Very light jets: Dan maar de lucht in

very light jets | ondernemen

Het leek zo mooi. Zo rond deze tijd zou het luchtvaartbedrijfje Bikk-Air zes Very Light Jets (VLJ’s) bezitten, voor de zakelijke markt bedoelde vliegtuigjes met plaats voor vier tot zes personen. En nog eens drie jaar later zou het bedrijf liefst 100 kistjes over Europa laten zwermen. Het moest één groot netwerk van luchttaxi’s worden, bestuurd vanuit Rotterdam. Maar in plaats van een grote vloot, heeft het bedrijf sinds februari een curator, die de twee afbetaalde Cessna Citation Mustangs mag veilen om de schuldeisers tevreden te stellen. Oprichter Leendert Bikker trok in februari de stekker uit zijn project en vroeg zelf surseance van betaling aan. “Het is in en in jammer. Maar dit is gewoon niet het moment voor een luchttaxibedrijf.”





Levensvatbaar?


Achteraf was BikkAir wel de snelste start-up. Het bedrijf bezat de eerste VLJ die op Europese grond landde en was met zijn operatie de concurrentie meerdere maanden voor. Die concurrenten schreeuwden hun komst al wel van de daken. DayJet kondigde snel na de start in thuisland Amerika eind 2007 aan diensten in Europa, Rusland en Azië te willen beginnen. Dat is het bedrijf nooit gelukt, maar sinds mei 2008 vloog het Britse Blink op Europa, en vanaf april dit jaar zou het Ierse JetBird volgen. Dat laatste bedrijf heeft de eigen lancering vorige week uitgesteld naar de herfst van dit jaar. Blink is nu het enige bedrijf dat kan claimen een Europees taxinetwerk te beheren, met een ‘vloot’ van twee Cessna’s. Maar het is de vraag, als ‘dit’ niet het moment is voor luchttaxidiensten, of de luchttaximarkt ooit levensvatbaar zal zijn.


Bikker, die de afgelopen twee maanden tussen zijn 25-jarig huwelijksjubileum door nog een doorstart probeerde, ziet zijn markt voorlopig niet meer opleven. “In november hadden we nog 105 vluchturen. Dat was werkelijk krankzinnig veel. Zelfs in december, wat een korte maand is, hadden we voldoende vluchten, maar in januari zakte het keihard in. We deden nog slechts twintig vluchturen, dat is eigenlijk niets meer.” Bikker, die beweert zelf nog nooit in een van zijn toestellen te hebben gevlogen, houdt zich sindsdien vooral bezig met zijn communicatiebureau Branson & Guevara.

Terwijl de taxidiensten kwakkelen, hebben ook de leveranciers van de jets grote problemen. Bepalend is het failliet van DayJet. Dat bedrijf ging in september 2008 failliet en die gebeurtenis vaagde in één klap alle hooggespannen verwachtingen weg. Want weliswaar vloog DayJet slechts 28 VLJ’s, het was goed voor een bestellijst van 1.400 Eclipse-jets, ruim de helft van alle wereldwijde bestellingen. Direct erna kwam Eclipse – in Europa door investeerder Roel Pieper vertegenwoordigd – in de problemen. Het bedrijf heeft het niet overleefd.

Eclipse had de Mercedes diesel van de luchtvaart kunnen worden. De Eclipse 500, met plaats voor vier passagiers, beloofde zó goedkoop in aanschaf en onderhoud te zijn, dat het de markt voor luchttaxi’s zou openbreken. Doordat Pieper bij het bedrijf betrokken was, schreven tientallen ondernemers businessplannen en plaatsten bestellingen. Maar een vergunning om in het Europese luchtruim te vliegen, bleef uit en na het omvallen van DayJet liep de orderportefeuille ook in Europa snel terug. Klanten moeten vrezen voor hun aanbetaling van soms miljoenen. Pogingen van Roel Pieper om de boedel over te nemen, stuitten op investeringsmoeheid van zijn Russische geldschieters. De hoop op een doorstart is nu gevestigd op luchtvaartondernemer Phil Friedman.

Alpha Airways, geleid door de Nederlander Evert van Walsum, heeft weinig hoop meer op levering van de negen bestelde toestellen. “Wij zijn de enige in Europa met een Eclipse volgens de laatste specificaties, en ik kan niet vaak genoeg zeggen: het is een fantastisch toestel. Het concept is ook geweldig en daar kan ik als beroepsvlieger en zakenman wel over oordelen.” Nog één technische ingreep had zijn Eclipse klaargestoomd voor het vervoer van passagiers met de benodigde type-goedkeuring in Europa, maar door de ellende in Amerika kan Alpha Airways tot op heden alleen privévluchten uitvoeren, meestal op en neer naar het hoofdkantoor in Oostenrijk. Nu rest weinig anders dan verkoop of verhuur van die mooie en aerodynamische Eclipse 500, verzucht Van Walsum. Er is geen markt voor honderden luchttaxibedrijven in Europa en volgens Van Walsum is het ook niet meer aan de orde door het omvallen van Eclipse. “Op deze manier wordt onze keel zo langzamerhand dichtgeknepen.” Van Walsum hoopt stilletjes dat Friedman de Eclipse nog toekomst geeft, via leveringgaranties van onderdelen, het afbouwen van de vliegtuigen die Europese airtaxibedrijven wél al bezitten. En liefst natuurlijk het continueren van de productie van de Eclipse 500.



[ Wilbert.Geijtenbeek @reedbusiness.nl ]

[ Philip.Bueters @reedbusiness.nl ]