Zomerboeken 2009: De kredietcrisis is vakantiepret

Goed dat het eindelijk zomer is. Met de vakantie verdwijnt de grond onder de laatste smoes (te druk/nog niet aan toe gekomen) om De prooi nog niet gelezen te hebben. Het boek van Jeroen Smit geldt als het standaardwerk over dé val van Dé Bank dat iedereen moet hebben gelezen. Dat is niet erg: er zijn genoeg thrillers die taaier geschreven zijn dan De prooi . Het wordt niet voor niets getipt door Smit-bestuursvoorzitter Ben Vree.


Wie De prooi al uit heeft en zoekt naar een vervolg, komt natuurlijk als vanzelf uit bij de episode rond de val van Fortis. Die is het best gecoverd door Stefaan Michielsen en Michaël Sephiha, beiden als journalist werkzaam voor de Belgische zakenkrant De Tijd . Zij beschrijven in Bankroet hoe Fortis-topman Jean-Paul Votron in zijn eentje de megalomane overname van ABN Amro kon najagen en hoe zijn bank- en verzekeringsconcern zich daar vervolgens dodelijk in verslikte. Het boek biedt een nauwkeurige reconstructie, maar doet op psychologisch en analytisch vlak onder voor De prooi , oordeelde FEM eerder. Het boek De ondergang van Fortis van Thierry Debels, dat dezelfde episode behandelt, werd twee weken geleden hier minder gunstig besproken, maar mag toch mee in de boekentas van Vree.

Rabobank komt aan bod in het boek Een gezonde krimp , zij het vanuit een heel ander perspectief. Dit boek is van de hand van de onlangs afgezwaaide Rabo-bestuursvoorzitter Bert Heemskerk die in 200 pagina’s zijn gelijk haalt en uitlegt hoe de concurrentie zo stom kon zijn – voor een recensie, zie achterin dit blad.

Een van de beste boeken ooit over de ondergang van een bank in de Verenigde Staten is waarschijnlijk The House of Cards, dat handelt over de val van investment bank Bear Stearns. William D. Cohen biedt in dit boek een fantastische en nauwgezette beschrijving van de hoofdrolspelers en de gebeurtenissen die leidden tot de ineenstorting van de bank. De val van Bear Stearns bleek het startschot voor een lawine die een einde maakte aan het fenomeen investment bank zoals de wereld dat kende.




Het einde van Wall Street


Wie nog niet helemaal helder heeft hoe de kredietcrisis heeft kunnen ontstaan, maar desalniettemin nog steeds is geïnteresseerd in het hoe en waarom, heeft keuze te over in de beter gesorteerde boekhandel. Een degelijke sectorbrede analyse van de bankencrisis in Nederland biedt Bankroet van NRC -journalisten Egbert Kalse en Daan van Lent (niet te verwarren met het boek over Fortis met dezelfde titel van Michielsen en Sephiha). Voor een Amerikaans perspectief raadplege men De meltdown van 2 biljoen dollar van Charles Morris. Hij legt de schuld van alle ellende bij de vorige baas van de Federal Reserve, Alan Greenspan. Greenspan creëerde met zijn renteverlagingen na de aanslagen van 9/11 een muur van goedkoop geld, waarmee hij de kiemen legde voor de sub prime -zeepbel, is de boodschap van Morris. De centrale boodschap van het boek Panic!, onder redactie van Michael Lewis, is een andere. De schrijvers van dit boek zoeken de oorzaak van deze en andere zeepbellen in de kracht van de emoties waardoor beleggers zich laten sturen. Superbelegger George Soros meent in De internationale kredietcrisis echter dat er meer aan de hand is dan op het eerste gezicht lijkt. Volgens de man achter de val van het pond in 1992 knapten de afgelopen jaren niet één, maar twee zeepbellen op de financiële markten. De kleinste had te maken met een crisis op de markt voor sub prime-hypotheken, maar de grootste was minder zichtbaar. Die is volgens Soros het gevolg van de liberalisering van de financiële markten, die er voor zorgde dat de markt werd overspoeld met onrealistisch goedkope en overvloedige liquiditeit. Bij de liberalisering van de financiële markten werd ervan uitgegaan dat de markten vanzelf een soort evenwicht zoeken als ze de vrije hand krijgen, maar dat is volgens Soros een sprookje waarvoor nu duur moet worden betaald. De analyse is interessant, zijn koppeling met de reflexiviteitstheorie, zijn oude stokpaardje, is dat minder.
Voor een rechttoe rechtaan Amerikaanse uitleg van de kredietcrisis, is er de The Wall Street Journal Guide to the End of Wall Street as We Know It . Auteur Dave Kansas slaagt er zelfs hier en daar in om het ineenstorten van een groot deel van de Amerikaanse financiële sector met humor te beschrijven. De crisiseconomie van Paul Krugman is serieuzer, maar didactisch wellicht wat verantwoorder.
Volgens Geert Noels, de Belgische hoofd-econoom van effectenhuis Petercam, is de kredietcrisis maar één van een aantal grote schokken die de economische verhoudingen op dit moment op hun kop zetten. Noels voorziet in zijn boek Econoshock zelfs zes schokken die de verhoudingen in de wereld op dit moment veranderen. 



