‘Mijn concurrent is de huidige auto’

directeur europa better place hans de boer | interview

Zo verloopt een rit van Amsterdam naar Maastricht ergens in het volgende decennium: met een volle accu, na een nacht aan het stopcontact, vertrek met de elektrische auto vanuit de hoofdstad, om bij een wisselstation bij Eindhoven de leeggereden batterij te vervangen door een volle, genoeg om Maastricht te halen. Dat wordt de realiteit als het aan Hans de Boer ligt. Hij moet als een van de global development managers Nederland en West-Europa enthousiast zien te krijgen voor Better Place, een ambitieus initiatief van voormalig-SAP-bestuurder Shai Agassi. Doel: de wereld in de elektrische auto krijgen om zo mobiliteit schoner en minder afhankelijk te maken van olie.


Het Nederlandse kabinet steunt het schonere rijden: wie een elektrische auto koopt is vrijgesteld van wegenbelasting en aanschafbelasting, besloot het kabinet afgelopen week – het trekt daar 65 miljoen euro voor uit.

In elk land moet een netwerk van oplaadpunten en batterijwisselstations komen. Better Place verzorgt daarbij het hele technische en financiële beheer. “Vergelijk ons met een mobiele telefonieoperator”, zegt oud-Vodafone-manager De Boer. “Waar je bij een telefoonabonnement een mobieltje krijgt, daar geven wij automobilisten de batterijen, het netwerk en de stroom. Je rekent af per kilometer. Wij willen de KPN of Vodafone van het elektrische rijden worden.”

Nederland moet na Israël, moederland van Agassi, Denemarken, Australië, Californië, Hawaii en Canada het volgende land worden waar Better Place van start gaat. Om dat te bereiken maakt De Boer, die vorig jaar via zijn baan bij Greenpeace met Agassi in contact kwam, veel kilometers om overheden, netbeheerders en autofabrikanten over te halen. De Boer weet in elk geval wat het is om met niets te beginnen. Voor Vodafone en mediabedrijf Vivendi stampte hij een internetbedrijf uit de grond. “Ik durf de stelling aan dat er in Nederland heel veel mensen zijn die graag een elektrische auto willen, mits het betaalbaar en makkelijk in gebruik is.” 


Nu is elektrisch rijden nog heel erg prijzig. Een elektrische Golf kost meer dan 80.000 euro. 


“Elektrische auto’s worden alleen goedkoper bij massaproductie. Maar autofabrikanten willen dat alleen doen als de infrastructuur er is. Om die patstelling te doorbreken gaan wij voor de infrastructuur zorgen. Wij worden eigenaar van de batterij. Zonder die batterij is een elektrische auto niet duurder dan een normale auto. De kostprijs is dan geen reden meer om voor de één of de ander te kiezen. De kilometerprijs kan concurreren met die van een benzine- of dieselauto. Bovendien zijn de onderhoudskosten lager omdat er minder bewegende delen in een auto zitten.”




Hoe verlopen de gesprekken met autobouwers?


“Met Renault-Nissan hebben we al afspraken gemaakt. Er zijn meer producenten die vooruit willen lopen. Veel Duitse fabrikanten zijn wat cynischer dan bedrijven uit Frankrijk, Italië en het Verre Oosten.”




Hoe komt dat? 


Omzichtig: “Als je je positioneert met bijzonder snelle auto’s met veel pk’s, is je verwachting van elektrische auto’s wat lager. Bovendien is men in Azië veel verder met elektrisch rijden. De meeste technologie komt daar vandaan.”




Voor een start-up zijn jullie niet bescheiden. Jullie willen in elk land actief worden.Waarom?


“De automarkt is een wereldwijde markt. Als je het niet mondiaal aanpakt, dan lukt het niet. Geen compromissen, dus niet alleen Californië of Nederland. Toyota gaat niet alleen voor de Nederlandse markt elektrische auto’s bouwen.”




Better Place wil mobiliteit minder afhankelijk maken van olie. Maar hoe aantrekkelijk is het alternatief: elektrische auto’s die gevoed worden door stroom uitkolen- of gascentrales?


