Zhou Zhongshu (l) van Minmetals en Andrew Michelmore.

Rollen er na 2012 nog auto’s van de band bij NedCar? En zo ja, welke auto’s worden er dan bij Nederlands enige autofabriek van omvang gemaakt?

Het besluit daarover neemt moederbedrijf Mitsubishi volgend jaar. “2010 Wordt zeker een spannend jaar”, zegt president en operationeel directeur Joost Govaarts van NedCar. Tot en met 2012 is het voortbestaan van de fabriek in het Limburgse Born verzekerd met de productie van de stadsauto Colt voor de Europese markt. Daarna is de toekomst onzeker. Voor de fabricage van de Outlander, een SUV van het Japanse merk, is geen einddatum bepaald.

Maar juist met dat cruciale jaar 2010 in aantocht moet NedCar alle zeilen bijzetten. De huidige crisis in de autoindustrie raakt ook de Limburgse autofabriek midscheeps. Eind vorig jaar nam de orderinstroom met 30 procent af, zo blijkt uit het recent verschenen jaarverslag.

Voor dit jaar is het plaatje nog somberder. In Nederland daalde (tot en met juni) de verkoop van de Outlander met ruim 60 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2008. De Colt doet het wat beter met een min van 33 procent.

Govaarts heeft een fabriek die is ingericht voor de productie van zo’n 70.000 auto’s, maar nu kan hij alleen maar hopen dat dit jaar de grens van 50.000 eenheden wordt overschreden. “Dit is een van de moeilijkste periodes uit de geschiedenis van NedCar”, zegt een van de twee Ne-derlanders in de directie van de fabriek.

In Born heeft de productie eind vorig jaar enkele weken stilgelegen. De uitzendkrachten en mensen met een tijdelijk contract zijn al enige tijd vertrokken. Voor de resterende 1.500 werknemers heeft NedCar deeltijd-WW gekregen, nadat verlenging van de verleende werktijdverkorting niet meer mogelijk was. 


koude douche

De malaise is een akelig koude douche na een bijzonder feestelijk jaar voor NedCar. In 2008 vierden de Limburgers hun 40-jarig bestaan (zie tijdlijn op pagina 28). Dat lustrum kreeg extra glans door de start van de productie van de Outlander en de nieuwste generatie van de Colt. Daar kwam de aankondiging bij dat er vanaf begin 2009 Peugeots 4007’s en Citroën C-Crossers in Born zouden worden gemaakt, auto’s die grotendeels gelijk zijn aan de Mitsubshi Outlander.


Maar de productie van die Franse auto’s is door de gekelderde verkopen opgeschort – volgens Govaarts in elk geval tot april 2010. De productie had na jaren van daling (zie tabel) door de komst van de New Colt en Outlander moeten stijgen, maar daalde in plaats daarvan vorig jaar met 4 procent tot 59.000 auto’s. “Deze crisis is een enorme tegenvaller”, zegt Govaarts met gevoel voor understatement.

Het is niet de eerste keer dat de toekomst van NedCar op het spel staat. Met het verdwijnen van de Smart ForFour leek in 2006 het einde ook al in zicht. Een groot deel van het personeelsbestand werd overbodig toen de Colt als enige model overbleef. Mitsubishi, sinds 2001 volledig eigenaar, redde de voormalige DAF-fabriek echter door eerst de New Colt en later de Outlander aan Born toe te wijzen. Wrang genoeg waren honderden werknemers, in 2006 overbodig geworden, net weer aangenomen vanwege die nieuwe auto’s toen de huidige crisis toesloeg.




Scoren

Met het cruciale jaar op komst is het voor Govaarts dus zaak zo goed mogelijk voor de dag te komen bij de eigenaren in Tokio. Hij zegt “optimistisch” te zijn over de kansen van NedCar. “Ik denk dat we er goed voor staan. In vergelijking met de andere fabrieken van Mitsubishi scoren we bijzonder hoog als het gaat om zaken als kwaliteit en afleveringszekerheid.”


Govaarts moet vooral bewijzen tegen zo laag mogelijke kosten te kunnen produceren. Daarnaast is flexibiliteit een van zijn belangrijkste troefkaarten. NedCar baarde in het verleden al opzien door twee modellen van verschillende merken op dezelfde lijn te kunnen maken, zoals in de jaren negentig de Volvo S40 en de Mitsubishi Carisma. De productiedaling van de afgelopen maanden is benut om het aanpassingsvermogen verder te vergroten. Door een extra training kunnen de werknemers nu zowel aan de Colt als aan de Outlander werken. “Dat maakt ons robuuster richting de toekomst.”

