Hij hoort bij de vacaturestop zoals Stan Laurel bij Oliver Hardy hoort: de oekaze dat dienstreizen tot een minimum beperkt dienen te worden. Zie je de één, dan is ander niet ver weg.


Bij de meeste bedrijven is het gereis voor de zaak de laatste tijd flink aan banden gelegd. En wat blijkt dan? Dat er kennelijk heel veel overbodig gereisd werd op kosten van de zaak: dat kan namelijk de enige conclusie zijn van de besparingen die bedrijven realiseren door alleen nog maar noodzakelijke reizen te ondernemen, plus het feit dat er in februari naar schatting al 30 procent minder werd uitgeven aan dienstreizen. Nog opvallender is de keuze voor minder luxe producten. Als het moet, dan blijkt die business class -stoel met dat glaasje champagne dus toch niet echt noodzakelijk voor het fris functioneren na aankomst. Bij veel bedrijven heerste op reisgebied een cultuur die zich laat samenvatten in de slogan ‘Vraag niet hoe het kan, profiteer ervan.’

De heftigheid en de waarschijnlijk lange duur van deze crisis kunnen wat dat betreft een heilzame uitwerking hebben. Eindelijk krijgt videoconferencingapparatuur de kans om zich te bewijzen. Veel bedrijven dachten de afgelopen jaren flink te kunnen besparen op het reisbudget door te investeren in de benodigde apparatuur, maar kwamen erachter dat het gebruik uiteindelijk tegenviel. Collega’s kozen toch liever voor het vliegtuig voor een ‘broodnodige’ ontmoeting in levende lijve met deze of gene relatie. De crisis dwingt veel mensen nu om aan videoconferencing te wennen en dat zal blijvende gevolgen hebben op hun gewoonten na afloop van de crisis.

Het is de vraag hoe aanzienlijk dat effect zal blijken te zijn en of het reisgedrag structureel zal veranderen. De globalisering van de economie komt door de crisis niet tot stilstand. Er wordt nu minder geïmporteerd, maar de internationalisering van productieprocessen en offshoring van zakelijke dienstverlening gaan gewoon door. Dat betekent meer internationaal contact en meer reizen. In de reiswereld gaat men er dan ook nog steeds vanuit dat op langere termijn het aantal zakenreizen zal toenemen. De reizen zullen alleen gemiddeld verder zijn, terwijl de verblijfsduur zal toenemen.

Reisondernemers als John Fentener van Vlissingen en KLM denken dat het wel mee zal vallen. Zij gaan al langer mee en weten dat er tijdens elke crisis geroepen wordt dat ‘het nooit meer hetzelfde zal worden’. Om even later te zien dat iedereen toch weer glimlachend plaatsneemt in een business-classzetel voor een broodnodige ontmoeting in levende lijve met een collega of klant.


“Mag ik u een glas champagne aanbieden?”“Maar natuurlijk!”


[ wouter.van.bergen @reedbusiness.nl ]