“Wij willen groene energie inkopen. De auto wordt dan bijvoorbeeld opgeladen als er windenergie beschikbaar is. In Australië, waar fors wordt geïnvesteerd in zon en wind, creëren wij een één-op-één inkooprelatie tussen de geproduceerde groene stroom en dat wat de auto’s laden. Elk land heeft wel duurzame energiebronnen, of dat nu windmolens, getijde-energie of waterkracht is. Wij kunnen beslissen wanneer een auto wordt opgeladen, bijvoorbeeld tijdens daluren.”
Zoveel duurzaams staat er toch nog lang niet? 
“Met wat er nu staat, kunnen we goed vooruit. Ik verwacht ook geen snelle groei van het aantal elektrische auto’s. Tot 2012 gaat het in Nederland hooguit om enkele honderden voertuigen. En je hoeft de elektriciteitsproductie niet te verdubbelen.

Als alle auto’s elektrisch rijden, heb je in de meeste westerse landen ongeveer 8 procent meer stroom nodig”




Groene stroom is ook veel duurder dan grijze. 


“Stroom is voor ons niet de grootste kostenpost. Dat zijn de batterijen, en het bieden van infrastructuur. We hoeven niet op de laatste cent te kijken als het om de stroomprijs gaat.”




Waarom is Nederland een van de eerste landen waar Better Place actief wordt?


“Nederland is een plat en dichtbevolkt land. De actieradius van batterijen is 150 tot 160 kilometer. Dat is hier in de meeste gevallen voldoende voor een autorit. Daarnaast is het elektriciteitsnet in Nederland goed ontwikkeld. Een infrastructuur neerzetten is dan niet zo ingewikkeld. Bovendien biedt het belastingregime aantrekkelijke voorwaarden om over te stappen op een elektrische auto. Tot en met 2017 zijn eigenaren vrijgesteld van de aanschafbelasting bpm. Voor investeer-ders is dat belangrijk. Zij willen zekerheid voor de lange termijn.”




Hoeveel geld heeft u nodig om hier te kunnen beginnen?


“Het gaat om een voorinvestering van 200 tot 300 miljoen euro. Dan is er nog wat doorfinanciering nodig om er een bedrijf met een positieve cashflow van te maken. Zoiets groots kun je niet opzetten als non-profitorganisatie. Het zijn grote bedragen, dus je hebt een aantal grote investeerders nodig.”




Wie gaat dat geld geven?


“Daarover kan ik nog niets zeggen, maar het moet komen uit de energiesector en de financiële hoek. In Denemarken is energieonderneming Dong geldschieter, in Israël gaat het om privé-investeerders. Ik ben er wel positief over.”




Ondanks de kredietcrisis? 


“Dat maakt het eerlijk gezegd wel moeilijker. Maar het helpt dat overheden elektrisch rijden stimuleren.”


Gaat er publiek geld naar Better Place?


Aarzelend: “Dat kan ik pas zeggen als dat rond is. Nederland wil graag vooroplopen bij elektrisch rijden, maar daar is veel geld voor nodig. De Franse overheid, bijvoorbeeld, steekt er 400 miljoen euro in.”




Wanneer kan de eerste auto inpluggen bijBetter Place in Nederland? 


“Voor eind dit jaar wil ik de financiering bij elkaar hebben. Dan kan er op z’n vroegst medio volgend jaar worden begonnen met bouwen. 2010 en 2011 wil ik gebruiken om de infrastructuur neer te zetten, zodat we klaar zijn als de productie van elektrische auto’s op gang komt.”




Elf netbeheerders gaan zélf 10.000 oplaadpunten plaatsen. Zij maaien het gras voor uw voeten weg.


“Ik denk dat er goede afspraken te maken zijn over samenwerking. Het geeft ons een goede start. Stel dat die 10.000 oplaadpunten in grote steden komen, dan kan ik me concentreren op andere plekken.”




U doet erg luchtig over een grote concurrent.


“Voor een goede start heb je 60.000 tot 100.000 oplaadpunten nodig. Wij gaan uit van 2,3 tot 2,5 oplaadpunt per elektrische auto. En met 800.000 van dergelijke voertuigen in 2020, 10 procent van het totale wagenpark, zijn tegen de 2 miljoen oplaadpunten nodig. 10.000 Is dan helemaal niet veel. De markt wordt zo groot dat er de eerste twintig jaar geen angst hoeft te zijn voor verzadiging.”


Met nadruk: “Mijn concurrent is niet de andere aanbieder van infrastructuur, maar de huidige auto. Mijn grootste doel is niet om meer palen te hebben dan de concurrentie, maar ervoor te zorgen dat mensen uit hun benzineauto’s stappen en in elektrische auto’s. End of emissions en end of oil . Dat is al uitdaging genoeg.”


[ jacco.neleman @reedbusiness.nl ]