Uitgeschaafd

Nu de bedrijfsmasseuse, de maatpakdeclaratie en de laatst aangenomen medewerker zijn wegbezuinigd, heeft het gemiddelde Nederlandse bedrijf de eerste fase van de recessie doorstaan. Maar dat betekent niet dat de babyboomer met een decennialang dienstverband en bijpassend salaris rustig achterover kan leunen. De tijd van cosmetische ingrepen is voorbij, de tijd van het chirurgische maatwerk is nu aangebroken.


Dat stelt althans Arnout Korteweg (49), sinds eind vorig jaar directeur van HR-consultancy Mercer. De adviesgroep, een vaste leverancier van corporate adviezen over bonusregelingen en remuneratierapporten, deed in april onderzoek naar de effecten van de kredietcrisis. Mercer vroeg P&O-directeuren van ongeveer 200 ondernemingen in België en Nederland, hoe ze binnen hun bedrijf met de crisis omgaan. Uit de resultaten blijkt dat saneren in Nederland met de kaasschaaf gaat.

Zo is de vacaturestop verreweg de populairste maatregel om de recessie te lijf te gaan. In de industriële sector is de arbeidstijdverkorting een veelgebruikt middel. En de kleine extraatjes lijden onder de recessie. Veel bedrijven bezuinigen op zaken als vergoedingen voor mobiele telefoons, declaratietarieven, collectieve verzekeringen en training.

Opvallend is dat ruim eenderde van de bedrijven verwacht dit jaar te eindigen met een gelijk aantal of meer werknemers dan in januari. Korteweg: “In Nederland lopen de werkloosheidscijfers behoorlijk achter op de rest van Europa. De echte klappen in de werkgelegenheid vallen nu of laten niet lang meer op zich wachten.”

Die echte klappen vallen niet alleen in de vorm van ontslagen. Zo heeft een aantal bedrijven al salarisreducties aangekondigd. Printerfabrikant Océ stelt een collectieve salarisverlaging voor, ongetwijfeld in navolging van concurrent Hewlett-Packard die de salarissen tot 20 procent wil laten krimpen. Een dergelijke collectieve salary cut is in Angelsaksische landen gebruikelijker, hier ‘vetoën’ vakbonden dergelijke maatregelen doorgaans.

Toch merkt ook Korteweg dat Nederlandse bedrijven in toenemende mate overwegen salarissen te verlagen. “Dat kan omdat ze niet altijd aan cao-afspraken zijn gebonden, zo blijkt uit ons onderzoek. Ik verwacht dat meer topmannen spoedig salarisverlagingen zullen afkondigen.”

BONUSGARANTIE


Toch is het echte snijwerk grotendeels uitgebleven. Wat het meest opvalt uit het Mercer-onderzoek is dat meer dan de helft van de bedrijven bonussen over 2008 onveranderd uitkeerde. Die uitkering vond in meer dan driekwart van de gevallen in de eerste maanden van 2009 plaats, midden in crisistijd. Terwijl één groep werknemers wordt ontslagen, wordt een andere groep op een bonus getrakteerd.


En om het nog bonter te maken: bij 45 procent van de onderzochte bedrijven, blijft de bonus op dezelfde wijze voortbestaan, crisis of niet. Korteweg: “Maar het is nog maar de vraag of die bonussen zullen worden uitbetaald. De meeste bedrijven hebben ook hun strategische visie en targets ongewijzigd gelaten. Het zal moeilijk blijken om een volledige bonus te verdienen in een jaar waarin het bedrijf niet groeit.”


[ Wilbert.Geijtenbeek @reedbusiness.nl ]