Ook in financieel opzicht lijkt NedCar er goed voor te staan. De solvabiliteit (eigen vermogen gedeeld door balanstotaal) bedraagt een ijzersterke 66 procent. Opmerkelijk genoeg steeg de omzet, ondanks de gedaalde productie, met 7 procent tot 707 miljoen euro. Mitsubishi betaalt namelijk de productiekosten van NedCar, wat het werkelijk gemaakte aantal auto’s ook is. De nettowinst nam licht toe tot 24 miljoen euro (zie tabel op pagina 27). 


Schim

Nadeel voor NedCar zijn echter de relatief geringe productie-aantallen in Born. Daardoor kunnen de kosten over minder auto’s worden gespreid dan bij andere fabrieken die in de meeste gevallen veel groter zijn. “Qua volume zitten we aan de lage kant”, erkent Govaarts. NedCar is in omvang een schim van de fabriek die het ooit was. In het recordjaar 1999 rolden er 262.000 Volvo’s en Mitsubishi’s van de band. Met de enorme overcapaciteit in de autoindustrie zou het voor Mitsubishi heel aantrekkelijk kunnen zijn om zich te concentreren op de grote fabrieken waar de kostprijs per auto lager ligt. 


Govaarts zegt ook geraakt te worden door de aanpassingen in de deeltijd-WW door minister Donner (Sociale Zaken & Werkgelegenheid). NedCar kan niet 15 maanden gebruikmaken van de regeling, waar eerst sprake van was, maar slechts 9 of 12 maanden. “Dat is moeilijk duidelijk te maken aan de aandeelhouder”, zegt een duidelijk boze Govaarts. “In Duitsland is die termijn juist verlengd van 18 naar 24 maanden.”




Elektrisch

In het verleden is er sprake geweest van een andere autofabrikant die bij NedCar zou produceren, zoals Daimler dat met de Smart deed. Een taskforce onder leiding van oud-DAF-topman Cor Baan onderzocht na het vertrek van de Duitsers de mogelijkheden van andere opdrachtgevers dan Mitsubishi. Volgens Govaarts was de insteek daarbij andere Aziatische autofabrikanten. “Maar ik acht in deze tijd de kans niet echt groot dat we opdrachten van derden binnenkrijgen.”


De toekomst van NedCar zou weleens elektrisch kunnen zijn. Mitsubishi brengt volgend jaar de in Japan geproduceerde i-MiEV (Mitsubishi innovative Electric Vehicle) op de markt. Volgens topman Osamu Masuko van de Japanse autofabrikant gaat het in eerste instantie slechts om enkele duizenden auto’s per jaar. Vanaf 2013 komt het winstgevende aantal van 30.000 i-MiEV’s per jaar in beeld.

Op de vraag of dit elektrische stadsautootje wellicht ook bij NedCar gemaakt gaat worden, laat Govaarts zich niet uit. “Dat moet u aan Mitsubishi vragen. We zijn zeker in staat om elektrische auto’s te bouwen.” Het feit dat Mitsubishi zelf een elektrische auto heeft hoeft de bouw van andere stil rondzoemende auto’s niet in de weg te staan. In Born zijn immers al vaker concurrerende modellen op één lijn gebouwd.

Aan plannen voor de productie van elektrische auto’s ontbreekt het niet. De technische hogeschool in Aken lanceerde onlangs het voorstel om samen met NedCar elektrische auto’s te ontwikkelen, een plan dat direct werd omarmd door de (uit Limburg afkomstige) minister Van der Hoeven van Economische Zaken, FNV Bondgenoten en de provincie Limburg. “Maar wij ontwikkelen geen auto’s”, stelt Govaarts nuchter vast. 


afwijzing

Serieuzer is Duracar, ontwikkelaar van deelektrische bestelauto Quicc!. Dit Heerlense bedrijf, met het failliete Econcern als aandeelhouder, is op zoek naar een fabrikant. Directeur Wim Steenbakkers wil volgend jaar beginnen met de massaproductie van de Quicc!. Tot twee keer toe heeft hij met die vraag bij NedCar aangeklopt. Tevergeefs. “Er was geen interesse of prioriteit”, zegt Steenbakkers, wiens technische team grotendeels afkomstig is van NedCar.


De eerste afwijzing, vorig jaar, kwam tijdens de komst van de Outlander en de nieuwe Colt naar Born. Maar ook een recentere toenaderingspoging, toen de crisis al in volle hevigheid had toegeslagen, leverde geen uitnodiging op om in Born aan te schuiven. Steenbakkers: “Dan houdt het voor ons op. Maar no hard feelings hoor. We zijn in gesprek met een aantal andere kandidaten.”

Govaarts benadrukt open te staan voor andere fabrikanten van elektrische auto’s, maar noemt de productieplannen van Durcar ‘prematuur’. Reden voor hem om voorlopig de ogen op Tokio gericht te houden als het gaat om de toekomst van zijn fabriek. 


[ jacco.neleman @reedbusiness.nl ]