Deze week waarschuwde De Nederlandsche Bank (DNB) dat nog meer maatregelen noodzakelijk zullen zijn als de vooruitzichten van pensioenfondsen niet verbeteren. FEM legt deze week uit dat de vooruitzichten níet zullen verbeteren. Sterker nog, ze zullen fors versléchteren, zelfs wanneer de economie zich herstelt. 


De vergrijzing zal vanaf 2010 een feit zijn. Vanaf dat jaar slinkt de beroepsbevolking in Nederland en hangt de vergrijzing als het zwaard van Damocles boven de Nederlandse overheidsfinanciën. Het begrotingstekort zal binnen een aantal jaren fors oplopen omdat er straks veel te weinig mensen aan het werk zijn die belasting en sociale premies betalen. Pensioenfondsen komen in financiële nood omdat ze niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen.

Van het kabinet kunnen we weinig verwachten. Dat kijkt niet verder dan de volgende verkiezingen. Het is ongelooflijk dat een beslissing over de verhoging van de AOW-leeftijd zo lang moet duren terwijl de eerste de beste demograaf kan voorrekenen dat een pensioenleeftijd van 65 jaar onmogelijk is vol te houden. Als doekje voor het bloeden heeft de Sociaal-Economische Raad (SER) de zoveelste commissie gevormd. Onder voorzitterschap van Alexander Rinnooy Kan moet onder andere econoom Lans Bovenberg zich buigen over alternatieven voor de verhoging van de AOW-leeftijd.

De vraag is met wat voor alternatief de commissie voor de dag komt. Opvallend is dat juist Bovenberg een fervent voorstander is van langer doorwerken. Het kabinet-Balkenende heeft al gezegd dat het SER-advies zwaar zal meewegen in de besluitvorming. Waarschijnlijk wordt dit het zoveelste rapport dat, weliswaar gelezen, in een la verdwijnt. Balkenende en consorten zijn alweer aan het warmlopen voor de verkiezingen van 2011. Een delicaat onderwerp als het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd zou weleens verkeerd kunnen vallen bij de kiezer.

Van de pensioenfondsen kunnen we evenmin veel langetermijnvisie verwachten. Dat terwijl het huidige pensioenstelstel door de vergrijzing en de stijgende inflatie niet houdbaar is. Het jaarlijkse pensioenoverzicht is evenveel waard als een kraslot. Met geen woord reppen de fondsbeheerders over het dreigende tekort.

Nederland moet zich beseffen dat geen enkele commissie dit probleem kan oplossen. Het probleem en de analyse zijn helder. Wat nodig is, is politieke lef in het kabinet en de Tweede Kamer om deze belangrijke knoop door te hakken. Polderen hierover is geen optie, Nederland loopt nu al achter de feiten aan. Ons ‘riante’ pensioenstelsel is gedoemd. Maar de pijn kan nog wel worden verzacht.


[ corina.ruhe @reedbusiness.nl ]

[ edin.mujagic @reedbusiness.nl ]