Fortis ten onder: Iedereen schuldig

EXECUTIVE LIFE | boeken

De échte waarheid over Fortis, voor minder doet de Vlaamse journalist Thierry Debels het niet. Hij claimt die waarheid te baseren op ‘tientallen gesprekken met de hoofdrolspelers en geheime documenten’. Bovendien neemt Debels ‘zoals gebruikelijk geen blad voor de mond’ en ‘stoort hij zich niet aan de politiek correcte visie op Fortis’. Kortom, de achterflap van De ondergang van Fortis belooft nogal wat.


Het boek zelf blijkt om te beginnen geen diepgaande reconstructie van de fatale gebeurtenissen in september en oktober vorig jaar. Daarvoor kan de lezer beter Bankroet – Hoe Fortis al zijn krediet verspeelde van De Tijd -journalisten Michielsen en Sephiha ter hand nemen. Debels beschrijft uiteraard wel de Fortis-geschiedenis, maar beweegt daar met te grote stappen doorheen om een nieuw beeld te creëren.

‘Wat zou het toch gemakkelijk zijn indien we voor het Fortis-debacle één grote zondebok konden aanwijzen’, schrijft Debels in zijn inleiding. ‘De waarheid is dat dit intellectueel niet correct is. De ondergang van Fortis is de verantwoordelijkheid van alle spelers: bankiers, analisten, toezichthouders, politici, journalisten en aandeelhouders.’ Aan al die beroepsgroepen wordt een hoofdstuk gewijd en op die benadering rust Debels’ claim meer waarheid te brengen dan anderen voor hem hebben gedaan.

Groot bezwaar is dan ook dat Debels zich vooral lijkt te baseren op het werk dat anderen al hebben verricht. Het boek puilt werkelijk uit van de citaten uit Vlaamse en Nederlandse media. Debels gaat bovendien wel erg selectief om met die citaten; hij vindt iets, haalt een krant aan die dat ook al eens heeft afgedrukt en acht zijn punt daarmee bewezen. Een betoog vol met dergelijke kunstgrepen komt nauwelijks authentiek of overtuigend over.

Debels’ stokpaardjes ten slotte krijgen zo veel ruimte dat het afleidt van de grote lijn. Hij publiceerde eerder over de vaak weinig rationele manier waarop mensen (financiële) informatie verwerken. Dat verklaart mede waarom de Fortis-top ondanks de beginnende crisis de overname van ABN Amro doorzette, of waarom beleggers telkens weer meededen aan de volgende aandelenemissie, maar Debels verliest zich in beschrijvingen van de experimenten die dat menselijk onvermogen aantonen. Het hoofdstuk over analisten (Debels was ooit zelf beleggingsadviseur) lijkt alleen bedoeld om te laten zien hoe hun voorspellingen steevast te optimistisch zijn. Als parlementair medewerker van Lijst Dedecker heeft hij ook nog wat appeltjes te schillen met politici.

Aan het einde vat Debels zijn betoog samen in tien strategische en tactische fouten van de Fortis-top. Dan besef je nog eens hoe veel beter dit boek had kunnen zijn. Als hij die fouten gedetailleerd en op eigen kracht had uitgewerkt en zijn stokpaardjes op stal had gelaten, had hij een boek kunnen schrijven dat wél waarmaakt wat de achterflap belooft.


[ jeroen.kerkhof @reedbusiness.nl ]

de ondergang van fortis


auteur thierry debels


uitgeverij business contact


isbn 9789047002390


prijs €17,50

Citaten van anderen en de stokpaardjes van de auteur klinken luider dan zijn eigen bronnen, ‘hoofdrolspelers en geheime documenten’. Het boek kan de belofte van ‘de echte waarheid’ over de ondergang van Fortis daardoor niet waarmaken.