‘In de haven werken,is een feest’

"Spelen met bootjes en kraantjes, wat je als jongen deed, mag ik nu in het echt doen”, merkt Harmen Sliep (48) halverwege het gesprek op. Alleen zijn die bootjes en kraantjes nu vele malen groter. Sliep is directeur van het Rotterdamse havenbedrijf HES Beheer, eigenaar of aandeelhouder van op- en overslagterminals in Rotterdam, Amsterdam en Groot-Brittannië.


Hoewel hij al bijna zijn hele leven in de haven rondloopt, raakt Sliep nog altijd onder de indruk van de omvang van de kolen- en ijzerertsschepen die bij zijn terminals aanmeren. “Het is een feest om bij dit soort bedrijven te werken. De mensen op de werkvloer houden ook niet van gezeur. De liefde voor het vak zorgt ervoor dat mensen niet snel uit de haven weggaan.” Dat laatste geldt dus ook voor Sliep, opgegroeid onder de rook van Rotterdam als zoon van een havenwerker. Toch begon hij als bankier – “ideaal voor de start van je carrière” – en maakte hij later een kort uitstapje naar bouwbedrijf HCG. “Maar op een kantoor tussen andere kantoren miste ik de haven. Ik heb snel ja gezegd toen HES Beheer belde of ik wilde terugkomen.”

Restaurant Old Dutch is een zeer toepasselijke locatie: trefpunt voor de Rotterdamse zakenelite, schaalmodellen van zeilschepen in de raamkozijnen. “Ik kom hier met enige regelmaat”, zegt Sliep. “Het eten is hier goed en redelijk geprijsd en je hebt hier de ruimte om te praten.” Hij heeft ook een goede herinnering aan Old Dutch: “Hier had ik begin jaren negentig een van mijn eerste zakelijke etentjes.”

Met zijn bescheiden voorkomen en bedachtzame manier van praten komt Sliep bepaald niet over als een ‘havenbaron’. De HES-directeur begint dan ook te lachen wanneer de term valt. “Havenbaronnen waren ook eigenaar. En dat ben ik helaas niet.”

Sliep viert volgend jaar zijn tienjarig jubileum als directeur van HES. Toen hij in 2000 aantrad, hikte het havenbedrijf tegen een faillissement aan na een aantal slecht uitgepakte strategische keuzes. Vorig jaar boekte HES een recordwinst van 13,5 miljoen euro bij een omzet van 78 miljoen euro, een record in het 101-jarige bestaan van de onderneming. “Als je me in 2000 had gezegd dat we deze winst zouden behalen, had ik je niet geloofd. Het is aanzienlijk beter gegaan dan ik ooit had verwacht.”

Sliep reorganiseerde bij HES, verlaagde de kosten en verkocht een verliesgevende terminal. “Eigenlijk had het bedrijf alles: de juiste assets, mooie plekken in grote havens en een aanwezigheid in goede markten. Het was wonderbaarlijk dat er géén geld werd verdiend. Een overslagbedrijf is geen hocus pocus. Ik denk dat 100 anderen het ook hadden gekund. Misschien nog wel beter.”

Slieps bedrijf krijgt stevige klappen door de crisis. Dit jaar daalde de overslag met zo’n 25 procent. “Geen kinderachtige cijfers”, erkent hij. Toch slaat HES zich goed door de malaise heen. In het eerste kwartaal steeg de winst juist door kostenbesparingen. Ook blijven de ertsen en kolen langer liggen. “Dat komt door handelaren die een plek nodig hebben om het spul op te slaan in afwachting van een hogere prijs.”

Enkele dagen voor het gesprek meldde het Havenbedrijf Rotterdam dat het dieptepunt wel was bereikt. Sliep is daar nog niet zo zeker van, hoewel de eerste tekenen van herstel zich aandienen. “Waar wordt dat herstel in de VS en China van betaald?”, vraagt hij zich af. “En de bouwindustrie gaat nu pas klappen krijgen, nu de laatste projecten worden afgerond zonder nieuwe opdrachten in de portefeuille.” Volgens de HES-topman zitten er ook positieve kanten aan de crisis. “De prijsstijgingen, bijvoorbeeld van scheepstarieven, gingen veel te hard. Je had er niet aan moeten denken dat het had doorgezet.”

