Bank jaagt op Russische huismussen

credit europe bank | financieel

Hoe betrouwbaar is een Rus? Die vraag stelt bankier Murat Basbay zich regelmatig. Als de aanvrager van een lening een family man is, stijgt-ie alweer een paar punten op Basbays scorecard. Basbay is de directeur van de Russische dochter van de in Nederland gevestigde Credit Europe Bank. Zijn hoofdkantoor is gevestigd in Moskou, hoofdstad van een land in crisis. Honderden miljarden heeft de Russische regering in de economie gepompt om het land overeind te houden, maar de klap is bikkelhard aangekomen.


Op het eerste gezicht lijkt er niets aan de hand in Moskou. Wanneer de in Istanboel geboren 40-jarige topman een restaurant verlaat, botst hij bijna tegen een op de stoep geparkeerde rode Ferrari. Volgens de inwoners van Moskou zijn er door de crisis net als in Nederland minder files, maar op de zes- en achtbaans autowegen in de stad zijn nog altijd veel hardrijdende en vooral geen richting aangevende SUV’s en BMW’s. De Beierse fabrikant doet er met een 200 meter lang reclamebord alles aan om de vraag op peil te houden.Wie net als Basbay naar de koele economische cijfers kijkt, ziet een ander beeld. De economie is na tien jaar explosieve groei tot stilstand gekomen. Door de crisis daalde de olieprijs en dat kwam hard aan in het land dat op olie-inkomsten drijft. De bouwkranen van de 612 meter hoge Ruslandtoren in het centrum van Moskou staan stil. Een vastgoedhandelaar kan de bouwsom van omgerekend 2 miljard euro niet meer financieren.

Sommige Russische banken zien hun winst verschrompelen. Steeds meer bedrijven en particulieren lossen hun lening niet af – dat bedrag is opgelopen tot 16,5 miljard euro. Bank St. Petersburg is op zoek naar geld om het aangeslagen vermogen te versterken. Na januari is de post niet-afgeloste leningen geëxplodeerd met bijna 500 procent tot 4,3 procent van alle leningen. De Russische minister van financiën, Alexander Koedrin, houdt er rekening mee dat de financiële sector op termijn tegen een percentage van meer dan 10 zal aankijken.
10 Procent? Basbays bank ziet de schade wel stijgen, maar vergeleken met de concurrentie doet zijn bank het stukken beter. De NPL’s, ofwel non-performing loans , komen uit op zo’n 3 procent, zegt hij. “Sommige Russische banken hebben niet opgelet bij het verstrekken van leningen, maar de tijd van het ongezonde kapitalisme is echt voorbij.”

Credit Europe Bank vertrouwde niet iedereen, vertelt Basbay. Er was een conservatief kredietbeleid. De family man heeft een streepje voor, klanten waarmee al jaren wordt gewerkt eveneens; nieuwe aanvragers niet. Een particulier die een lening wil in euro’s en dollars, en zich zo kwetsbaar maakt voor de valutaschommelingen, wordt geweigerd. Om toekomstige tegenvallers op de leningportefeuille te dekken, heeft de bank 75 miljoen euro opzij gezet.
De bank heeft de Nederlandse pers uitgenodigd, omdat ‘buitenlandse’ banken sinds de ondergang van Icesave een imagoprobleem hebben. Credit Europe Bank ziet zichzelf als een Nederlandse bank omdat het hoofdkantoor in Amsterdam staat, maar toch. De aandeelhouder is een Turkse miljardair.

2,2 Miljoen particuliere klanten telt de Moskovitische tak van de Amsterdamse Credit Europe Bank. In 1994 is het eerste Russische kantoor geopend dat de Russen lokte met een ‘westerse bedrijfsstijl en Nederlandse controleregels’. Nu telt de instelling ruim 100 kantoren, waarvan de helft in Moskou. De bank claimt sneller te werken dan de staatsbanken, waardoor het de top-40 heeft bereikt in een land van meer dan 1.000 banken en bankjes. 
Het was en is een aantrekkelijke markt, zo blijkt. De bank geeft in Rusland kredietkaarten uit, waarbij hij samenwerkt met de lokale vestigingen van Ikea en de oorspronkelijk uit Frankrijk afkomstige supermarktketen Auchan. De marges zijn hoog. Op een gemiddelde kaart heeft de bank een rentemarge van 30 tot 35 procent. Op een lening bij de aanschaf van een mobiele telefoon bedraagt de marge zelfs 50 procent. Een bedrijfslening is nog altijd goed voor 15 procent. Basbays netwerk is dé winstmotor van de Amsterdamse moeder geworden. Moskou was in 2008 goed voor een nettowinst van 29 miljoen euro op een concerntotaal van 75 miljoen.



Geen prijsvechter meer


De kredietcrisis zorgt ervoor dat de bank niet meer hard groeit. De vraag naar geld is gedaald. De bank verscherpte ook zijn kredietbeleid. Basbay: “In de afgelopen acht tot negen maanden was het moeilijk goede klanten te vinden. Niemand wilde geld lenen. Sinds een paar maanden zien we enig herstel in Rusland.” De dalende kredietafzet treft wel indirect de Nederlandse spaarders bij Credit Europe Bank. De prijsvechter die maandenlang de vaderlandse concurrentie aftroefde met hogere spaartarieven, heeft niet meer zoveel geld nodig.


De bank biedt rentetarieven aan die onder het Nederlandse gemiddelde liggen. Niet alleen in Rusland is de vraag gedaald, ook andere thuismarkten als Roemenië en Oekraïne kampen met grote tegenvallers. Credit Europe Bank is in ‘crisisgebied’ Roemenië de nummer één op het gebied van kredietkaarten en hypotheken. Dat land zit dieper in de problemen dan Rusland en zal minder snel herstellen. Rusland profiteert alweer van de oplopende olieprijs, Roemenië niet. Rusland heeft honderden miljarden aan valutareserves, Roemenië vooral schulden. Eind 2008 telden de Roemeense activiteiten 2.000 medewerkers. Na een sanering zijn er nog 1.500 over.
Turhan Cemal Beriker, de eveneens uit Turkije afkomstige bestuursvoorzitter van de Amsterdamse moederbank, is bezorgd over Roemenië. Maar de baas van Basbay blijft optimistisch: hij voorspelt dat zijn bank dit jaar zal afsluiten met winst. De bank zal misschien het resultaat met 10 procent zien dalen tegenover het jaar ervoor, maar dat is het dan ook wel, zegt Beriker. “Onze bezittingen in onder meer Rusland hebben ons tot nu toe geen hoofdpijn bezorgd. In de komende zes maanden neemt de onzekerheid over de economie af”, aldus de topman. De files in Moskou zullen beslist weer groeien.





[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]