Duizenden buizen, geen groen licht

Elke dag rijden drie goederentreinen met stalen buizen van het Ruhrgebied naar het uiterste noordoosten van Duitsland. Daar, op het toeristeneiland Rügen, worden de 12 meter lange gevaartes afgeladen en in een speciale fabriek met een mengsel van beton en ijzererts omhuld. Ruim 20.000 buizen zijn er al, circa eenvijfde van het totaal dat nodig is om de Nord Stream aan te leggen, de gaspijplijn van het Russische Vyborg naar het Duitse Lubmin, bij Greifswald. In een tweede fabriek, in het Finse Kotka, gebeurt hetzelfde.


Het is de bedoeling om de buizen in het voorjaar van 2010 te koppelen en op de bodem van de Oostzee neer te laten zodat een meer dan 1.200 kilometer lange gaspijplijn ontstaat voor Russisch gas. Maar nog altijd zijn niet alle vergunningen afgegeven. Het omvangrijke project stuit op allerlei bezwaren. Vissers die bang zijn dat hun netten blijven hangen, Zweden die Russische spionage in hun wateren vrezen of archeologisch belangrijke scheepswrakken willen behouden, en Polen en Balten die de hele onderneming al vanaf het begin wantrouwen omdat ze er geen deel van uitmaken. De Duitse marine verlangde onlangs nog eens dat de leiding wordt verlegd, want precies waar die aan Duitse kant uit zee komt, ligt een militair oefengebied.

Nord Stream probeert alle plooien glad te strijken en gaat intussen onverdroten door met de voorbereidingen. “Dit project heeft een geopolitieke lading meegekregen en er kleven daarom extra emoties aan”, zegt woordvoerder Chris Glerum van de Nederlandse Gasunie. “Maar ik heb er alle vertrouwen in dat de vergunningen er komen.” Het oorspronkelijk Duits-Russische project is uitgegroeid tot een Europese aangelegenheid waaraan ook Gasunie deelneemt. Het Groningse gasinfrastructuurbedrijf heeft 9 procent van de aandelen in het consortium.

Nord Stream gaat naar eigen zeggen circa 28 procent van de voorspelde extra vraag naar geïmporteerd aardgas in de EU dekken. Die import was 314 miljard kubieke meter in 2005 en zal bijna 510 miljard kubieke meter zijn in 2025, zo berekende de Europese Commissie. De rest wordt opgevangen met andere pijplijnen, waaronder de South Stream en de Nabucco in Zuidoost-Europa, en door de import van vloeibaar aardgas over zee.

Voor de 7,4 miljard euro kostende operatie is de bodem van de Oostzee minutieus onderzocht, onder meer om te voorkomen dat de pijplijn, waar in 2012 een parallelle leiding naast wordt gelegd, in aanraking komt met oude munitie, zoals zeemijnen uit beide Wereldoorlogen. Het tracé is enkele malen verlegd om aan bezwaren van omliggende landen tegemoet te komen.

Vanaf twee speciale schepen zullen de buizen (doorsnede: ruim 1 meter) in 2010 op de zeebodem worden gelegd, met een snelheid van 3 kilometer per dag. Vervolgens moet het Russische gas gaan vloeien. Problemen voorziet de Gasunie daarbij niet. ‘Los van de recente transitproblematiek is Rusland altijd een buitengewoon betrouwbare leverancier geweest’, aldus Glerum.


[ Oene van der wal - berlijn ]