China: Investeer lokaalof crepeer

china | economie

In het Torres China restaurant in provinciehoofdstad Guangzhou (het vroegere Kanton), vloeit rijkelijk de sangria. De Amerikaans-Chinese kamer van koophandel, beter bekend onder de naam Am-Cham, heeft speciaal een chef-kok laten overkomen voor een uitgebreide selectie Spaanse hapjes. De buitenlandse club spoelt de nare smaak van sombere handels- en investeringscijfers over 2008 weg met de uitkomsten van nieuw onderzoek onder 551 buitenlandse bedrijven.


Echt veel te vieren is er nog steeds niet, want de maakindustrie in deze provincie is hard geraakt. Sinds China’s industriële revolutie hier begon in 1987 is de malaise nog nooit zo groot geweest. Landelijk bezien is de omvang van de uitvoer van goederen met een kwart gedaald, terwijl de maakindustrie tot dusver goed was voor eenderde van China’s bruto nationale product. In deze exportgedreven regio Guangdong is zelfs krimp gemeld van 40 procent over 2008. Maar het goede nieuws is dat Chinese banken de afgelopen drie maanden bedrijven meer geld hebben geleend dan in het hele jaar ervoor.





Record


De provincie heeft bovendien 10 miljard euro uitgetrokken om speciaal het midden- en kleinbedrijf te steunen. Dat is het hardst getroffen, met naar schatting 65.000 faillissementen in veertien maanden. “Pogingen de neerwaartse trend te keren beginnen vruchten af te werpen”, zegt Am-Chams voorzitter Harley Seyedin. Hij waarschuwt echter voor overdreven optimisme. Want zijn Am-Cham-onderzoek liegt er niet om: joint ventures investeerden vorig jaar tussen 40 en 50 procent minder, terwijl ruim de helft van de 551 deelnemers toegeeft negatieve gevolgen te ondervinden van de wereldwijde recessie. “Maar er gloort hoop”, meent Seyedin. De winstverwachting van ongeveer driekwart van de ondervraagden blijft redelijk stabiel. En er is nog een pluspunt: de 551 bedrijven blijven ondanks alles investeren. Ze zijn dit jaar samen goed voor naar schatting 5 miljard dollar aan investeringen in China en nog eens 11 miljard in de komende twee jaar.


Debet aan wat hij noemt “een meevallende uitkomst” – hij had kennelijk negatievere resultaten verwacht – is een spectaculaire verschuiving in focus. Enkele jaren geleden mikten de meeste buitenlandse bedrijven overduidelijk op de export van goederen en diensten, dus op afzet van hun producten buiten China. In 2007 veranderde dit enigszins. De keuze tussen uitvoer of distributie binnen China bleek toen ongeveer fifty-fifty te zijn. Maar in 2008 groeide de voorkeur voor de Chinese consument ineens met 7 procent. En dit jaar geeft bijna drie op de vier geënquêteerden aan zich te richten op de interne Chinese markt. Dit betekent een recordtoename van 15 procent.

‘Investeer lokaal of crepeer’, lijkt de conclusie die Am-Cham afleidt uit eigen onderzoek. Seyedin plaatst er wel een kanttekening bij. Hij beschrijft de trend richting lokale markt niet zozeer als een reactie op de wereldrecessie als wel op een strategisch verstandige keuze die is gebaseerd op een ontwikkeling die al vóór de recessie is ingezet. Seyedin: “Het is geen toeval dat ook de Chinese overheid het binnenlandse consumptiepatroon flink wil stimuleren.“





Strijkijzers


Peking wil 200 miljoen rurale huishoudens meer laten uitgeven door belastingverlagingen en door korting van 13 procent op de aanschaf van huishoudelijke apparaten en auto’s. In december werd deze steun van drie naar twaalf provincies uitgebreid. Sinds vorige maand geldt de korting voor heel China. Zo stijgen op het platteland de aankopen van brommers, strijkijzers en koelkasten gestaag (met 40 procent in de eerste tien maanden van 2008), al blijft het lastig op basis van soms lukraak verstrekte cijfers een goed beeld te schetsen. Een krant in Peking heeft becijferd dat dit groeipercentage nog niet de helft is van de stijging die de regering beoogt. Bovendien telt China sinds kort 20 miljoen extra werklozen die dit jaar naar schatting 20 miljard euro minder naar huis brengen. Ze behoren tot het leger van 150 miljoen arbeidsmigranten, afkomstig uit de armere provincies.