Over de lange termijn is Sliep opvallend optimistisch. “Daar verandert de crisis niet veel aan.” Vooral op het gebied van steenkolen ziet de toekomst er voor HES zonnig uit. Zo wordt de kolenwinning in Duitsland afgebouwd, waardoor er steeds meer kolen geïmporteerd zullen moeten worden via Rotterdam en Amsterdam. Daarnaast profiteert HES van de investeringsgolf in nieuwe kolencentrales in Nederland en Duitsland. “Een hele tijd werden die niet meer gebouwd, tot een jaar of vier jaar geleden het besef kwam dat we niet zonder kunnen. Er is nog een kolenvoorraad voor 300 jaar in de wereld.”




Concurrent


Sliep is momenteel vooral druk met een grote nieuwe terminal in Rotterdam voor de opslag van zogenoemde liquid bulk : benzine, biodiesel, ethanol en eetbare oliën. Een vrij nieuw werkterrein voor HES. “Liquid bulk sluit goed aan bij onze huidige activiteiten”, zegt Sliep over de investering van 150 miljoen euro. “Bovendien zijn de handelaren vaak hetzelfde. En we hadden een terminal die we makkelijk konden ombouwen.”





U wordt een concurrent van Vopak.


Bescheiden: “Aan een bedrijf dat zo gigantisch groot is in deze business wil ik me niet spiegelen.”





Maar u gaat toch net als Vopak producten als olieopslaan in tanks?


“Dat is waar, maar onze terminal stelt op het totaal van de markt helemaal niets voor. De markt groeit behoorlijk snel en wij pakken een stukje van die groei mee.” Grappend: “Om liquid bulk verder uit te breiden zou een bod op Vopak gemakkelijk zijn, maar daar hebben we toch maar vanaf gezien.”


Is die investering in liquid bulk ook de reden dat Carel van den Driest is opgestapt als commissaris? Hij is immers ook toezichthouder bij zijn oudebedrijf Vopak. 


“Qua integriteit werd het voor hem lastig. En als iemand integer is, dan is het Carel wel. Het is erg jammer dat hij is vertrokken, maar het was niet realistisch dat hij voor ons zou kiezen en niet voor Vopak.”





HES Beheer is een heel klein beursfonds. Hoe zinvol is zo’n notering dan? 


“Als we er niet al op hadden gestaan, dan was er inderdaad nu geen reden naar de beurs te gaan. Er zijn andere manieren om geld op te halen. Maar ik vind zo’n notering wel een voordeel hebben. Het zegt ook wat over een bedrijf, klanten kijken anders naar je. En bij een grote expansie in de toekomst zou het zinvol kunnen zijn.”





Heeft u geaarzeld toen u werd gevraagd topman te worden van een zwaar verliesgevend bedrijf? 


“Ik heb er maar één dag over nagedacht. Ik wilde laten zien dat winstmaken mogelijk was. Ik heb altijd veel gehad aan mijn doorzettingsvermogen. Dat heb je wel nodig als het zo slecht gaat. Kijk naar mijn opleiding: begonnen met mavo, daarna havo, vwo, een jaar weg- en waterbouw in Delft en toen bedrijfseconomie. Een heel lange weg, maar je leert er wel van. Ik heb ook tien jaar gedaan over het eigenhandig opknappen van mijn huis. Mijn zoon van zeven vertel ik altijd door te zetten.”





U was destijds nog maar 39.


“Dat maakte het voor mij wel apart. Maar toen veel managers wegvielen, was ik als controller bijna als enige over. Het was mooi dat ik het mocht doen. Mijn benoeming vond ik trouwens nog het leukst voor mijn vader. Hij heeft bij Frans Swarttouw, een van de bedrijven van HES Beheer, gewerkt. Toen ik acht was, mocht ik voor het eerst mee naar zijn werk.”





U vertoont zich nauwelijks in de media. Waarom? 


“Aandeelhouders zijn lang teleurgesteld geweest in HES. Begin jaren negentig hebben zij bij een emissie hun centen erin gestoken om de koers vervolgens alleen maar te zien dalen. Ik vond dat ik eerst moest bewijzen dat het goed kon gaan voordat ik naar buiten zou treden met allerlei verhalen.”





U heeft zelfs uw 100-jarig bestaan vorig jaar niet gevierd.


Verontschuldigend: “Dat hadden we achteraf gezien wel moeten doen. Misschien kwam het door de drukte rond de nieuwe terminal.”




U staat nu bijna tien jaar aan het roer van HES Beheer. Wordt het niet eens tijd voor iets anders? 


Peinzend: “Het zou kunnen, ja. Tien jaar is inderdaad een hele tijd.” Dan: “Ik ben er niet mee bezig Ik heb ook niet het gevoel dat ik weg moet. En met de nieuwe terminal ben ik weer met iets nieuws bezig, dat succesvol moet worden opgestart.”


[ jacco.neleman @Reedbusiness.nl ]

wat verder ter tafel komt