Een paniekerige vlucht naar veiligheid zorgde sinds medio vorig jaar voor lage langetermijnrentes. Dat is voorbij. De rentes lopen fors op. En de stijging is nog niet voorbij.
Terwijl de ogen van veel beleggers naarstig zoeken naar tekenen van economisch herstel, lijkt aan de periode van eindeloze rentedalingen een eind te komen. In Europa en de VS is de belangrijke langetermijnrente fors opgelopen. Sinds maart, toen de Amerikaanse centrale bank aankondigde voor 300 miljard dollar aan Amerikaanse staatsobligaties te kopen, is de tienjarige rente op de Amerikaanse staatsobligaties met ruim 1 procentpunt gestegen naar circa 4 procent. Hetzelfde beeld is te zien in Europa.
De spectaculaire daling van de langetermijnrentes sinds eind 2008 (zie grafiek) had te maken met wat economen de ‘vlucht naar veiligheid’ noemen. Als het economische klimaat guur is, willen beleggers geen risico lopen. Rendementsgedreven strategie maakt dan plaats voor een strategie waarbij veiligheid voorop staat. Staatsobligaties van de Amerikaanse overheid zijn dan een van de zeldzame veilige havens.
Dat leidde eind vorig jaar tot hilarische taferelen. Begin december waren beleggers zo gretig dat ze niet eens rente hoefden te ontvangen van de Amerikaanse regering, als ze maar een plukje obligaties kregen. De overheid haalde in een paar uur tijd 30 miljard dollar op tegen 0 procent rente. Buiten bleven veel beleggers staan met nog eens 90 miljard dollar, schreeuwend om meer obligaties. Iets eerder waren ze zelfs bereid verlies te nemen om in het bezit te komen van driemaands schatkistpapier van de regering in Washington.
De vlucht naar veiligheid is inmiddels veranderd in een vlucht úit de veiligheid. Dat het druk is aan de uitgang van de veilige haven heeft twee oorzaken. “Er is meer optimisme over het herstel door de maatregelen die de overheden en de centrale banken de afgelopen maanden hebben genomen”, stelt Maarten Spek, analist bij Interest & Currency Consultants (ICC) in Utrecht. Dat maakt obligaties minder interessant. Verkopen stuwt de rente op.
De tweede kracht die de langetermijnrentes opstuwt, schuilt in het prijskaartje van de redding van de financiële sector van een meltdown. Het geld daarvoor, enkele duizenden miljarden dollars, moeten de westerse landen lenen. Beleggers maken zich zorgen over een nooit eerder vertoond aanbod van staatsobligaties die nog op de markt moeten komen.
Dat heeft in het verleden altijd tot fors oplopende inflatie geleid. Inflatie holt de waarde van de rente-uitkeringen en de hoofdsom op staatsobligaties uit. Daarom eisen beleggers als ze inflatie ruiken een extra hoge rente als compensatie voor het risico.
ICC-analist Spek voorspelt nog hogere rentes later dit jaar. Eerst zullen de rentes volgens hem nog even dalen, met een half procentpunt of zelfs iets meer. “Door de recente stijging zullen de zorgen over het economisch herstel de komende tijd toenemen en daardoor zal weer een vlucht naar veiligheid ontstaan.”
Die rentedaling zal vervolgens leiden tot opnieuw toenemend optimisme over enkele maanden. Bovendien zullen de zorgen over toekomstige inflatie groter worden, verwacht Spek. “De langetermijnrente in de VS zal in de kwartalen daarna oplopen naar 5 procent en in Europa naar circa 4,5 procent. Ook in de jaren daarna zal per saldo de opwaartse druk op de langetermijnrentes groot blijven, vanwege aanhoudende zorgen over de inflatievooruitzichten.”
[ edin.mujagic @Reedbusiness.nl ]
Auteur(s): Edin Mujagic
Bron: FEM Business , jaargang 12 , nummer 25 , datum 20-6-2009
Abonneer u op de gratis dagelijkse nieuwsbrief van fembusiness.nl
Neem een (proef)abonnement op FEM Business