Misdruk bij het AD

ad nieuwsmedia | financieel

P recies vier jaar geleden fuseerde PCM-dochter Algemeen Dagblad met de zeven regionale kranten van Wegener. De fusie, die de geboorte van een succesvol mediabedrijf had moeten zijn, heeft die verwachtingen niet waargemaakt. Door technische en inhoudelijke aanloopproblemen verloor de krant tienduizenden abonnees. En door gekelderde advertentieinkomsten moest het bedrijf aanhoudend reorganiseren, ten koste van honderden banen. Voorlopig dieptepunt is de reorganisatie die afgelopen maanden werd uitgevoerd, waarbij 185 van de bijna 700 arbeidsplaatsen zijn verdwenen.


De kwakkelende uitgever is voorlopig van de ondergang gered door de Belgische Persgroep van Christian van Thillo. De krantenman wilde aanvankelijk alleen AD Nieuwsmedia overnemen, maar koos uiteindelijk voor een andere variant. PCM kocht eerst mede-aandeelhouder Wegener bij AD Nieuwsmedia uit. Vervolgens nam de Persgroep een meerderheidsbelang van 58 procent in héél PCM.

De gewijzigde eigendomsstructuur resulteerde bij AD Nieuwsmedia in een uittocht uit de top. Eind juni vertrok de falende hoofdredacteur Jan Bonjer. Begin juli deed algemeen directeur Bernard van der Heijden de deur voorgoed achter zich dicht. Eind die maand kondigde commercieel directeur Gerrit-Jan Bomhof zijn afscheid aan. En vorige week meldde FEM op zijn website dat inmiddels ook alle commissarissen onder leiding van Floris Croon hun functie hebben neergelegd. Het toezichthoudend orgaan bestond uit president-commissaris Floris Croon (ex-Boer & Croon), Martijn Sanders (ex-Concertgebouw) en Hans Verploeg (ex-journalistenvakbond NVJ).

Ondanks de problemen weigert Croon van een mislukking te spreken. “Ik heb groot respect voor de directie. Wat Bonjer en Van der Heijden hebben gedaan, is nog nooit voorgekomen in krantenland. In zeer korte tijd hebben zij een landelijk dagblad en een aantal regionale kranten laten samengaan. Als je weet hoe verschillend dergelijke media denken, is dat een indrukwekkende prestatie.”

Croon gaat nog net niet zover het hele project als klinkend succes te bestempelen. “Na de eerste terugval hebben we het goed opgepakt. Het is opmerkelijk hoezeer de lezerswaardering de laatste jaren weer is toegenomen.” Volgens de oud-toezichthouder was het voornaamste probleem dat AD Nieuwsmedia was opgezadeld met twee verschillend denkende grootaandeelhouders. “De ene wil met de beste bedoelingen naar rechts, de andere met even goede bedoelingen naar links. Daardoor duurde alles wat langer. Achteraf hadden we misschien wat harder moeten zijn.”


financieel wrak


Hoe weinig succesvol de exercitie was, blijkt echter niet alleen uit de meest recente reorganisatie en de noodzakelijke reddingsactie van Van Thillo. In het jaarverslag over 2008, dat onlangs is gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel, wordt duidelijk dat van de vennootschap vlak voor de kapitaalinjectie uit België een financieel wrak resteerde.


Op een omzet van 175 miljoen euro boekte AD Nieuwsmedia in 2008 een bedrijfsresultaat van 1,1 miljoen euro. Onder de streep staan echter bloedrode cijfers: een nettoverlies van 16,7 miljoen euro. Dat is hoofdzakelijk het gevolg van het feit dat de optimistische toekomstverwachtingen uit het verleden niet meer realistisch blijken. Hoe dat zit? Sinds de fusie voerde het bedrijf een aanzienlijke post fiscaal compenseerbare verliezen op. Die verliezen dacht het te kunnen verrekenen met de belastingafdracht over toekomstige winsten. Maar nu het onwaarschijnlijk is dat de uitgever de komende jaren veel winst zal maken, moest de balanspost tot nul worden afgewaardeerd. Dat kostte AD Nieuwsmedia ruim 14 miljoen euro.

De mega-afschrijving had ook effect op de balans. En daarmee was het toch al niet zo goed gesteld. Door aanloopverliezen en reorganisatiekosten raakte het eigen vermogen van AD Nieuwsmedia namelijk al in de eerste vijftien maanden na de start zwaar in de min. Eind 2006 bedroeg het eigen vermogen 74,5 miljoen euro negatief. Een jaar later was dat onveranderd. Het nettoverlies drukte het eigen vermogen vorig jaar nog verder in het rood, namelijk tot ruim 91 miljoen euro negatief, op een balanstotaal van 17 miljoen euro. Het bedrijf is dus in feite al een aantal jaren technisch failliet.

Geen wonder dat huisaccountant PriceWaterhouseCoopers (PwC) in de toelichting op de jaarrekening twijfelde aan de continuïteit. Volgens PwC hing het voortbestaan onder meer af van de afronding van de transacties met PCM en de Persgroep.

Uit het jaarverslag blijkt dat PCM een garantie heeft afgegeven voor “alle lopende en nieuwe verplichtingen” van AD Nieuwsmedia. Die garantie, die loopt tot november 2010, moest de uitgever de ruimte geven om een herfinanciering te regelen.

Doordat AD Nieuwsmedia een volle dochter van PCM is geworden en de Persgroep kapitaal injecteerde in PCM, is die herfinanciering volgens voormalig president-commissaris Croon geen issue meer. “Het is een puur interne financiering geworden, waarmee bij de aankoop van het belang in PCM door de Persgroep al rekening is gehouden.”

Dat wordt bevestigd door Frits Campagne, sinds kort directeur ad interim van AD Nieuwsmedia. “Het bedrijf is in heel ander vaarwater terechtgekomen. Er wordt gewerkt aan een versterking van de balans. En ook de verlies- en winstrekening zal er anders uit gaan zien. Er zullen zonniger tijden aanbreken voor het AD.”[ Mathijs.smit @reedbusiness ]