A ls het aan Cees Maas ligt hoeven banken met het opstellen van hun nieuwe risicomodellen geen rekening te houden met zoiets onwaarschijnlijks als de kredietcrisis. Als banken hun risicomanagement moeten afstemmen op dit soort extreme situaties wordt het zo goed als onmogelijk om nog fatsoenlijk winst te maken. ”Moet je je wapenen tegen iets wat maar één keer in de 400 jaar voorkomt?”, vroeg Cees Maas zich af na afloop van de presentatie van het rapport Naar herstel van vertrouwen van de Adviescommissie Toekomst Banken, waar ook de oud ING-bestuurder deel van uitmaakt.


Tom de Swaan, voormalig toezichthouder bij DNB en tot 2006 chief financial officer bij ABN Amro, gooit er nog een schepje bovenop. Of banken zich moeten indekken tegen de extreme omstandigheden van het afgelopen jaar noemt hij een ‘filosofische vraag’. “Moet je je wapenen tegen iets wat misschien maar één keer in de 10.000 jaar voorkomt?” Hij vraagt zich af of een bank haar risicomanagement zo moet inrichten dat met dit soort extreme situaties rekening wordt gehouden. “Ik verzeker mijn huis in Amsterdam toch ook niet tegen een aardbeving?”

Een slechte vergelijking. De Swaan suggereert dat een crisis die is ontstaan door ongebreidelde winstbejag en bonuszucht hetzelfde is als een natuurramp. De kredietcrisis is veroorzaakt door de natuurlijke neiging van mensen om een steeds hogere winst te realiseren en zo voor een hoger salaris voor zichzelf te zorgen. De banken kunnen wel duizend regels verzinnen om zichzelf in bedwang te houden. Maar de drift naar meer, meer, meer zit nu eenmaal diep ingebakken, daar kunnen Maas en consorten niets tegen doen. De kans dat zich in de komende decennia weer een omvangrijke financiële crisis voordoet is om die reden dan ook levensgroot.

De Swaan maakt echter terecht de kanttekening dat het ook de taak is van banken om risico’s te nemen en te transformeren. Dit spel heeft de Nederlandse economie de laatste jaren bijzonder veel welvaart gebracht. De sector zorgde voor veel directe en indirecte werkgelegenheid en vormde een belangrijke basis voor de ontwikkeling van de Amsterdamse Zuidas.

Banken hebben het laatste jaar heel wat vuil over zich heen gekregen. Dat is deels terecht. In een tijd waarin het vertrouwen in banken nog nooit zo laag is geweest is het dan ook logisch dat de sector zijn best doet zichzelf te reinigen. Maar nu de rust op de financiële markten weer een beetje lijkt te zijn teruggekeerd, staat de sector meteen klaar om de crisis te bagatelliseren. Dat helpt niet echt bij het terugwinnen van vertrouwen en geloofwaardigheid. Zeker niet als het gezegd wordt door twee mannen die zelf aan de wieg hebben gestaan van de crisis.


[ corina.ruhe @reedbusiness.nl ]