jaguar xj | executive life

Als er zo veel van een nieuw model afhangt, laat je als autobouwer weinig aan het toeval over. In Amsterdam ging daarom alvast het doek van de hagelnieuwe Jaguar XJ. De limousine moet het gaan opnemen tegen de bekende Duitsers die het topsegment van de zakelijke markt domineren. De folders zijn gedrukt, zelfs de prijzen (vanaf een dikke ton) staan al vast. Alleen: de wagen wordt pas begin 2010 leverbaar.


Dat weerhoudt Jaguar er niet van het publiek alvast warm te maken voor de nieuwkomer. In een strakke omgeving toert een pre-productie XJ de wereld rond. Rijden mag het publiek nog niet, te kijken valt er des te meer tijdens de statische preview. Naar de wagen zelf, de talloze combinaties van hout en leer waaruit straks valt te kiezen. De moderne boordelektronica als een ‘virtueel’ dashboard, met de snelheidsmeter en andere klokken op een schermpje dat naar eigen inzicht kan worden samengesteld. Luisteren kan ook, naar de 1.200 watt audio-installatie die Bowers & Wilkins voor de XJ heeft uitgedacht.

Het is verstandig dat Jaguar de zintuigen van zijn klanten de tijd geeft om te wennen aan de nieuwe XJ. Die is technisch helemaal bij de tijd, net als zijn voorgangers onder dezelfde naam. Maar deze XJ breekt radicaal met de 40-jarige stijlgeschiedenis van de grootste Jag. Die maakte in 1968 van de eerste XJ een icoon van Britse luxe. De opvolger krijgt de opdracht mee een nieuw icoon te worden.

Ian Callum is daar als ontwerpdirecteur verantwoordelijk voor. Sinds zijn komst naar Jaguar in 1999 heeft hij er nooit een geheim van gemaakt af te willen van de neiging van het merk om met het uiterlijk van de modellen terug te grijpen op het verleden. Pas enkele jaren geleden kreeg hij zijn eerste volledige kans, met de sportcoupé XK. Vorig jaar volgde de XF, een vierdeurs middenklasser die ook al een coupé-vorm meekreeg en het moet opnemen tegen concurrenten als de Audi A6 en BMW 5-serie. De XJ maakt het trio ‘moderne’ Jaguars compleet.


Callum vindt dat de XJ helemaal niet breekt met het verleden. “In de jaren vijftig en zestig, de glorietijd van Jaguar, stond het merk voor schoonheid, snelheid, innovatie. Een Jaguar Mark II was mooier dan welke auto ook, en formidabel snel. Toen de eerste XJ verscheen, stond ik als jochie ademloos voor de showroom. Die lage lijn, sexy en sportief tegelijk. Dergelijke waarden komen nu allemaal terug in deze auto.”


Neem de brutale voorkant, met zijn katachtige koplampen, de vouwen die als spierbundels op de motorkap liggen en de dominante graatgrill. Die straalt sportiviteit en zelfvertrouwen uit, terwijl het profiel van de Jag een lage, langgerekte coupé-vorm heeft, die hem slank en elegant houdt. De dunne raamstijlen en een donker glazen panoramadak helpen van de wagen een lichte verschijning te maken.

Kijk naar me!


Van achter bezien oogt de XJ tussen de verticale achterlichten weer ‘dik’, klaar om de sprong te maken zoals die chromen jaguar op de klep al doet. “Met elk aanzicht moet een auto een boodschap uitstralen”, zegt Callum. “Van voren zegt de XJ: ‘Kijk naar me!’. De zijkant zegt: ‘Bewonder me’, en de achterkant zou moeten uitdragen: ‘Je zult me nooit vergeten’.”


Het is toch even wennen voor de trouwste klanten. De XJ heeft een op en top hightech en eerlijk gezegd een tikje Aziatisch uiterlijk. In het interieur zal het ruimhartige gebruik van gestikt leer en hout ze weer op hun gemak stellen. “Wij designers hebben de neiging om voor ‘modern’ ontwerp te grijpen naar minimalisme à la iPod. Maar dat sluit niet aan bij het gevoel van luxe dat onze klanten wensen. Het is dus de kunst het interieur te maken tot iets wat je moderne luxe zou kunnen noemen.” Het klassiek analoge klokje midden op het dashboard gaat daarom vergezeld van blauwe sfeerverlichting op onvermoede plekken en de verzinkbare schakelknop waar vroeger een hendel zat. “We hebben ons best gedaan de ogen te verwennen.”


Jaguar blijft Brits


Tata kocht Jaguar vorig jaar voor 2,3 miljard dollar van Ford, samen met Land Rover. Sindsdien is er naar verluidt 1,2 miljoen pond geïnvesteerd. Instant succes voor het nieuwe Jaguar Land Rover bleef uit door de crisis en de klimaatzorgen, waar juist SUV’s en premium merken hevig onder lijden. Bij Jaguar daalden de verkopen met 20 procent in de zes maanden tot maart, bij Land Rover zelfs met 51 procent.


Vorig jaar zijn 2.200 van de 14.500 banen geschrapt, 300 volgen nog en de productie van het ‘kleine’ X-type wordt gestaakt. Britse overheidssteun is van de baan, in plaats daarvan heeft Tata leningen geregeld bij de Europese Investeringsbank en commerciële banken. De nieuwe XJ is nog onder Ford ontwikkeld, bij Jaguar houdt men vol dat Tata-baas Ratan Tata ambitieuze plannen heeft met het merk. Zonder dat hij knijpt op budgetten. “Tata is zelf een architect. Hij heeft oog voor design, maar laat ons onze gang gaan. Hij wil dat Jaguar een Britse auto blijft.”

[ philip.bueters @reedbusiness.nl ]