Parijs: Kleur als open zenuw


Kleur en etniciteit zijn in Frankrijk nog altijd taboe-onderwerpen. Een allochtoon die slaagt in het zakenleven: dat is nieuws!

Jawel, het is fastfood maar dan anders. Op de kaart staat geen Amerikaanse hamburger maar Senegalese tiep bou dien. Ook geen milkshake, maar wel hibiscussap. “Hier koken we op z’n Afrikaans”, legt de Malinese Souaibou Koita (26) uit. Hij begon in Toulouse vorig jaar zijn Afrikaanse fastfoodrestaurant Yassa. En het loopt storm. “Ik had niet gedacht dat het zó goed zou gaan.’’

Hapsatou Sy opende in Parijs kort geleden haar derde winkel annex schoonheidssalon. De 27-jarige vrouw, met ouders uit Senegal en Mauritanië, heeft er ‘strijd’ voor geleverd. ”Ik kom uit een gezin met acht kinderen waar de meisjes niet voorbestemd waren om ondernemer te worden.” Koita en Sy zijn twee succesvoorbeelden van allochtone ondernemers. En dat is nieuws in Frankrijk.

Etnische minderheden komen namelijk doorgaans alleen in de pers als het gaat om discriminatie, misdaad of banlieue -rellen. En zelfs dan bestaat er nog opvallend weinig kennis over de groep waarom het gaat. Officieel bestaan er geen allochtonen in Frankrijk. Er wordt hier niet geregistreerd op etniciteit of huidskleur of afkomst. Dat is taboe, uit angst voor stigmatisering. En als er officieel geen allochtonen bestaan, dan bestaat er officieel ook geen discriminatie van allochtonen. Handig toch?

Nee dus. Bijna elk jaar laait er wel weer een discussie op over het onderwerp. Want statistieken mogen dan ontbreken, problemen zijn er wel degelijk. Wat dat betreft dienden de banlieue-rellen in 2005 als katalysator. Sinds in de buitenwijken in een paar weken tijd tienduizenden auto’s in brand werden gestoken, kon niemand er meer omheen dat hele voorsteden alleen nog door allochtonen worden bewoond. Uit nader onderzoek bleek dat minderheden op veel plaatsen, inclusief de arbeidsmarkt, worden gediscrimineerd. De regering kwam daarna met een actieplan om allochtonen aan het werk te krijgen. Bedrijven gaan zélf de banlieues in om gekleurd personeel te zoeken.

“Wij halen nu acht jongeren per jaar binnen, afkomstig uit probleemwijken”, zegt Samira Djouadi van TF1, een Franse commerciële tv-zender. “En ze brengen niet de koffie rond, hoor! Ze krijgen een contract voor twee jaar, een mentor en een opleiding.” Toch zijn de gevoeligheden niet passé. Toen de commissaris voor diversiteit, Yazid Sabeg, onlangs voorstelde wél allochtonen te gaan tellen – om gericht discriminatie te kunnen bestrijden – viel heel Frankrijk over hem heen. Zijn eerste rapport verscheen afgelopen week, na een maand van uitstel, ‘wegens een overvolle agenda’.