Bankiers zijn niet de enige schuldigen

Bert Heemskerk, de vertrekkend bestuursvoorzitter van Rabobank, heeft het boek Een gezonde krimp vooral geschreven uit frustratie. Samen met collega-bankdirecteuren werd hij op 26 november 2008 uitgenodigd door de Vaste Kamercommissie voor Financiën om te discussiëren over de kredietcrisis. Die bijeenkomst werd een teleurstelling. De Kamerleden waren er volgens hem vooral op uit om de banken aan te wijzen als de schuldigen van de crisis en hoopten, naar Brits voorbeeld, op een excuus. Omdat Heemskerk zijn verhaal niet kwijt kon, heeft hij alles opgeschreven wat hij toen wilde vertellen. Een gezonde krimp werd daardoor meer een lesje kredietcrisis voor lichtgevorderden dan een magnum opus.


Zijn belangrijkste boodschap is dat de bankiers niet de boosdoeners zijn van de crisis. Zij hebben, ondanks hun graai- en onvoorzichtige gedrag, de crisis niet veroorzaakt. Aan de ineenstorting van de wereldwijde economie zijn we in Heemskerks ogen allemaal schuldig, inclusief de bankiers. We hebben met onze kooplust en hebzucht met z’n allen bijgedragen aan de grote economische zeepbel van de afgelopen jaren. Dat die vroeg of laat zou barsten was onvermijdelijk. Deze reactie vindt hij gezond. Onze koopzucht had buitensporige proporties aangenomen en was belastend voor het milieu.

Wie had gehoopt op de memoires van Heemskerk zal na het lezen van het boek teleurgesteld zijn. Het lijkt in niets op De romantische boekhouder van collega Gerrit Zalm. Persoonlijke details over zijn leven en carrière als bestuurder ontbreken. Het boek is zakelijk en afstandelijk geschreven. Voor wie de recente financiële berichtgeving sinds het uitbreken van de kredietcrisis goed heeft gevolgd, bevat het boek ook weinig nieuws. De toegevoegde waarde ligt vooral in Heemskerks persoonlijke visie op de gebeurtenissen. Maar dat blijft vaak steken bij een of twee zinnen commentaar en bevat onvoldoende diepgang om de lezer echt te raken.

Het irriteert dat hij elke kans aangrijpt om ‘zijn’ Rabobank – terecht of onterecht – steeds zeer gunstig neer te zetten, soms ten nadele van collegabanken. Toch gaan de boeiendste passages juist over zijn visie op het beleid van zijn collegabanken. Het is leuk om te lezen wat er naar zijn oordeel mis is gegaan bij bijvoorbeeld ING en ABN Amro.

De laatste hoofdstukken zijn het persoonlijkst. Daarin legt hij een verband tussen de ervaring die hij in de loop der jaren heeft ontwikkeld als bankier en zijn theologische achtergrond. Misschien ligt daar de kiem voor een boek dat echt over Bert Heemskerk gaat en de zaken die hem persoonlijk raken. Een gezonde krimp is daarbij niet meer dan een eerste schets. 



[ corina.ruhe @reedbusiness.nl ]

Een gezonde krimp


Een gezonde krimp voegt weinig toe aan de al bijna onuitputtelijke lijst van boeken over de kredietcrisis. De meeste feiten zijn al bekend en de persoonlijke visie van Heemskerk blijft oppervlakkig.

auteur Bert heemskerk


uitgeverij balans


isbn 9789460031991


 prijs €17,95

Een gezonde krimp voegt weinig toe aan de al bijna onuitputtelijke lijst van boeken over de kredietcrisis. De meeste feiten zijn al bekend en de persoonlijke visie van Heemskerk blijft oppervlakkig.