Opheffingsuitverkoop

De hoofddirectie van kantoormeubelenfabrikant Samas heeft het de laatste maanden drukker gehad met bedrijfsonderdelen verkopen dan met de handel in bureaustoelen. Maar het einde van die klus is in zicht. Aanstaande dinsdag wil de onderneming haar aandeelhouders toestemming vragen om ook de laatste operationele activiteiten af te stoten. Na het afscheid van de activiteiten in Duitsland en Oost-Europa zal de holding Samas achterblijven als een lege huls.


Daarmee faalt de strategie van de vorige topman, Coen van der Bijl. Hij nam eind vorig jaar na zeventien maanden afscheid als ceo met een belofte van winstherstel. De bedrijfsonderdelen in Frankrijk waren inmiddels verkocht aan het management en een deal rond de activiteiten in Zwitserland zat in de pijplijn. Van der Bijl werd president-commissaris.

Hij ziet nu toe hoe zijn opvolger Carl-Christoph Held voorbereidingen treft om het licht bij Samas uit te doen. De activiteiten in de Benelux werden begin mei voor 5 miljoen euro verkocht aan de Nederlandse investeringsmaatschappijen Tinseltown Investments en HAL-dochter Stonehaven Holding. Voor de laatste operationele activiteiten, in Duitsland en Oost-Europa, is inmiddels eveneens belangstelling. Wat nog over is van de kantoormeubelenproducent uit Houten gaat tijdens de ultieme opheffingsuitverkoop met korting de deur uit en wordt met substantieel boekverlies verkocht. Een laatste uitkering voor de aandeelhouders zit er dan ook niet in, waarschuwde Samas alvast.


Harmony


Waar ging het mis? De bestuurders van Samas wijzen graag naar de mislukte invoering van het IT-systeem Harmony van automatiseerder SAP. In 2005 werd de software ingevoerd in Zwitserland en Duitsland. In 2006 volgde Nederland. Daar ging het fout. Orders gingen de mist in, klanten liepen weg en de kosten liepen op. Behalve de investering van 7,2 miljoen euro voor het systeem in Nederland, stegen ook de bedrijfskosten met 4,5 miljoen. Het ergste was dat Samas niet kon profiteren van de aantrekkende markt voor kantoormeubilair. De slechte leveringskwaliteit door het IT-fiasco zorgde ervoor dat klanten liever elders hun boodschappen deden.


De nettoschuld liep door de verliezen die Samas leed van 50 miljoen euro in maart 2006 op tot 80 miljoen euro een jaar later. Op aandringen van de banken werd er geld op de beurs opgehaald om de schulden gedeeltelijk af te lossen. Het lukte uiteindelijk om 32,4 miljoen euro op te halen.

Hoewel Harmony als oorzaak van de ellende werd aangewezen, was het volgens president-commissaris Jaap Vink niet de reden waarom hij toenmalig ceo Hans van der Ven in augustus 2007 ontsloeg. Het ontbrak aan “snelheid en doortastendheid”, meende Vink. Van der Ven werd opgevolgd door interimmer Coen van der Bijl, die maximaal twee jaar nodig dacht te hebben om Samas te redden.

Van der Bijl verwierp Van der Vens centralisatiestrategie als ‘te ambitieus’ en zette in op decentralisatie. Samas moest simpeler en kleiner. Ook moest hij de schuldenlast terugbrengen om aan bankconvenanten te voldoen. In maart 2008 was de nettoschuld door de emissie dan wel afgenomen van 80 miljoen euro tot 47,9 miljoen, maar de banken eisten nog meer geld terug.

Omdat het uit de operationele winst niet kon komen, restte Van der Bijl nog maar één manier om Samas drijvende te houden. Er moest zo veel mogelijk lading overboord, ook als die waardevol was voor het bedrijf. Na de Franse activiteiten, die goed waren voor 18 miljoen euro, leverde een sale-and-lease-backtransactie rond vastgoed 7 miljoen op. Met de activiteiten in Zwitserland verdween begin mei zelfs het mooiste tafelzilver in de golven. De Zwitsers waren het enige onderdeel dat de gewenste marge van 7 procent haalde. Voor dit deel werd dan ook bijna twee keer zo veel betaald als voor het drieënhalf keer zo grote Nederlandse deel drie weken later.

Van de schuld van een kleine 50 miljoen euro die aan het eind van het vorige boekjaar nog in de boeken stond, is op dit moment nog zo’n 20 miljoen over. Wat dat betreft zijn er dus geen halve maatregelen genomen. Van der Bijls ingrijpen zou afdoende moeten zijn als er alleen sprake was van de gevolgen van een in 2006 mislukt IT-project.

Er is dus meer aan de hand geweest. In het jaar 2006-2007, waarin de Nederlandse activiteiten de gevolgen van de rampzalige SAP-kuur ondervonden, deden ook alle landen, behalve Zwitserland, het slecht. Sindsdien zijn de Franse activiteiten verkocht en heeft de winstgevendheid van Samas in Duitsland en Oost-Europa zich nauwelijks beter ontwikkeld dan die in Nederland. Bovendien meldde ceo Van der Bijl twee maanden na zijn aantreden al dat Harmony ‘naar tevredenheid’ draaide.

Harmony kan dus niet de noot zijn waarop Van der Bijl zijn tanden heeft stukgebeten: er zijn simpelweg te weinig stoelen en tafels verkocht en de kosten bleven te hoog. De hoop om met Held aan het roer er alsnog iets van te kunnen maken, werd begin dit jaar door de recessie de grond ingeboord. De omzet over 2008-2009 komt volgens voorlopige cijfers 12 procent lager uit op 254 miljoen euro. De Nederlandse omzet kromp zelfs met 29 procent tot 71 miljoen euro. Winstgevendheid lijkt verder weg dan ooit. Naar de bank stappen zit er voor Samas niet in, en dus mag Held dinsdag onder het toeziend oog van Van der Bijl aan zijn aandeelhouders vragen of hij op zoek mag gaan naar het lichtknopje.





[ wouter.van.bergen @reedbusiness.nl ]