akzonobel | ondernemen

Maken media en analisten de crisis erger dan dat die is? Soms zou je zeggen van wel. Neem de manieren waarop de huizen- en vastgoedmarkt in westerse landen wordt beschreven. Die zou ‘compleet zijn ingestort’ of ‘totaal zijn ingezakt’.


Als dat echt zo zou zijn, zou ook AkzoNobel de instorting nabij zijn. Het concern verkoopt voornamelijk verf en is voor een deel afhankelijk van de nieuw- en verbouw van huizen, kantoren en fabrieken. Maar zie: het afgelopen kwartaal maakte AkzoNobel een nettowinst van 155 miljoen euro. Dat was 13 procent minder dan in hetzelfde kwartaal van 2008, toen de economie nog floreerde, maar geen cijfer dat wijst op een ‘complete instorting’ van het Nederlandse verf- en chemieconcern.

Natuurlijk, er is wel degelijk een crisis en AkzoNobel is er zeker niet immuun voor. Vergeleken met het tweede kwartaal van 2008 verkocht het concern 10 procent minder decoratieve verven (zoals Flexa en het Britse merk Dulux).

De verkoop van performance coatings – de verven en lakken voor schepen, vliegtuigen, elektronica, verpakkingen, installaties en reparatielakken voor auto’s – was 19 procent lager dan een jaar geleden. Bij Akzo’s chemicaliën was het verkoopvolume 18 procent lager dan een jaar geleden.

Het zijn percentages die een jaar geleden voor onmogelijk zouden zijn gehouden en die heel wat hoger liggen dan tijdens de vorige crisis in 2001 en 2002. Maar ondanks al die narigheid verdiende AkzoNobel toch die 155 miljoen euro.

De eerste verklaring voor die winst is dat er, ondanks de crisis, nog aardig wat wordt afgeverfd en afgelakt in de wereld. Bij een aantal onderdelen, zoals de scheepsverven en de coatings voor verpakkingen, bleef de afzetdaling zelfs beperkt tot een paar procent.

De bouwers van grote schepen in bijvoorbeeld Zuid-Korea werken nog aan schepen die voór de crisis zijn besteld. De verpakkingsindustrie heeft, voor zover het gaat om verpakkingen van voedsel en andere eerste levensbehoeften, minder last van de crisis dan andere sectoren.

De tweede reden is dat AkzoNobel de afgelopen maanden een forse reorganisatie heeft doorgevoerd. Anderhalf jaar geleden kondigde topman Hans Wijers al aan dat overname van ICI zou leiden tot een forse banenreductie – om doublures in de organisatie te voorkomen.

Toen de crisis begon voegde Wijers daar nog een tweede reorganisatieronde aan toe. Vergeleken met begin 2008 heeft AkzoNobel al bijna 2.900 banen (gemeten in fte’s) geschrapt. Bij de decoratieve verven raakten 2.100 mensen hun baan kwijt, bij Performance Coatings ruim 1.600. Opvallend genoeg zijn er bij de chemietak wat meer mensen in dienst dan een jaar geleden. 


Hogere prijzen


De kosten voor die reorganisaties zijn grotendeels al in 2008 genomen. Toen boekte het bedrijf onder het kopje ‘reorganisatiekosten’ 275 miljoen euro af. In het tweede kwartaal van 2009 kwam daar nog eens 75 miljoen euro bij. 


De derde reden voor de winst zijn de prijzen die AkzoNobel voor zijn verven, lakken en chemicaliën vraagt. Ondanks de crisis liggen die prijzen nog altijd hoger dan een jaar geleden.

In 2008 stegen de prijzen vooral doordat grondstoffen steeds duurder werden. Sinds de crisis is die prijsstijging verleden tijd. Maar van een duidelijke prijsdaling van grondstoffen is volgens Wijers geen sprake, en van een prijsdaling voor verven, lakken en chemicaliën dus ook niet. Sterker nog: gemiddeld genomen liggen de prijzen voor AkzoNobels producten ongeveer 5 procent hoger dan een jaar geleden. Dat betekent dat de crisis dus nog niet heeft geleid tot een prijzenslag onder verfproducenten. Volgens Wijers zijn er ook geen tekenen dat zo’n slag in aantocht is. Er is wel sprake van enige prijsdruk, maar veel heeft dat niet om hakken, aldus (vrij vertaald) Wijers.

Op zich hebben de verfproducenten weinig baat bij een stevige prijzenslag. Maar in de vorige crisis kwam die er, in vrij milde vorm, wel en kon Akzo-Nobel zich er niet aan onttrekken.





Stevige consolidatie


Maar mogelijk dat dat dit keer wel lukt. De afgelopen jaren is er in de verf- en lakindustrie een stevige consolidatie geweest. AkzoNobel was daar zelf in belangrijke mate verantwoordelijk voor door de aanschaf van zijn branchegenoot ICI. Concurrent PPG liet zich evenmin onbetuigd. Het Amerikaanse concern kocht vorig jaar het deels Nederlandse SigmaKalon en verstevigde daarmee zijn positie als een na grootste producent van verven en lakken ter wereld. 


Het zou goed kunnen dat die machtsconcentratie een prijzenslag zal voorkomen. Wijers liet zich een paar maanden geleden al eens ontvallen dat de crisis AkzoNobel harder had geraakt als het bedrijf ICI niet had ingelijfd.

Had Wijers bij de presentatie van Akzo’s kwartaalcijfers nog goed nieuws te melden? Uitspraken over het verloop van de crisis wilde hij niet doen. Wel zei Wijers de indruk te hebben dat het dieptepunt in de Verenigde Staten bereikt lijkt, en dat de markt in China wat aantrekt. In China betreft dat herstel niet de exportproducten, maar wel de productie voor de interne markt. Daarmee bevestigde Wijers de boodschap die andere ondernemingen al eerder verkondigde en bevestigde hij impliciet dat de cijfers van AkzoNobel, en dan met name de omzetcijfers, een aardige indicatie bieden voor de stand van zaken in de wereldeconomie.





[ koos.schwartz @reedbusiness.nl ]