Zuinige Zeeuw leidt Rabo door crisis

rabobank | financieel

“Mijn belangrijkste taak is door deze moeilijke tijd te komen. Dat moeten we doen door te besparen op de kosten.” Piet Moerland (59), topman van de coöperatieve Rabobank, spreekt zacht. De nieuwe topman is oppervlakkig gezien de tegenpool van zijn voorganger Bert Heemskerk. Heemskerk is flamboyant en kon provocerend zijn, daarbij ondersteund door een zelfbewustzijn dat beslist een paar vierkante meters in beslag neemt. Moerland oogt bescheiden, type huisvader. Tijdens het korte gesprek met FEM houdt hij zijn armen strak tegen zijn lichaam waardoor hij wat verkrampt overkomt. Voor een revolutie binnen de bank zal Moerland niet zorgen, blijkt uit zijn woorden na afloop van de jaarlijkse Rabo-ledenvergadering: “Ik zal de lijn van Bert Heemskerk voortvarend doorzetten.”


Opvallend is het verschil in benadering. Op de Rabo-bijeenkomst afgelopen week in Utrecht schudt scheidend voorzitter Heemskerk links en rechts handen terwijl Moerland ongemerkt de zaal insluipt, gefocust op zijn stoel achter de vergadertafel. De 1.500 aanwezige leden krijgen een ronkende rede van Heemskerk te horen en luisteren naar een bezorgde commissaris Lense Koopmans. Moerland zegt niets in het openbaar. Hij klapt wanneer de leden klappen, luistert wanneer anderen spreken.

Misschien moet Moerland, die in 2003 lid werd van de raad van bestuur, wennen aan de publiciteit. Voor het eerst zijn alle schijnwerpers op hem gericht, want Moerland leidt officieel vanaf begin juli de bank die na het ‘omvallen’ van de vaderlandse concurrentie zo duidelijk aan zelfvertrouwen heeft gewonnen. Heemskerk leidde ruim zes jaar Rabobank Groep. Met succes, zo laat hij de leden zelf weten. “In de afgelopen zes jaar steeg de nettowinst gemiddeld met 12 procent, ondanks de hoge afschrijvingen en bescheiden winstgroei in 2008. De kredietgroei klom met 12 procent, het aantal toevertrouwde middelen met 10 procent. Ons ledenaantal dikte met 7 procent aan, terwijl ons marktaandeel in hypotheken van 26 naar bijna 30 procent ging”, somt Heemskerk in zijn afscheidsrede op.




Faillissementen


Maar de komende jaren wordt Rabo’s agenda door de kredietcrisis bepaald. De bank doet het weliswaar beter dan de concurrentie, maar wanneer Heemskerk terugkijkt op de eerste zes maanden van dit jaar, “dan is het er niet leuker op geworden”. “We krijgen nog een golf aan faillissementen over ons heen”, zegt hij. Heemskerk hoopt dat de post afschrijvingen vanwege waardedalingen van de bezittingen minder zal worden ten opzichte van de afgelopen twee jaar, maar dat ze er opnieuw zullen zijn, is zeker. Daarnaast zijn de concurrentieverhoudingen radicaal op hun kop gezet nu de concurrenten of in handen van de Staat zijn of staatssteun krijgen. Rabobank kan een omzetverhoging wel vergeten in deze crisistijd, dus moeten de kosten omlaag, vindt Heemskerk.


Moerlands eerste klus wordt een saneringsoperatie, blijkt uit Heemskerks woorden: “Piet Moerland is een Zeeuw en Zeeuwen zijn zunig .” De oude en nieuwe voorzitter hebben samen een brief gestuurd naar aangesloten Rabobanken om op de exploderende kosten te wijzen. De eerder afgesproken bezuinigingsoperaties zijn in het water gevallen, meldt Heemskerk, die de aanwezige bankiers kapittelt: “Er zou 25 procent bezuinigd moeten worden. Daarvan is weinig terechtgekomen. We gaan elkaar eraan houden. Dat is ook typisch iets wat past bij een coöperatie.”

Ook Lense Koopmans, voorzitter van de raad van commissarissen, heeft zijn hoop op Moerland gevestigd. Koopmans, die trots is dat de bank geleid wordt door een man die door de eigen Rabo-organisatie is opgeleid, weet dat Moerland geen aanhanger is van pappen en nathouden. “Moerland is een Zeeuw die recht naar voren ploegt”, zegt hij. En saneren kan Moerland. Jarenlang leidde hij de belangrijkste tak, Rabobank Nederland. Onder zijn leiding is het aantal lokale banken teruggebracht van ruim 300 naar 150, waardoor op termijn 3.000 banen verloren gaan. Dat Moerland de operatie voor elkaar heeft gekregen, heeft hem veel lof bezorgd. De voor de coöperatieve bank gevoelige operatie – de lokale vestigingen zijn in principe zelfstandig – is met tact uitgevoerd.

Joris Schouten, oud-lid van de raad van toezicht en oud-voorzitter van een lokale bank, denkt dat het wel goed komt. “Ik ben altijd optimistisch geweest over Rabo”, zegt de 83-jarige man. Hij maakt zich wel zorgen over de kwaliteit van de hypotheekportefeuille, maar tijdens een vergadering van de lokale bank in Noordwijk verzekerde het bestuur hem dat ze ‘ongelooflijk optimistisch waren over de hypotheken’. “Ze durfden ervoor te gaan, zeiden ze.” Het aantal wanbetalers was zelfs niet in een percentage uit te drukken, herinnert Schouten zich. Nee, zijn bank zal niet kapotgaan. “We doen geen gekke dingen.”



[ Walter.devenijns @reedbusiness.nl ]