Na zes bewogen weken, waarin de veto’s over tafel vlogen en het kabinet tot twee keer toe bijna in een crisis werd gestort, zijn de coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie het eindelijk eens geworden over een pakket maatregelen om de crisis het hoofd te bieden. Het resultaat is, over de hele linie bezien, bijzonder pover.


Het stimuleringspakket van 6 miljard levert een welkome, maar bescheiden bijdrage aan de versterking van de economie. Bouwbedrijven, bijvoorbeeld, kunnen profiteren van de circa 1,5 miljard euro die het kabinet uittrekt voor aanleg van wegen, isolatie van huizen en opknapbeurten voor zorginstellingen. Met dank aan de lobby van Elco Brinkman van Bouwend Nederland.

Maar wie de feiten van de afgelopen weken nuchter op een rij zet, kan niet anders dan concluderen dat Jan Peter Balkenende (CDA) en zijn adjudanten Wouter Bos (PvdA) en André Rouvoet (ChristenUnie) een unieke kans hebben laten liggen om politieke geschiedenis te schrijven.

De crisis maakte de geesten in de polder in hoog tempo rijp voor een reeks fundamentele ingrepen. Dit was een uitgelezen moment om een aantal netelige dossiers waar al jaren nauwelijks beweging in zit, zoals de flexibilisering van de arbeidsmarkt, vlot te trekken.

Het kabinet droeg zelf bij aan de hooggespannen verwachtingen. Begin februari kondigden premier en vicepremiers aan dat in de huidige situatie geen enkele ingreep was uitgesloten. Nederland moest zich voorbereiden op ‘onorthodoxe maatregelen’.

De hoop dat dit kabinet korte metten zou maken met de in de polder talrijke heilige huisjes hield nog geen etmaal stand. Toen liet een van alle publiciteit geschrokken Jan Peter Balkenende al weten dat de hypotheekrente-aftrek natuurlijk niet ter discussie kon staan.

Daarna ging het snel van kwaad tot erger. De PvdA wilde de Werkloosheidswet (WW) met rust laten, de ChristenUnie accepteerde vervolgens niet dat de ‘aanrechtsubsidie’, een fiscale korting voor de niet-werkende partner, zou verdwijnen. Nog voor de zoektocht goed en wel was begonnen, zaten de coalitiepartners al weer tot hun middel in het politieke drijfzand.

De enige echte doorbraak die de drie partijen bereikten, de verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd naar 67 jaar, staat na het overleg met de nog steeds oppermachtige FNV van Agnes Jongerius op losse schroeven. De Sociaal Economische-Raad gaat de komende maanden rustig bekijken of er geen alternatieven voor zijn.

Of het AOW-plan dat rondje polderen overleeft, valt nog te bezien. De zoektocht van het kabinet is daardoor geëindigd in een ballade van gemiste kansen. En Jan Peter Balkenende is gezakt voor zijn examen als crisismanager.



[ jean.dohmen @Reedbusiness.nl ]