Niettemin meldt de Wereldbank in het vierde kwartaalbericht over 2008 dat China zich relatief goed staande houdt in de recessie. “China is een lichtpunt in een sombere wereldeconomie“, aldus David Dollar van de China-desk. De Wereldbank bevestigt nog eens dat de groeiprognose voor China’s economie nog steeds hoger uitvalt dan die voor andere opkomende reuzen zoals India, Brazilië en Rusland. Andere China-watchers hadden al eerder voorspeld dat hogere bestedingen door consumenten en geringere afhankelijkheid van de uitvoer essentieel zijn.

Ook bronnen bij het IMF menen dat China als eerste de wereldwijde recessie te boven zal komen. En dat niet alleen: China komt ook als een sterkere concurrent uit de crisis. “Het stimuleringspakket van 450 miljard euro is vooral gericht op concurrentieversterking op de lange termijn”, zegt de Indiase expert Eswar Prasad, die tot voor kort het China-bureau van het IMF leidde. Hij wijst erop dat China om de productiviteit te vergroten ook uitgaven voor onderwijs en onderzoek verhoogt, naast al eerder aangekondigde extra investeringen voor infrastructuur en energievoorziening.





Restricties


‘We gaan de uitdaging aan’, sprak president Hu Jintao half maart de 3.000 delegatieleden toe van het nationale volkscongres, China’s (hamerstuk)parlement. ‘Kansen en mogelijkheden komen altijd samen’, zo riep hij Chinese ondernemers op hiernaar te handelen. Als belangrijke indicatie dat China als eerste opkrabbelt, geldt volgens het IMF een recente golf van nieuwe aankopen in het buitenland. Het handels-ministerie in Peking heeft hiertoe restricties opgeheven die tot voor kort grootschalige overnames verhinderden. Half maart bezocht voor de tweede keer in een maand een omvangrijke Chinese handelsmissie Europa op zoek naar milieutechnologie en hardware voor de autoindustrie en voor textiel-, energie-en elektronicasectoren.


Gunstig voor China is ook dat multinationals er minder snijden in hun personeelsbestand dan elders in de wereld. Sommige durven zelfs uit te breiden. Het Amerikaanse Intel bijvoorbeeld sluit productielijnen voor semiconductors in Maleisië en de Filipijnen, maar opent tegelijk een nieuwe fabriek in Chengdu, in het zuiden van China. De Taiwanese mammoet Hon Hai – met 600.000 werknemers de allergrootste producent ter wereld van Apple iPhones en Nintendo-consoles – neemt dit jaar 5 procent meer personeel in dienst dan vorig jaar, vooral voor de vestigingen in Guangdong, bij dochteronderneming Foxconn. Zo zijn er meer voorbeelden. IMI, de Britse wereldleider van kleppen voor krachtcentrale- tot brouwerijmachinerie, hevelt eveneens activiteiten over naar China.

Voor de groep van twintig industrielanden, deze week bijeen in Londen, komt de verschuiving in focus van uitvoer naar interne markt door buitenlandse bedrijven in China als een geschenk uit de hemel. Mede als gevolg hiervan is het Chinese handelsoverschot sinds oktober fors geslonken, van 31 miljard tot 3,2 miljard euro in februari. China was bang dat een al te groot verschil tussen het volume van uitvoer en invoer andere landen tot protectionisme zou aanzetten of tot extra druk om de yuan op te waarderen. Nu zal Peking pochen dat de uitvoer sterk daalt en de invoer minder hard slinkt dan verwacht, dankzij drastische ingrepen en dankzij het in oktober aangekondigde stimuleringspakket. Dat is een verdienste waarop het Am-Cham-publiek op de borrel in Guangzhou graag het glas heft.





[ Willem Offenberg - Peking ]