CEB: Turks fruit

ceb | financieel

Turhan Cemal Beriker, de Engelssprekende chief executive officer (ceo) van de Nederlands-Turkse Credit Europe Bank (CEB), kent één woord Nederlands. Hij is “teleurgesteld”. Enkele dagen voordat zijn in Amsterdam gevestigde bank recordwinstcijfers publiceert, verstoort Moody’s het feestje. De kredietbeoordelaar verlaagt de rating van Berikers bank met twee stappen, tot D/Ba2, de categorie voor bedrijven waarover twijfel bestaat of ze hun verplichtingen nakomen Het kan volgens Moody’s zijn dat CEB op termijn steun nodig heeft. Moody’s houdt er zelfs rekening mee dat de ratings verder worden verlaagd. De beoordelaar vindt dat CEB te veel geld heeft uitstaan in Oost-Europa en Turkije.


Beriker mort. Dat de beoordeling van CEB zou worden verlaagd, had hij wel verwacht. Welke bank rating wordt tegenwoordig niet verlaagd? Maar met twee stappen? Er moet een nieuwe beoordeling komen, vindt de ceo, die in 1994 de bank in Amsterdam oprichtte met 7 mensen en 14 miljoen gulden. Beriker laat de cijfers zien die hem gelijk moeten geven: de nettowinst steeg in 2008 met 25 procent tot 74,5 miljoen euro, ondanks een forse groei van de stroppenpot van 148 miljoen wegens mogelijke kredietverliezen.

Welke bank laat nu nog winstgroei zien, vraagt de uit Turkije afkomstige topman zich af. “Ik wil een positieve boodschap met u delen. 2008 Was een zeer succesvol jaar”, verklaart Beriker plechtig. De totale activa, de bezittingen van de bank, stegen met 27 procent tot 9,5 miljard euro. Het is dat zijn nieuwe voorlichter hem erop wees, anders had Beriker het niet in de gaten gehad, maar CEB is in het afgelopen jaar de toptien van Nederlandse banken binnengedrongen. CEB is qua balanstotaal (9,5 miljard) groter dan bijvoorbeeld de nummer 11, DSB.

CEB is een Nederlandse bank, zegt Beriker. De bank heeft een vergunning van De Nederlandsche Bank en wordt dus gecontroleerd door de toezichthouder. De roots liggen in Turkije: de bank is een deel van het bedrijvenimperium van de 64-jarige Turkse miljardair Hüsnü Özyeğin.

De bank haalt onder meer via haar internetbank en dankzij hoge spaartarieven in Nederland, België en Duitsland spaargeld op. In 2008 hadden spaarders 5,2 miljard euro toevertrouwd, een bedrag dat volledig onder ons depositogarantiestelsel valt. Logisch, want CEB is officieel een Nederlandse bank. CEB koos volgens Beriker voor Nederland, omdat het een EU-land is. Daarnaast is Amsterdam al eeuwenlang het centrum voor de grondstoffenhandel. Dat komt goed uit: CEB financiert grondstoffentransacties.

Niet dat de bank zelf handelt, ze financiert handelaren. In 2008 steeg de waarde van de transacties tot 12,5 miljard dollar. Het is geen riskante handel, zegt Beriker. CEB, die op dit gebied concurreert met zo’n twintig andere banken, eist eerst het eigendomsrecht op en financiert dan de deal. De handelaren dragen de prijsrisico’s. Een andere belangrijke tak is het verstrekken van leningen aan bedrijven en consumenten. Zo is CEB de grootste uitgever van kredietkaarten in Roemenië.





Saaie bank


CEB, die tot 2007 de naam Finansbank droeg, is volgens Beriker een “traditionele, saaie bank”. De vermogensratio’s moeten het bewijs leveren. Zo steeg de tier 1-ratio (het kernvermogen van een bank, als percentage van het vreemd vermogen) van 8,4 naar 9,04 procent. Een getal dat vergelijkbaar is met de concurrentie. Ook als gekeken wordt naar de ouderwetse leverage -ratio (assets gedeeld door eigen vermogen) doet CEB het goed. Dat getal is 14,2 procent. Hoe je het ook bekijkt: een net getal. Zo had ING midden vorig jaar een leverage-ratio van bijna 50. De Duitse bankensector keek tegen een gemiddelde van 25 aan. Nu zeggen ratio’s niet alles. Icesave-moeder Landsbanki presenteerde in het eerste kwartaal van 2008 een tier 1-cijfer van 8,8 procent.


Als de winst- en vermogenscijfers goed zijn, waarom is Moody’s dan nerveus? Strijdpunt is de kredietportefeuille van CEB. De kredietbeoordelaar kijkt niet alleen naar het verleden, maar ook naar de toekomst. Die is in deze tijd onzeker, iets wat ook Beriker erkent. Op elke 10 euro is 6,3 euro uitgeleend aan schuldeisers in Rusland, Roemenië, Turkije en Oekraïne. CEB vindt dat haar kredietportefeuille met een omvang van 9,3 miljard goed is gespreid, maar daar kun je je vraagtekens bij plaatsen. Roemenië neemt 21 procent van alle leningen voor zijn rekening, Rusland en Turkije zijn goed voor 19 procent, Oekraïne voor 4 procent. De rest staat uit in westerse landen.

Roemenie, Turkije en Oekraïne zijn hard getroffen door de crisis. De landen hebben nu de economie terugvalt, IMF-steun nodig. Rusland is financieel sterker, maar ook daar zijn problemen. Als gekeken wordt naar de samenstelling van de portefeuille valt op dat de bank nogal wat heeft uitstaan bij industrie, bouw en vastgoedgerelateerde sectoren: ongeveer 3 miljard euro. Niet bepaald crisisvaste sectoren.

Volgens Beriker is alles onder controle. Maatregelen zijn genomen. Hij verwacht een lichte toename van het aantal afschrijvingen. De topman pronkt met zijn rekenmodellen, omdat die al in een vroeg stadium voor problemen waarschuwden. “We meten de risico’s elke dag. Onze modellen worden al vijftien jaar getest.” Je kunt je afvragen of een termijn van vijftien jaar wel lang genoeg is. Dat andere, Nederlandse bankiers eind vorig jaar tegenover Tweede Kamerleden toegaven dat hún rekenmodellen steken lieten vallen, maakt in elk geval geen indruk op Beriker. Zijn bank heeft 2008 toch goed doorstaan?



[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]