‘Je moet mensen altijd metde waarheidconfronteren’

bestuursvoorzitter dsw chris oomen | interview

tel. Je bent de directeur van een zorgverzekeraar. Niet van Achmea, CZ, Uvit of Menzis. Nee, je bent directeur van DSW en je hoofdkantoor staat in een sombere wijk van Schiedam. Je bent een kleine, regionale verzekeraar. De meeste DSW-verzekerden bezoeken de twee ziekenhuizen in de regio: het Vlietland Ziekenhuis in Schiedam en het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft. Vlietland stuurt de rekeningen voor de behandelingen vooral naar DSW. Er is één probleem: de rekeningen zijn hoog. Hoger dan het gemiddelde in Nederland. Reden: Vlietland zit in een spiksplinternieuw ziekenhuis, waarvan de bouwkosten tientallen miljoenen hoger waren dan berekend. Het ziekenhuis is technisch failliet; DSW draait op voor de uit de hand gelopen bouwkosten. 


Dan zijn er twee mogelijkheden, weet Chris Oomen, directeur van DSW. Of je laat het ziekenhuis failliet gaan of je probeert er nog wat van te maken. Oomen kiest voor de laatste optie, want een faillissement is kapitaalvernietiging en haalt bovendien het hart uit de regio. Oomen wil het ziekenhuis overnemen via een coöperatie. Daarvoor betaalt een aan DSW gelieerde stichting 11 miljoen euro, terwijl de huisartsen, het personeel en enkele verpleeghuizen de resterende 7 miljoen euro financieren. Doel is het ziekenhuis efficiënter te laten werken en de omzet te verhogen. Dat moet ervoor zorgen dat de kosten per behandeling dalen.

Oomen kán rekenen. Niet verbazingwekkend gezien zijn achtergrond. Hij nam het initiatief om in 1986 optiehandelaar Optiver op te richten en verkocht chipkniptechnologie aan de Amerikanen. Nu leidt hij een lowcost -verzekeraar. Oomens leidersstijl is, zoals hij het zelf zegt “nogal dwingend”. Dat wordt duidelijk wanneer hij het interview onderbreekt voor een telefoongesprek: “Ik wil hoe dan ook van die persoon af. Dat ga ik nog één keer zeggen. Als je begint met verkeerde mensen, dan gaat het altijd fout.” Oomen heeft een mening, en dat zullen sommigen weten ook.


Er is veel kritiek op uw plan. De verzekerden zouden gedwongen worden naar Vlietland te gaan. Geen vrijheid van keuze.


“Het nieuwe zorgstelsel kan niet het paradijs op aarde zijn. Maar het is wel een goed systeem dat bij onze cultuur en leefgewoontes past. Je bent verplicht je te verzekeren. Je moet je premie betalen. Daar staat tegenover dat je vrijheid van keuze hebt bij het kiezen van je zorgverlener. Er is geen verzekeraar die je opbelt en zegt dat je naar dát ziekenhuis moet gaan. Dat kan wettelijk gezien ook niet. De patiënt is vrij om te gaan en staan waar hij wil.”




Wat is er aan de hand met Vlietland?


“Dat is een nieuw, te groot ziekenhuis. De bouwkosten zijn mede door het beleid uit Den Haag opgelopen met 37 miljoen euro. Daardoor heeft het ziekenhuis als het wordt getaxeerd op marktwaarde een negatief eigen vermogen van 50 tot 100 miljoen euro. Het ziekenhuis kan met de hoge financieringslasten nooit een normale prijs per behandeling vragen. Voorheen waren de kapitaallasten 6à7 procent. Nu is dat 23 procent. Daar kan geen sanering tegenop. Vlietland wilde samenwerken met andere ziekenhuizen, maar dat is niet gelukt. Niemand wil die problemen importeren. DSW komt voor het hekje te staan. Moeten we nu een ziekenhuis, dat voor 167 miljoen euro is gebouwd, failliet laten gaan? Moeten we het netwerk tussen huisartsen, verpleeg- en zorghuizen en het ziekenhuis vernietigen? Moeten we de personeelsleden die uit de regio komen ontslaan? Nee. DSW heeft de stichting Phoenix, die het geld beheert van onze eigen apotheken. De stichting heeft tot doel projecten in de gezondheidszorg te steunen. We stoppen een deel van dat geld in de coöperatie die het ziekenhuis zal overnemen. De coöperatie wordt medeopgericht en -gefinancierd door huisartsen, zorghuizen, de medische staf en het ziekenhuispersoneel.”




