Weer verkeerd gegokt

Het VSB Fonds heeft opnieuw verkeerd gegokt. Het fonds, dat jaarlijks tientallen miljoenen doneert aan maatschappelijke projecten, bleef eerst te lang en te zwaar in Fortis investeren. Daardoor verdampte een groot deel van het fondsvermogen met de ondergang van de bank-verzekeraar. Door begin dit jaar alle aandelen te verkopen, kon het fonds niet profiteren van het herstel van de beurskoers. Dat blijkt uit het onlangs gepubliceerde jaarverslag van het VSB Vermogensfonds, het onderdeel dat het fondsvermogen beheert.


Tot voor kort had het VSB Fonds het leeuwendeel van zijn vermogen in Fortis belegd. Jarenlang was het Utrechtse fonds daarmee de grootste aandeelhouder in de Belgisch-Nederlandse bank-verzekeraar. Het had zoveel eieren in één mandje liggen vanwege de historische banden met het bedrijf. De instelling ontstond bij de vorming van Fortis in 1990 uit de fusie van Amev, AG en de VSB Bank.

Statutair was vastgelegd dat het fonds geen aandelen zou verkopen, tot het belang door verwatering onder de 5 procent zou komen. Nadat dit in 2006 plaatsvond, maakte het fondsbestuur, dat voor de helft bestond uit mensen met een Fortis-achtergrond, echter geen haast met de spreiding van de beleggingen. Tijdens de aandelen-emissie van Fortis in november 2007 kocht het fonds zelfs 11 miljoen aandelen bij.

Daardoor had de ondergang van Fortis vernietigende gevolgen. Eind 2006 bedroeg het fondsvermogen bijna 2,55 miljard euro. Uit het zojuist verschenen jaarverslag blijkt dat daar eind 2008 nog slechts 887 miljoen van over was. In twee jaar ging er dus bijna 1,7 miljard euro in rook op.

Door de vermogensval kan het fonds veel minder doneren dan gepland. Aanvankelijk budgetteerde het fonds voor 2009 donaties ter waarde van 83 miljoen euro. Nu rest een donatiebudget van 26 miljoen. Voor de vele honderden projecten, die afhankelijk zijn van de financiële steun van het VSB Fonds, is dit rampzalig.

Uit het verslag blijkt verder dat het VSB Fonds vorig jaar 26,2 miljoen aandelen Fortis verkocht. Eind 2008 resteerden nog 42 miljoen stukken. Dat pakket werd begin 2009 afgestoten, aldus het verslag. Daardoor kon het fonds niet profiteren van het herstel. De koers van Fortis, die in de eerste maanden van het jaar tussen 0,85 en 1,67 euro zweefde, vertoonde vanaf half april een stijgende lijn. Begin deze week noteerde het aandeel 2,75 euro.

Opmerkelijk genoeg zit het blunderende bestuur van het VSB Fonds nog steeds op het pluche. Alleen ex-Fortis-bestuurder Joop Feilzer vertrok, omdat zijn zittingstermijn afliep. Niet alleen de onafhankelijke bestuurders Pieter Vos (ex-Loyens & Loeff), Martine Bijkerk (Houthoff Buruma), Truze Lodder (De Nederlandse Opera) en Arne van der Meij (ex-Koopmans) bleven zitten. Ook de bestuurders met een Fortis-achtergrond, Hans Bartelds, Henjo Hielkema en Dirk Tiemens, zijn niet opgestapt.



[ mathijs.smit @reedbusiness.nl ]