Mensen zijn níet rationeel

EXECUTIVE LIFE | boeken

Het is niet dat economen ontkennen dat mensen emoties hebben, maar wel dat ze bij alle besluiten die ze nemen die emoties uitschakelen. De economische wereld is bevolkt door de homo economicus , een menselijk ras dat altijd rationeel handelt. Dat impliceert dat mensen de complexe wereld van macro-economie en modellen om voorspellingen te doen, snappen.


Maar dat is niet het geval. Economieën zijn dynamische processen, aangedreven door creativiteit, normen en waarden, en emoties en niet alleen door koelbloedig, rationeel nadenken. Waarom bestuderen economen economieën dan met modellen waarin alles behalve het rationeel handelen wordt afgedaan als ruis, vraagt Richard Bronk, auteur van The Romantic Economist zich af.

Daarmee is de toon van het boek al direct na de omslag, nog vóór de inhoudsopgave, gezet. Iedereen die zelf is gepromoveerd, mensen kent die dat hebben gedaan, of ooit een blik in een proefschrift heeft geworpen heeft ze gezien: lange en ingewikkelde wiskundige formules. Wie zich doctor in de economie wil noemen, moet de magisch ogende formules gebruiken, het lijkt een soort geheim ritueel te zijn geworden.

Bronk breekt een lans voor een andere aanpak door economen. De modellen moeten worden aangevuld met aannames en metaforen die zijn afgeleid uit de poëzie en filosofie uit de Romantiek. Met zijn boek wil hij dat proces ondersteunen. The Romantic Economist is bovenal een handleiding hoe economen dat moeten doen. De auteur richt zich daarom tot professionele economen, economen in spe en iedereen daarbuiten die enigszins geïnteresseerd is in die wetenschap.

Het eerste deel van het boek legt de basis voor het tweede deel. Het eerste deel wijdt de auteur aan een uitvoerige uiteenzetting over standaardeconomie en de kritiek daarop. Na het bruggetje, waarin de belangrijkste lessen van de Romantiek voor de economie aan bod komen, begint het interessantste, tweede deel van het boek. Daarin gebruikt Bronk die lessen om een op Romantiek gestoelde aanpak voor de economie te ontwikkelen en te gebruiken.

Het is niet het makkelijkste boek om te lezen. Desondanks is het, zeker voor economen, een aanrader, al was het alleen maar als welkome afleiding van de ellende waarin de wereldeconomie verkeert. Niet dat de economen na het lezen van dit boek alles anders zullen doen. Daarvoor is meer nodig. Maar economische modellen zijn nu eenmaal niet statisch. Economen uit de hele wereld werken al decennialang, dag in dag uit aan de verbetering en uitbreiding van de modellen. Als deze modellen nergens op zouden slaan, was er al lang een econoom geweest die het over een andere boeg had gegooid. Zo rationeel en in het eigenbelang handelend zijn economen ook wel weer. De prijs is immers eeuwige roem.




[ edin.mujagic @reedbusiness.nl ]