M inister Bos wil dat Nederlandse banken kleiner worden. ‘Klein is veiliger dan groot’, zei hij afgelopen weekeinde. De Rabobank Groep laat zien dat groot – de coöperatie heeft een balanstotaal (612 miljard euro) dat groter is dan de Nederlandse economie (554 miljard) – niet per se slecht hoeft te zijn. Terwijl alle grote collega’s van Rabo hun hand bij de overheid moesten ophouden, boekte Rabo in 2008 een recordwinst van 2,75 miljard. Niet bepaald een klein bedrag.

De boodschap van Bos is een cliché. De winst van Rabobank laat vanaf 2003 een gestaag stijgende lijn zien, ondanks het uiteenspatten van de internetzeepbel (2003) en de huidige crisis. Oké, de winstgroei was in het afgelopen jaar minimaal, maar altijd nog beter dan de prestaties van de concurrenten. Bos kan beter de nadruk leggen op kwaliteit van bestuur en beleid, maar dat is, toegegeven, moeilijker meetbaar. Omvang zegt niet alles. Icesave was piepklein, maar werd toch een groot probleem door het inhalige en megalomane managementdenken. Terwijl ING, Fortis en ABN Amro in de afgelopen jaren onderuit gingen na foute keuzes of haantjesgedrag, liet Rabobank een consequente strategie zien in thuisland Nederland, en versterkte ook nog eens de emotionele band met de klant. Beide factoren hebben zich uitbetaald tijdens de crisis. Heemskerk wist als geen ander de ‘warme’ boodschap van zijn ‘volksbank’ naar buiten te brengen. Gesteund door een voorzichtige buitenlandse expansie, een lage leverage ratio, een redelijk behoudend beleggingsbeleid en een snelle schoonmaak van de balans na het uitbreken van de kredietcrisis kon Heemskerks bank zich profileren als de veiligste bank van Nederland, die geen gekke dingen doet met het geld van de spaarder. Het niet-beursgenoteerd zijn van Rabobank – Heemskerk: “We hebben ons tot twee jaar geleden steeds moeten excuseren dat we niet beursgenoteerd zijn” – werd een sterke marketingplus, waarbij de ‘messias van de Rabobank’ met plezier de concurrenten regelmatig kapittelde. Terwijl er nu volop gediscussieerd wordt over vage begrippen als nationaal bankieren en nutsbank, heeft Rabobank de wind mee. Daarvoor mag Heemskerk, die begin juli op zijn 66ste met pensioen gaat, best de complimenten krijgen.

Niet dat na zijn aantreden alles soepel verliep. De samenwerking met verzekeraar Eureko hapert. En wat is het effect van de crisis op de enorme hypotheekportefeuille? Maar toch. Rabobank is onder Heemskerk gegroeid, zowel financieel als emotioneel. Dat het nieuwe Rabo-hoofdkantoor net zo hoog wordt als het Amsterdamse ABN Amro-kantoor op de Zuidas zegt wel iets over de nieuwe trots van deze oude boerenleenbank.

[ walter.devenijns @Reedbusiness.nl ]