Sinds het uitbreken van de kredietcrisis houden veel investeerders de hand op de knip. Door het inzakken van de aandelenbeurzen wereldwijd is veel kapitaal in rook opgegaan. Maar ook de slechte macro-economische omstandigheden jagen veel beleggers schrik aan. Het is voor investeerders veel moeilijker geworden te beoordelen welke bedrijven de crisis zullen overleven en hoe gehavend ze uit de strijd zullen komen. “Er is minder liquiditeit in de markt dan in het verleden”, bevestigt Sergio Herrera, vicepresident Equity Capital Markets bij ING Wholesale Banking. “Beleggers hebben minder kapitaal en kijken daarom kritischer naar hun investeringen.”


Toch zijn er de laatste maanden meerdere lichtpuntjes waar te nemen. Uitgeverij Reed Elsevier haalde in een dag bijna 1 miljard euro op met een aandelenemissie. Buizenmaker Wavin spekte het eigen vermogen met 225 miljoen via een claimemissie en wist daarnaast ook nog het bankkrediet aan te passen en hiervan voor 475 miljoen euro te verlengen.

Wel zijn de omstandigheden op de kapitaalmarkt anders dan zo’n twee jaar geleden. Banken zijn voorzichtiger geworden met het verstrekken van nieuwe leningen omdat ze in de knel zitten met hun eigen vermogen. Bovendien is de markt voor tweedehandsleningen bijna volledig opgedroogd, waardoor banken de verstrekte kredieten zelf op de balans moeten houden. Daar komt bij dat zij veel meer risico’s zien dan een paar jaar geleden.

Waarom hebben bedrijven eigenlijk geld nodig? Bedrijven gaan nu vooral op zoek naar extra eigen vermogen om de balansstructuur te verbeteren. “De markt accepteert niet meer het schuldniveau van een paar jaar geleden”, zegt Herrera. Tot twee jaar geleden kostten kredieten bijna niets en waren hoge schuldratio’s heel normaal. Ook de slechte macro-economische omstandigheden vragen om een stevigere balansverhouding. TomTom verbeterde half juni de balans via een claimemissie en een onderhandse aandelenplaatsing van 430 miljoen euro. De producent van navigatieapparatuur had zich in 2008 te diep in de schulden gestoken om kaartenmaker Tele Atlas over te nemen.

Bedrijven halen niet alleen geld op om de crisis te overleven. Juist in deze tijd zien zij hun kans schoon om overnames te doen. Een andere reden is dat bedrijven geleerd hebben om niet meer afhankelijk te zijn van één financieringsbron. “Voorheen steunde het financiersplaatje op twee pilaren. In de huidige omstandigheden willen ze daar een ander type financiering aan toevoegen”, zegt Sébastien D’Hondt, managing director Event Finance bij ING, de afdeling die zich bezighoudt met het optuigen van financieringsstructuren van ondernemingen.

Andere tijden


Ook de schuldfinanciering is sinds het uitbreken van de crisis van karakter veranderd. In het voorjaar was de markt voor bedrijfsobligaties aantrekkelijk. “Er is op dit moment meer vraag van beleggers naar bedrijfsobligaties”, zegt D’Hondt. Alliander, het afgesplitste netwerkbedrijf van Nuon, haalde met een obligatie-emissie dit voorjaar met gemak 1,25 miljard euro op. Gasunie, ArcelorMittal en Heineken gingen het netwerkbedrijf al voor.

De uitgifte van schuldpapier is echter niet altijd de beste keuze. “Een bedrijf moet een credit rating hebben en onderhouden”, zegt D’Hondt. Bovendien is een emissie een tijdrovende bezigheid. Een bankkrediet gaat een stuk sneller.

Maar ook de bankkredieten veranderen van aard. Sommige leningen krijgen vanwege het hoge risico meer trekjes van eigen vermogen en worden daarom ‘hybride’ genoemd. ING heeft de Orange voor het eerst in tien jaar weer van stal gehaald. De onderneming die deze achtergestelde lening heeft uitgegeven, kan kiezen of zij de aflossingen in cash of in aandelen uitkeert. Vooral bij de huidige lage beurskoersen en onzekere markten is dit een aantrekkelijk instrument.
Een andere ontwikkeling op de kredietmarkt is de Forward Starter. Omdat het tegenwoordig veel meer tijd kost om een krediet te krijgen, beginnen ondernemingen eerder aan de voorbereiding van de herfinanciering. Een bedrijf sluit nu een nieuwe lening af, die bijvoorbeeld pas over een jaar ingaat. “Het voordeel is dat bedrijven meer zekerheid hebben over de continuïteit van de financiering”, zegt D’Hondt.

De financieringsloketten staan niet voor alle bedrijven open, maar voor ondernemingen met een gezond vooruitzicht zijn er ook nu genoeg mogelijkheden. “In veel gevallen gaat het erom bedrijven de komende twee tot drie jaar door de storm te helpen”, zegt Herrera.


[ corina.ruhe @reedbusiness.nl ]