Snijden om te bouwen

heijmans | financieel

Eindelijk, Mark van den Biggelaar heeft een nieuwe baan. De 40-jarige chief financial officer (cfo) van Samas liet medio vorig jaar al weten zijn huidige werkgever in te willen ruilen voor een ander bedrijf, omdat de ‘neergaande lijn waarin Samas zich bevindt niet past bij zijn ambities’, zoals de VEB dat eind vorig jaar tijdens een van de laatste aandeelhoudersvergaderingen van Samas optekende.


De keuze van Van den Biggelaar om per 1 september van dit jaar bij bouwbedrijf Heijmans aan de slag te gaan, is echter opvallend. De toestand waarin zijn nieuwe werkgever zich bevindt, vertoont opmerkelijke overeenkomsten met de situatie bij Samas waaruit Van den Biggelaar zo graag wilde ontsnappen. Net als Samas vorig jaar verkeerde Heijmans tot voor kort in acute geldnood en net als Samas moet ook Heijmans nu buitenlandse dochters verkopen om het Nederlandse bedrijf overeind te houden.

Bij Samas bleken de pogingen achteraf tevergeefs te zijn geweest. Van het kantoormeubelenbedrijf is sinds kort niet veel meer over dan een lege holding waaruit inmiddels ook de Nederlandse activiteiten zijn verkocht.

De keuze van Heijmans voor Van den Biggelaar is uiteraard minder vreemd. Het bouwbedrijf huurt met zijn nieuwe cfo een man in die in een zeer recent verleden al eerder met het bijltje heeft gehakt. Het is alleen te hopen dat er dit keer meer overblijft. Het is bij Heijmans wel de bedoeling dat er een strak getrimde boom uitkomt die in de lente weer fris groen gaat uitlopen. Maar dat zal nog even duren: Heijmans is door zijn banken voor de komende jaren op een streng dieet gezet.




Piketpaaltjes


De klus waarin Van den Biggelaar zijn tanden mag zetten, is voor de komende drie jaar al vrij nauwkeurig omschreven in de voorwaarden waaronder Heijmans in april van dit jaar zijn herfinanciering heeft geregeld. 


De bouwer heeft van een consortium onder leiding van Fortis Bank Nederland doelstellingen rond twee ratio’s opgekregen waaraan het om de drie of zes maanden moet voldoen. De ene heeft betrekking op de nettoschuld ten opzichte van het bedrijfsresultaat (ebitda), de ander op de rentelasten ten opzichte van het bedrijfsresultaat. (zie grafiek rechts). Over anderhalf jaar mag de schuld niet meer dan drie maal het bedrijfsresultaat bedragen. Ook moet het bedrijf over tweeënhalf jaar in staat zijn drieënhalf keer de rentelasten te betalen uit zijn ebitda-opbrengsten. Bovendien wenst het consortium in 2011, één jaar voor het aflopen van het krediet, alvast 100 miljoen van de 400 miljoen aan kredieten afgelost te hebben.

De aandeelhouders hebben hun steentje al bijgedragen. Een enorme claimemissie, die aandeelhouders het recht gaf per aandeel 6 nieuwe te kopen voor 70 eurocent per stuk, bracht eind juni 101 miljoen euro op waarmee de balans werd versterkt. Met de opbrengst werd een overbruggingskrediet afgelost waarmee Heijmans begin mei een Amerikaanse lening had afbetaald.

Daarmee is Heijmans voorlopig gered, maar de banken hebben nog meer huiswerk meegegeven. Heijmans moet al zijn buitenlandse dochterondernemingen verkopen, met uitzondering van het Belgische infrastructuurbedrijf. Daarnaast heeft het bouwbedrijf de opdracht gekregen ongeveer eenderde van zijn strategische grondposities te verkopen. Eind vorig jaar vertegenwoordigde Heijmans’ grondbank nog een waarde van 278 miljoen euro.

Dat verse geld was nodig omdat Heijmans van alle Nederlandse bouwbedrijven er veruit het slechtst voorstond toen de crisis begon. Het bedrijf sloeg zich goed door de bouwfraude heen, maar maakte enkele zeperds met grote bouwprojecten in 2005.

In dat jaar werden een stuk of 30 slechte projecten aangenomen waarvan de kosten gedurende de jaren daarop volledig uit de hand liepen. Het bedrijf kampte hierdoor vanaf 2006 met tegenvaller na tegenvaller bij zijn bouwdivisie, maar zette daar aanvankelijk nog aardige cijfers van de ontwikkelings- en infrastructuurbedrijven tegenover. Toen begin 2008 de crisis toesloeg, raakten ook het ontwikkelbedrijf en de infrabouwactiviteiten in het slop. In juli stapte toenmalig chief executive officer (ceo) Guus Hoefsloot op nadat hij zijn vijfde winstwaarschuwing op rij had moeten geven.

Aan Van den Biggelaar en zijn ceo Rob van Gelder nu de taak om Heijmans alsnog een toekomst te bieden. Dat zal echter wel een toekomst in bescheidener en steviger vorm moeten zijn, Heijmans zal de komende jaren verder saneren om goedkoper te werken. Het duo moet de ebitda omhoog en de schuld naar beneden brengen. Of dat lukt is misschien wel niet een kwestie van puur geluk, maar toch zeker wel van ‘geen heel grote pech’ met de marktomstandigheden. Met de verkoop van grondposities en zijn buitenlandse activiteiten, neemt het bedrijf de komende jaren een hypotheek op toekomstige marges. Met uitzondering van de Belgische activiteiten, zijn de buitenlandse bedrijven van Heijmans altijd goed winstgevend geweest en dat geldt ook voor de potentie in de grond. Woningen bouwen op eigen grond levert een stuk meer op dan bouwen op andermans bodem en dat weegt op tegen de risico’s dat delen van die grondposities nooit ontwikkeld en bebouwd zullen worden.

De banken zitten echter niet op dat risico te wachten. En dus moet Heijmans snijden. In het eigen vet, maar ook in eigen spieren.




[ wouter.van.bergen @reedbusiness.nl ]