Tokio: Goedkoop cadeautje


De Japanse economie zit in het dal en de bevolking vergrijst.Honderdjarigen dreigen daar de dupe van te worden

De buurt Ginza in Tokio is nog altijd het toppunt van goede smaak en decadentie. Een delicatessenzaak stalt een mooi opgemaakte schaal met een Japanse lekkernij uit: jumbo-aardbeien gehuld in mochi-pasta en deeg. Op manshoge videoschermen in de aanpalende Dior-tempel is een flitsende modeshow te zien; in de etalage hangen nog steeds jurkjes voor 1.500 euro. ParelkoningMikiMoto, om de hoek, heeft pal voor zijn filiaal even een kersenboom laten planten die in volle bloei staat. Flaneren door dit winkelwalhalla is nog steeds een favoriet tijdverdrijf onder de inwoners van Tokio. Maar er is een groot verschil met een half jaar geleden: zo druk als het in de straten is, zo stil is het in de winkels.

De Japanners zijn weer zuinig en drijven daarmee de vijfsterrenhotels en luxemerken tot wanhoop. Een vriendin die voor een beroemd Italiaans modehuis werkt, vertelde dat de omzet in Japan met meer dan 25 procent is gekelderd. Haar baas zou het liefst een paar winkels sluiten. Bang voor prestigeverlies wil hij niet als eerste die stap zetten.

Geven de Japanners dan niets meer uit? Jawel. Maar ze laten de luxeartikelen links liggen en storten zich op koopjes. Dé hit op dit moment is ‘recessiebier’, gemaakt van sojabonen of maïs. Het smaakt bijna hetzelfde als echt bier. Maar omdat er niet of nauwelijks mout in zit, is het veel goedkoper. Om onduidelijke redenen belast Japan dranken die veel mout bevatten veel zwaarder.

Ook in de 100 yen-winkels, kleine warenhuizen waar alles 80 eurocent kost, staan nu altijd rijen voor de kassa’s. Datzelfde zie je in de winkels van kledinggigant Uniqlo, door de Nederlandse ge-meenschap omgedoopt tot de Zeeman van Japan. Ondanks de crisis boekte de firma afgelopen half jaar een winst van 36 procent.

De oprichter, miljardair Tadashi Yanai (60), maakte in een pittig interview gehakt van het crisisbeleid van de regering. Stimuleringsplannen concentreren zich te veel op de export, Japan moet alle kaarten zetten op de binnenlandse consumptie. Daarvoor moet de btw van 5 procent naar 0. Yanai hoort de kassa al rinkelen.

Veel deskundigen verklaren hem voor gek. Wie moet dan de kosten van de vergrijzing betalen? Die leidt nu al tot ‘grote’ problemen. In 2008 presteerden bijna 20.000 mensen het om 100 jaar te worden. De kosten voor het cadeau van de Japanse overheid, een zilveren beker, rijzen de pan uit. Maatregelen zijn onontkoombaar. Toekomstige 100-plussers moeten genoegen nemen met een kleiner exemplaar.