AkzoNobel: De kracht van macht

Bestuurders houden niet van het woord ‘macht’. Vraag hun of ze macht hebben en ze zeggen ‘nee’. Maar vraag hun of ze invloed hebben en er volgt een volmondig ‘ja’. Wel invloed, geen macht. Want aan macht kleeft iets negatiefs.


Met het begrip ‘marktmacht’ is het precies zo. Ceo’s zijn graag ‘marktleider’ en dol op het bekleden van ‘vooraanstaande posities in de markt’. Maar marktmacht? Nee, dat niet. Dat riekt te veel naar hoge prijzen en klanten die te veel betalen.

Toch moest Hans Wijers bij de presentatie van de jaarcijfers van AkzoNobel eind februari toegeven dat zijn bedrijf na de aanschaf van de Britse branchegenoot ICI aan marktmacht heeft gewonnen. Bijna terloops liet de topman zich toen ontvallen dat de crisis bij AkzoNobel veel harder was aangekomen als het ICI niet had gekocht. 
 Akzo heeft meer marktmacht gekregen? Wijers: “Zo zou ik het niet willen noemen.” Maar zo is het toch wel? Wijers: “Ja, maar zo zou ik het liever niet willen noemen.”

Een keihard bewijs dat Akzo mét ICI sterker in de markt staat, gaf Wijers in februari niet. Maar aanwijzingen daarvoor zijn er wel. Ondanks de crisis kon AkzoNobel vorig jaar de prijzen voor zijn verven, lakken en chemicaliën verhogen. Hogere grondstofkosten werden doorberekend. De prijzen voor de verven en lakken lagen eind december 2008 4 procent hoger dan aan het einde van 2007, de prijzen voor Akzo’s chemicaliën zelfs 10 procent.


Prijzenslag


Bij de presentatie van AkzoNobels cijfers over het eerste kwartaal bleek opnieuw dat de crisis nog niet tot prijserosie heeft geleid. Gemiddeld lagen de prijzen van Akzo’s producten 5 procent hoger dan in maart 2008, en dat terwijl de meeste grondstoffen goedkoper zijn geworden. Hoe de prijzen van nu zich precies verhouden tot die van eind december 2008 wilde chief financial officer Keith Nichols, niet onthullen. Maar het lijkt er sterk op dat Akzo de marges op de producten die het verkoopt, goed kan handhaven. Tot een prijzenslag is het in de verf en chemie nog niet gekomen.


Probleem is alleen dat Akzo zo veel minder producten verkoopt dan een jaar geleden. De crisis raakt het concern vol. Vergeleken met het eerste kwartaal van 2008 daalde de afzet met 17 procent. De daling was het grootst (20 procent) bij de lakken die aan de industrie worden geleverd. Bij de decoratieve verven en de chemicaliën bedroeg het afzetverlies 16 procent. Omdat de prijzen hoger lagen dan vorig jaar, kwam de totale omzet 13 procent lager uit dan in het eerste kwartaal van 2008. Door die hogere prijzen schreef AkzoNobel nog net zwarte cijfers. Maar als de kosten voor reorganisaties worden meegeteld, resteerde een nettoverlies van 7 miljoen euro.

Is verbetering in zicht? Nou nee, getuige Nichols’ toelichting op de cijfers. Volgens Nichols waren er in maart in China ‘tekenen dat er in sommige markten stabilisatie lijkt op te treden’. Als dat een lichtpunt is, dan is de situatie knap beroerd. Daarnaast toont de Britse doe-het-zelfmarkt enig teken van leven. Blijkbaar nemen Britten in crisistijden de kwast wat vaker zelf ter hand. Verder blijven Akzo’s scheepsverven behoorlijk in trek.

Daarnaast zijn er wat nieuwe succesnummers. Zo is in China een product gelanceerd dat het mogelijk maakt wegen sneller te asfalteren. Bovendien komen er bij het werk minder giftige dampen vrij. Voor wasmiddelen heeft Akzo een stofje dat de laatste fosfaten overbodig maakt. De scheepsverf Intersleek, die voorkomt dat er troep aan schepen plakt, verkoopt lekker.

Maar daarmee zijn de lichtpunten wel genoemd. Akzo beleeft een zwaar jaar en het einde van die moeilijkheden is nog niet in zicht. Voor Akzo’s klanten is het niet prettig, maar voor het concern zelf is het te hopen dat de bestaande sores niet wordt aangevuld met een stevige prijzenslag. Tijdens de vorige crisis, na het uiteenspatten van de internetzeepbel, gebeurde dat wel. Maar toen zat ICI nog niet bij AkzoNobel.

[ koos.schwartz @reedbusiness.nl ]