Holland Casino: Holland Casino sterft

holland casino | financieel

Wanneer gaat het licht uit bij Holland Casino, het staatsbedrijf met de ‘verantwoorde’ gokvergunning? Het bedrijf dat een ‘gastheergesprek’ met je aangaat als je te veel geld verspeelt, of je de toegang ontzegt. Wie het jaarverslag leest, ziet een gitzwarte toekomst. Overheid, recessie en internet zetten het bedrijf klem. Nieuwe omzet is vooralsnog onbereikbaar. Bezoekers blijven weg of geven minder geld uit. De invoering van het rookverbod, een overheidsmaatregel, heeft dit overheidsbedrijf, waarvoor minister Wouter Bos verantwoordelijk is, midscheeps getroffen.


Het rookverbod heeft veel gokkers weggejaagd; de omzet liep in 2008 tientallen miljoenen euro’s terug. En in het afgelopen jaar zijn meer regels veranderd. De belasting steeg, waardoor Holland Casino nu een kansspelbelasting betaalt van 29 procent. Een forse min. Daarvoor was er het lagere btw-tarief. De recessie gaf het laatste zetje. In het afgelopen jaar werden de speelhallen 6,9 miljoen keer bezocht door 1,3 miljoen mensen. In 2007 stond de teller op 7,4 miljoen.

Waar gaan al die verdwenen bezoekers heen? Onder meer naar het internet, beweert Holland Casino, dat géén internetgoksite heeft. Nederland surft sinds enkele jaren met breedband. Het gevolg: Nederlanders weten de casinowebsites te vinden. Het zijn er ruim 100, werkend vanuit belastingparadijzen. ‘In de periode 2005-2008 is het aantal internetspelers verdubbeld tot zo’n 485.000’, schrijft Holland Casino, dat zich baseert op een onderzoek van Motivaction. Gaf een ‘e-gamer’ in 2005 nog 35 euro per maand uit, eind 2008 was dat bedrag gestegen naar ruim 82 euro. Gemiddeld zijn Nederlandse e-spelers goed voor 477 miljoen. Ter vergelijking: Holland Casino haalde in 2008 een bruto-omzet van 700 miljoen.
 Dat doet pijn. Niet voor niets dat Holland Casino graag een onlinedochter zou willen openen. Probleem is alleen dat dat niet mag. Een eerdere goedkeuring voor een webcasino werd door de Eerste Kamer in april vorig jaar afgeschoten. Geen extra omzet dus. Een ander idee om honderden miljoenen te investeren in horeca en theater om de weinig loyale klant vast te houden, werd enkele maanden geleden onderuit gehaald door minister Ernst Hirsch Ballin. ‘Schoenmaker blijf bij je leest’, was zijn reactie. Geen Las Vegas in polderland.




Wanhoop


Wie het jaarverslag leest, proeft de wanhoop over het overheidsbeleid. ‘De balans tussen publieke taak en commerciële bedrijfsvoering blijkt steeds precairder te worden’, schrijft de directie. Holland Casino grijpt naar het saneringsmes. De cijfers over 2008 zijn slecht. De nettowinst daalt mede door een reorganisatievoorziening met 83 procent tot 14,3 miljoen. De winstmarge (verhouding nettowinst-netto-omzet) zakt van 14,9 naar 2,7 procent. Daar de personeelskosten goed zijn voor zo’n 60 procent van alle bedrijfskosten, zijn de werknemers het haasje. Opvallend detail: het tweekoppige directieteam wordt wel versterkt met één fte.


Er gaan maximaal 300 banen verloren op 3.600 fte’s. De reorganisatie kost 29 miljoen. Het model Holland Casino dat als stichting in 1974 werd opgericht om het gokgedrag in goede banen te leiden, is sleets geworden, vindt het bedrijf. Dat klopt. 2003 Was qua winst, winstmarge en kasstroom hét topjaar. De winst bedroeg 129,2 miljoen euro, de winstmarge noteerde een record van 23,4 procent, terwijl de kasstroom toch nog goed was voor ruim 177 miljoen, tegenover 98 miljoen in 2008. In recordjaar 2003 telde het bedrijf twaalf casino’s. In 2006 werden twee nieuwe speelhallen geopend.
Na dat superjaar zijn de cijfers teruggelopen. Ondanks het hogere aantal casino’s, veertien in plaats van twaalf, dalen winst, winstmarge en uiteindelijk ook de kasstroom. Is het de opkomst van snel internet, waardoor bezoekers worden weggezogen? Waarschijnlijk niet. Tot en met 2007 stegen de bezoekcijfers. Per bezoeker werd in dat jaar 101 euro uitgegeven, een bedrag dat ten opzichte van 2003 is gedaald (113). De formule is inderdaad uitgewerkt.

Duidelijk is dat de bedrijfskosten in de periode 2004-2008 fors zijn opgelopen met per saldo 70 miljoen tot 475 miljoen in 2008 (exclusief bijzondere lasten). Een groei van 17 procent. De bruto-omzet daarentegen steeg nauwelijks met bijna 3 procent. De fors gestegen belastinglast (stijging 20 procent) zorgde er zelfs voor dat de netto-omzet (bruto-omzet minus belasting) in 2008 met 526 miljoen lager was dan de 536 miljoen in 2004.

Opvallend is ook dat steeds meer vestigingen slecht draaien. In 2003 leverden twee casino’s nauwelijks een bijdrage aan de winst. In 2007 en 2008 zijn er dat al 5 van de 14, waarbij vooral Enschede, Leeuwarden en Schiphol structureel ondermaats scoren. In het afgelopen jaar noteerde de prestigieuze Schiphol-dochter zelfs een verlies. Het in 2006 geopende casino van Leeuwarden heeft tot nu toe geen enkele winstbijdrage laten zien. Holland Casino leunt zwaar op Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Scheveningen. Die vier nemen 67 procent van de jaarwinst voor hun rekening.

Holland Casino móet saneren, gezien de kostenontwikkeling, hoge belastingdruk, beperkende overheidsregels en de recessie. Een jaarverlies kan het bedrijf, dat een relatief zwak eigen vermogen heeft van 19 procent (45 miljoen), eigenlijk niet hebben. Bestuursvoorzitter Dick Flink leidt een casino dat een zwak bedrijfsmodel heeft met een politiek blok aan het been. Je kunt je afvragen of Holland Casino in de huidige vorm een toekomst heeft.




[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]