Wereldverbeteraars


Staan we werkelijk op de drempel van een nieuw tijdperk waarin de zakelijke mores moet worden vervangen door nieuwe regels en attitudes? Noels en oud-Rabo-topman Heemskerk zijn niet de enigen die dat vinden. Hans Ludo van Mierlo pleit in Gepast en ongepast geld voor een meer ethisch normenstelsel in het bankbedrijf, dat moet worden bekrachtigd met een ‘bankierseed’. De overeenkomsten in Van Mierlo’s ‘zoektocht naar het geweten van banken en andere financiële dienstverleners’, met het gedachtengoed van Heemskerk zijn niet toevallig. Van Mierlo was eerder in dienst van Rabobank en werkte de laatste jaren voor de bank als lobbyist.
Toch kunnen ethische bankiers alleen ook de wereld niet redden. Gelukkig hebben we daarvoor Jeffrey Sacks nog. De econoom doet in Welvaart voor de wereld de recepten uit de doeken waarmee we er voor kunnen zorgen dat we met 6 miljard mensen nu, en nog miljarden meer in de toekomst, in vrede en gezondheid naast elkaar kunnen blijven wonen. Dat natuurlijk alleen als het niet te warm wordt, want weet u nog waar we ons zoveel zorgen over maakten voor de kredietcrisis toesloeg? Juist! De opwarming van de aarde!

Om die aan te pakken moeten we vooral de markt zijn werk laten doen, pleit New York Times -columnist Thomas Friedman. Dat betekent dat de overheid moet ingrijpen in de bestaande regels en wetten die nog steeds zijn afgestemd op het stimuleren van fossiele brandstoffen, analyseert Friedman de Amerikaanse situatie in De toekomst is groen . Friedmans jongste zal door zijn hogere ‘het zou toch mooi zijn als’-factor waarschijnlijk minder verkopen dan zijn voorganger, de bestseller De aarde is plat . Hij geeft wel aan hoe er eindelijk werk kan worden gemaakt van het ontwikkelen van alternatieven voor fossiele olie. De Amerikaanse markt is altijd de grootste motor achter innovatie geweest: waarom zorgen we niet dat er op die markt ruim baan wordt gemaakt voor groene energie?

Grote gedachten van grote geesten, je moet er maar zin in hebben op je strandlaken. Wie liever wat dichter bij huis blijft en nog eens wil nadenken over dat verandertraject dat laatst ondanks een legertje dure consultants zo grandioos de mist in ging, kan beter het boek Bye bye consultant inpakken. Auteur Cees Min, zelf consultant, daagt in het prachtig uitgevoerde werk de Nederlandse manager uit om eens te gaan managen. Het gilde meet zichzelf een brevet van onvermogen aan door bij moeilijke beslissingen telkens terug te vallen op externen. Veranderen doe je het beste zelf, door lef te hebben, duidelijk te zijn en te vertrouwen op je eigen mensen, is Mins boodschap. De open deuren zijn ontelbaar, maar het speel-en-doeboek inspireert wél om straks, als de zomer weer voorbij is, vol daadkracht zelf het gevecht aan te gaan.


[ wouter.van.bergen @reedbusiness.nl ]

oorlogsstrategie, new york en kafka



Michiel Muller
 Ceo Bieden en Wonen, voormalig mede-oprichter Tango en Route Mobiel 


Ik neemNetherlandvan Joseph O’Neill mee op vakantie. Een mooi boek over post-9/11 en bovendien met als verhaallijn cricket in New York. Daar ben ik als cricketer (O’Neill speelde in zijn jeugd cricket in Nederland) benieuwd naar. Als managementboek raad ik aanThe 33 Strategies of Warvan Robert Greene. Een schitterend boek dat de slimste militaire principes van de afgelopen millennia vertaalt naar business-strategieën in het hedendaagse krachtenveld. Mijn favoriet is Law 16 : ‘ Hit them where it hurts ’, met de center-of-gravity strategy : ‘ Everyone has a source of power on which he or she depends. When you look at your rivals, search below the surface for that source, the center of gravity that holds the entire structure together. That center can be their wealth, their popularity, a key position, a winning strategy. Hitting them there will inflict disproportionate pain. Find what the other side most cherishes and protects – that is where you must strike. ’



Het allermooiste boek dat ik ooit gelezen heb, isHet procesvan Franz Kafka. Een geniaal boek over het absurdistische bureaucratische labyrint. Het roept de vraag op of je ervoor kiest slachtoffer te zijn of dat je ook weleens pech kunt hebben.[ JN ]


darwin en zwarte zwanen
 


Peter Hartman
 President-directeur KLM



Reis van de Beaglevan Charles Darwin. Over de onderzoekreis die Darwin tussen 1831 en 1836 ondernam. InThe Black Swangeeft Nassim Taleb aan dat veel ontwikkelingen het gevolg zijn van onvoorspelbare gebeurtenissen, black swans .

jeroen smit, Hermans enDonald Duck


Ben Vree
Bestuursvoorzitter Smit



Naast bladen als FEM , Scope , Forum , zeilbladen en de Donald Duck neem ik deze keer twee boeken mee;De ondergang van Fortisvan Thierry Debels en de romanEen ordinaire terechtstellingvan Marc Dugain. Dat is gebaseerd op het ware verhaal van de Russische kernonderzeeër Koersk die wij een aantal jaren geleden samen met Mammoet hebben gelicht. Het managementboek dat ik aanraad is natuurlijkDe prooivan Jeroen Smit. Hierin wordt duidelijk geschetst hoe bewuste en onbewuste miscommunicaties, ego’s en andere belangen een prachtig bedrijf ten gronde kunnen richten. In mijn jonge jaren wasKuifje in Afrikahet mooiste boek dat ik gelezen had, op latere leeftijdNooit meer slapenvan Willem Frederik Hermans.[ JN ]