niet veel concrete maatregelen. De volgende verkiezingen komen er aan. Echte harde besluiten zullen bij de volgende kabinetsformatie worden genomen. Een structureel financieringstekort is slecht voor de economie als mensen niet weten of het zal worden gecorrigeerd via hogere belastingen, afschaffing hypotheekrenteaftrek of lagere pensioenen.”


[ edin.mujagic @reedbusiness.nl ]