Zijn de dijken van de Nederlandse banken sterk genoeg? De Nederlandsche Bank (DNB), toezichthouder van onze bank- en verzekeringswereld heeft haar twijfels, blijkt uit een interview met DNB-directeur Henk Brouwer, verantwoordelijk voor het toezicht op de banken. De centrale bank neemt de enorme hypotheekportefeuilles van de Nederlandse banken onder de loep. Zijn de leningen wel goed afgedekt? Worden er niet te hoge leningen verstrekt aan mensen die het eigenlijk niet kunnen betalen, of bij de kleinste tegenslag in de financiële problemen komen? DNB is bezorgd. Logisch ook, want de Nederlandse huishoudens hebben samen zo’n 400 miljard euro geleend om huizen te kopen.


De zorgen van DNB worden versterkt door een onderzoek naar de naleving van de Gedragscode Hypotheken. Begin 2007 spraken de banken onder leiding van hun koepel, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), af de hypotheekverlening aan banden te leggen. De hoogte van een hypotheek werd afhankelijk van de hoogte van een inkomen. Een hogere lening krijgen kon, mits het werd beargumenteerd.

Volgens DNB, die zich daarbij baseert op een onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), functioneert de code niet. Mensen met te lage inkomens proppen zich nog steeds vol met te hoge leningen, waardoor ze kwetsbaar zijn bij tegenslagen. De uitzonderingsclausule wordt misbruikt. De banken – namen noemt DNB niet – halen nog steeds klanten binnen met slecht gedekte, potentieel giftige hypotheekle-ningen.

Dat moet anders, vindt DNB. De code, die de explosieve groei van het aantal hypotheken moest beteugelen, moet beter worden nageleefd. Brouwer wil dat Nederlandse banken hun buffers versterken als ze een ‘kwetsbare’ hypotheekportefeuille hebben. Dat moet ze immuun maken voor de negatieve economische spiraal die ons volgens een somber Oeso-rapport wacht. Banken zitten financieel klem en moeten hun buffers versterken, waarna de kredietverlening stokt. Dat heeft als gevolg dat de recessie zich verder verdiept en de banken nieuwe klappen krijgen, waarna de spiraal verder neerwaarts gaat.

De vraag die zich opdringt bij het bekijken van het hypotheekdossier, is of Nederland niet te lang heeft gewacht met het nemen van maatregelen om uitwassen te voorkomen. DNB wilde rond de eeuwwisseling al wettelijke maatregelen nemen, maar de politiek wilde niet. De zorg over de hypotheekmarkt was bij DNB al ‘een decennium’ aanwezig. Het valt te hopen dat DNB, nu er zwaar weer op komst is, genoeg tijd heeft om de gaten in de dijken te repareren. Anders zitten we straks midden in onze eigen polderversie van de sub prime -crisis.

[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]