Dure groene dromen

Bijna de hele twintigste eeuw was elektriciteitsproductie een gemeentezaak in Amsterdam. In 1913 nam de gemeente het particuliere elektriciteitsbedrijf Elektra N.V. over. In 1994 werd het Gemeentelijk Energie Bedrijf (GEB) onder de naam Nuon geprivatiseerd. Nu de gemeente op het punt staat haar aandelen Nuon te verkopen aan het Zweedse elektriciteitsbedrijf Vattenfall – opbrengst bijna 1 miljard euro – wil ze weer voor zichzelf beginnen. Niet door de elektriciteitsproductie opnieuw in eigen hand te nemen, maar door het oprichten van een investeringsmaatschappij die moet investeren in duurzame energie.


Het college van GroenLinks en PvdA wil namelijk een grote sprong voorwaarts maken in duurzame energievoorziening, van 5,8 procent nu naar ruim 10 procent in 2015. Het liet adviesbureau Ecofys deze wens uitwerken in een rapport. In dit rapport staat een gedetailleerd rekenvoorbeeld: door het plaatsen van 60 grote windturbines op 100 meter hoge masten en 1,3 miljoen vierkante meter (178 voetbalvelden) zonnepanelen op daken kan de sprong worden gemaakt. Investering: 468 miljoen euro.

De Amsterdamse investeringsmaatschappij zou 25 procent van het eigen vermogen van deze projecten moeten ophoesten. De portfolio windturbineprojecten, waarbij Ecofys met een vreemd vermogen (bankleningen) van 60 procent rekent, zou een financieel rendement van 8 tot 11 procent per jaar kunnen opleveren. Zonnepanelen leveren een rendement van slechts 4,6 procent. De rendementen worden gehaald dankzij subsidie van de Nederlandse centrale overheid die met de regeling Stimulering Duurzame Energie over een periode van vijftien jaar meer dan 0,5 miljard euro zal bijdragen. Onder de streep van beide projecten staat 81 miljoen euro eigen ver-mogen voor de investeringsmaatschappij.

“Het is positief dat iemand actie onderneemt”, zegt Tim van der Hagen, hoogleraar reactorfysica en voorzitter van het Delft Energy Initiative. “Er wordt veel gepraat, er worden veel rapporten geschreven en veel ambities op papier gezet, maar er wordt geen actie ondernomen.” Van der Hagen is ook voor een nieuwe kerncentrale. “Maar investeren in zon en wind moet ook gebeuren. We hebben het allemaal nodig.”

Ongeschikt


De oppositie in de Amsterdamse raad kraakt het plan. “Als ik ceo van Vattenfall was, zou ik naar de rechter stappen”, zegt Lex van Drooge, CDA-gemeenteraadslid. De gemeente Amsterdam gedraagt zich volgens hem als een winkelier die zijn winkel verkoopt en direct in dezelfde straat eenzelfde winkel begint. “Bovendien, als er iemand ongeschikt is een bedrijf te leiden, is het wel een overheidsinstelling, dus wat dat betreft hoeft Vattenfall zich niet druk te maken. De overheid moet reguleren en stimuleren, niet concurreren.”


“Het tempo van de markt ligt veel te laag”, zegt Marijke Vos, GroenLinks-wethouder. “Vernieuwende infrastructuur heeftcommitmentvan de overheid nodig.” Projectontwikkelaars, banken en vooral energiebedrijven zijn volgens het Ecofys-rapport te voorzichtig om grote stappen te zetten, vooral in de bebouwde omgeving. Ambtenaren werken het rekenvoorbeeld nu uit tot een concrete businesscase. Als die haalbaar is, is de ambitie van de gemeente om de investeringsmaatschappij in 2010 op te richten. “Maar,” benadrukt Vos, “het wordt geen nieuw GEB.”


[ Mark van Baal ]