‘Op de vraag of de Postbank goedkoper is geworden door de privatisering luidt het antwoord: overduidelijk niet! De verhouding tussen kosten en baten is weliswaar altijd goed gebleven, maar de klanten hebben daar weinig van gemerkt. Voor hen is ‘gratis’ vervangen door een scala aan tarieven.’ Dat schrijft ex-Postbank-directeur Wichert van Engelen aan het eind van zijn boek Blauw bloed . Dat gaat niet over de Nederlandse adel, maar over het merk ‘de Postbank’. Begin dit jaar is de bank van 7 miljoen klanten samengevoegd met ING Bank. Voor de ING Groep een logische stap. FEM schreef er onlangs nog over: twee banken binnen één concern is te duur, zeker wanneer ze nauwelijks met elkaar samenwerken. Een nieuwe verkoopmachine ontstaat om marktleider Rabobank aan te vallen.


Van Engelen verliet de Postbank als directeur Innovatie in 2007, het jaar waarin de fusie van ING Bank en de Postbank bekend werd gemaakt. De blauwe kleur van de Postbank is verdwenen, hoewel de integratie achter de schermen nog niet is afgerond. Het oranje beeld van baas ING domineert. Daarom heeft Van Engelen een soort geschiedenisboek over zijn bank geschreven.
De nostalgie over de voormalige dwarsligger binnen de bankenwereld is aanwezig in het boek, maar niet storend. Van Engelen schrijft met smaak over zijn twintigjarige loopbaan én over de Postbank.

De voorganger van de Postbank is de Rijkspostspaarbank uit 1881. Opvallend detail: aan de oprichting ervan gaat een ruim vijftien jaardurende discussie vooraf. Moet de Staat een bank oprichten die de bestaande banken zal beconcurreren? Den Haag vindt van wel. De arbeider weet de instellingen namelijk niet te vinden. Hij spaart niet, waardoor de armoede blijft bestaan. De Rijkspostspaarbank moet daar een eind aan maken. In eerste instantie werken er zes medewerkers, maar na een stormachtige groei van tientallen jaren staat er een geautomatiseerde betaalfabriek in het land.

Aan het eind van de jaren tachtig is staatsbezit uit en privatisering in. De Postbank gaat samen met NMB Bank. Wanneer het tweetal fuseert met Nationale-Nederlanden ontstaat het winsthongerig ING. Voor de Postbank is dat wennen, blijkt uit Blauw bloed , dat menig kritisch oud-directeur (helaas) anoniem aan het woord laat. De winsteisen worden elk jaar opgeschroefd. De ex-staatsbank is een melkkoe in dienst van de aandeelhouder. ‘Tijdens de jaarlijkse overlegronde zat ik te wachten om mijn cijfers aan de raad van bestuur te presenteren. Mijn voorganger kwam naar buiten en liet zijn sheets zien. Zijn eerste sheet was een koe die leeggemolken werd. (...) Dat was in een tijd dat Rabobank ons voorbijstreefde met internet. Hij wilde waarschuwen dat er geen geld was om te investeren.’ Van Engelen geeft een aardige kijk in de Postbank-keuken. Voor hem had de privatisering niet gehoeven.





[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]

>>Blauw bloed
 auteur Wichert van Engelen 
 uitgeverij Pearson Education
 isbn 9789043018432
 prijs €19,95