Management: Leiden in last 


EXECUTIVE LIFE | management

Zichzelf te belangrijk vinden, dát is de grootste ergernis van managers over hun leidinggevenden. Topmannen blijken hier steeds meer last van te hebben, zo blijkt uit het jaarlijkse leiderschapsonderzoek van consultancy-bureau Hay Group. Het bedrijf legde seniormanagers wereldwijd de vraag voor: wat zijn de grootste fouten die leiders maken?


De antwoorden zijn vernietigend. Zo zouden leiders egocentrischer, ijdeler en minder toegankelijk zijn geworden, en slechter communiceren dan voorheen. Om zich heen benoemen ze klonen en tegelijkertijd zitten ze talentvolle managers dwars, dit alles tot grote ergernis van hun collega’s in de board . Hay-directeur Willem van der Lee: “Er is één grote les: dé fout die een topman kan maken, is dat hij zichzelf belangrijker vindt dan zijn bedrijf.”

Volgens Van der Lee ligt de verklaring voor het toegenomen eigenbelang van leiders in het sterk gestegen belang van aandeelhouderswaarde en de op de korte termijn gerichte financiële doelstellingen. “Dat zijn doelen die de leider van zijn eigen mensen vervreemdt. Als je voor het behalen van die doelen steeds vorstelijker wordt beloond, versterkt dat het zonnekoninggedrag.”

Het lijkt erop dat de aloude profetie uit Prediker 10 is uitgekomen: ‘Ik heb een kwade zaak onder de zon gezien, een wandaad die machthebbers plegen te begaan: dwazen zetelen op hoge posten.’ En dat allemaal nog voordat de kredietcrisis echt losbarstte. Het Hay-onderzoek dateert van september vorig jaar, toen de AEX-index een slordige twee keer zo hoog noteerde als nu. Maar het einde van dit grote onrecht is in zicht.

Juist deze crisistijd vraagt om echt leiderschap, aldus Van der Lee. Het is vooral de vraag hoe de gemiddelde topman het doet nu schuldeisers en klanten de druk op ondernemingen opvoeren. Van der Lee geeft twee scenario’s: óf leiders gaan kritisch naar zichzelf kijken en veranderen hun gedrag ten goede, óf ze verharden onder de toenemende druk en volharden nog meer in hun weinig sociale patroon.

In elk geval, zo stelt Van der Lee, “komen de verhoudingen in de boardroom op scherp te staan. Deze tijd is een fantastische kans voor commissarissen om te kijken naar de kwaliteit van hun bestuursvoorzitter. De druk is er al, verandering aan de top is nu goed mogelijk.” Volgens de Hay-directeur is de tijd aangebroken voor een nieuw type topman: een stabiele leider die niet in paniek raakt of zich defensief opstelt. “Denk aan Gerrit Zalm bij ABN Amro en Jan Hommen bij ING. Daarnaast is de crisisleider een emotioneel intelligent persoon, die conceptueel denkt, en goed in een team kan samenwerken.”

Dat laatste wordt vooral in ons land gewaardeerd. Volgens Van der Lee zullen de Nederlandse raden van bestuur polderend de crisis doorkomen. “Internationaal is de waardering voor een sterke, uitvoerende topman groot, veel groter dan onder Nederlandse managers. Hier hebben we niet zo’n behoefte aan een sterke man. Des te beter.”


[ Wilbert.Geijtenbeek @Reedbusiness.nl ]