Greenspan: je wordt bedankt!

Een vriend van voormalig Fed-voorzitter Alan Greenspan zal de Amerikaanse schrijver, jurist en oud-bankier Charles R. Morris niet worden. Greenspan heeft met zijn gratis-geldpolitiek aan de wieg gestaan van de huidige crisis, meent Morris. Door telkens weer de rente te verlagen werd het geld na aftrek van de inflatie gratis, waarna de huidige crisis heeft kunnen ontstaan.


Morris vertelt op zich niets nieuws. Zijn boek De meltdown van 2 biljoen dollar , dat in Nederlandse vertaling op de markt is verschenen, is dan ook al op leeftijd. Morris publiceerde begin 2008 zijn eerste Amerikaanse versie, toen nog met de titel The Trillion Dollar Meltdown . Het boek werd in de VS een succes, omdat Morris als een van de eerste de oorzaken van de crisis beschreef. De tweede versie verscheen na de ondergang van zakenbank Lehman Brothers. De titel is inmiddels na het oplopen van de verliezen veranderd in De meltdown van 2 biljoen dollar .

Wat het boek interessant maakt is niet zozeer de beschreven actualiteit, die is al aardig verouderd, maar de geschiedenis van de financiële markten van de VS. Hoe heeft deze ramp kunnen ontstaan? Waren er structurele tekortkomingen?

Erg positief over zijn ondernemende landgenoten is de auteur niet. De ‘zelfgenoegzame incompetentie van het Amerikaanse bedrijfsleven was een ramp’, schrijft Morris over de neergang in de jaren zeventig en tachtig. Het ‘linkse’ stimuleringsbeleid van onder anderen de presidenten Lyndon Johnson en Richard Nixon – Nixon was volgens Morris een Keynesiaan – en de oliecrisis zorgden voor een puinhoop.

Als Ronald Reagan wordt gekozen kunnen de ‘theoretici van de vrije markt’ hun race lopen. De ‘altijd efficiënte’ marktkrachten nemen het roer over. De economie wordt gesaneerd. Dat wel, maar de ‘slappe regulering’ zorgen er dan al voor dat ‘snelle, dodelijke en principeloze ondernemers’ via leveraged buyouts of onroerendgoedspeculatie (S&L-debacle) veel geld verdienen ten koste van de gewone werknemers en belastingbetalers. Nieuwe technologie, waaronder grotere rekenkracht van computers en de instroom van wiskundige analisten, maken de ontwikkeling van ingewikkelde financiële producten mogelijk. In de bankenwereld wordt een revolutie zichtbaar. De controle erop ontbreekt. Als de Fed de rente na de terreuraanval op 11 september 2001 verlaagt, ontstaat er ‘een muur aan geld’. 31 Maanden op rij is de kortetermijnrente na inflatiecorrectie in feite negatief, berekent Morris. ‘Met andere woorden: voor de banken was het geld gratis.’ Van 2000 tot medio 2005 ontstaat de grootste hausse ooit op de Amerikaanse huizenmarkt. Als de huizenprijzen dalen en de rente stijgt wordt de kredietcrisis geboren.


[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]