De coöperatie wordt de eigenaar van het ziekenhuis?


“Ja, helemaal. Maar de eventuele winst die het ziekenhuis maakt, blijft in het ziekenhuis. De helft gaat naar het eigen vermogen. De andere helft gaat naar innovatie. De winst wordt niet aan de coöperatie uitgekeerd.”




U steekt geld in een bijna failliet ziekenhuis.


“DSW steekt geld in een coöperatie. Het ziekenhuis heeft een flinke bouwschade. De ministeries en zorgautoriteiten zeggen nu dat ze de meerkosten maar in de nota’s moeten verwerken. En aangezien 70 procent van de Vlietland-patiënten bij DSW is verzekerd, mogen wij dat betalen. Ook in Delft wordt gedacht aan de bouw van een nieuw en duur ziekenhuis. Dan hebben we straks, als we niet oppassen, twee dure ziekenhuizen in onze kernregio. Wij mogen de kosten betalen. Maar met ons wordt niet over de consequenties overlegd. Eigenlijk is het te gek voor woorden dat op slechts 15 kilometer afstand van elkaar twee ziekenhuizen worden gebouwd, die ook nog eens niet willen samenwerken. Dat is kapitaalvernietiging. Het is wel publiek geld. Daar heeft de centrale overheid niets aan gedaan.”




U zit klem?


“Dit overkomt ons. Ik zou kunnen meehuilen met de wolven in het bos door te zeggen dat het ziekenhuis maar failliet moet gaan. Maar dan heb ik een probleem hier. Ik kies ervoor te investeren. Wij betalen het grootste deel van het bedrag, zo’n 11 miljoen. Onze invloed in de coöperatie zal echter onder de 40 procent liggen.”


Waarom geen meerderheid?


“Dat werkt niet. Je moet consensus bereiken. Dat werkt beter. Bovendien hebben we alleen invloed in de ledenraad. Wij hebben één vertegenwoordiger in die raad. De coöperatie krijgt daarnaast een onafhankelijk bestuur. Als de leden een besluit nemen, kan dat alleen met een gekwalificeerde meerderheid, waardoor onze invloed als verzekeraar nog kleiner wordt.”




Wat gaat er met Vlietland gebeuren?


“Het ziekenhuis is nu te groot. Als je nieuwe diensten binnenhaalt voor bovenregionale zorg kun je dat ziekenhuis beter vullen. Door het verhogen van de omzet, maar ook door efficiënter te werken, dalen de lasten per handeling. Je kunt je kosten beter verdelen over meer dingen. Ik wil in eerste instantie de zorg verbeteren, maar als dat zorgt voor een kostenverlaging dan is dat heel mooi. Als dat ziekenhuis op termijn van de financiële problemen af is en kwaliteit levert, is het een aantrekkelijke partner. Dat hoop ik.”




Zou u het Reinier de Graaf Gasthuis een plek in de coöperatie willen aanbieden?


“Zeker.”




Wanneer moet alles op orde zijn?


“We blijven alleen helpen zolang dat ziekenhuis zich hervormt. Het moet binnen drie tot vier jaar duidelijk zijn of de steun heeft geholpen. Eigenlijk al eerder. Je moet aanjagen, kijken of de mentaliteit verandert. Het belang van het hele ziekenhuis hoort voorop te staan, niet het belang van een specialistenmaatschap.” 


De politiek gelooft niet erg in uw idee.


“Dat past niet in hun denkraam. Ze denken alleen maar dat je er zelf beter van wilt worden. Tja... als ze alleen maar koppensnellen. We gebruiken het geld voor het doel waarvoor het bijeen is gebracht. We misbruiken het niet door onze wil door te drijven.”




Wat was dat voor een telefoongesprek daarnet?


“In een ziekenhuis is de medische staf het belangrijkste orgaan. Daar zitten altijd mensen die hun eigen belang hoger stellen dan het algemeen belang. Ze gaan voor het grote geld. Van specialisten die puur aan hun eigen belang denken, zullen we af moeten zonder een grote afkoopsom te betalen. Als iemand zich niet schikt en zich achter allerlei regels verschuilt, dan voeren we de discussie over het al dan niet functioneren desnoods via de pers.”




En daarnet vertelde u nog dat uw invloed beperkt is.


“Formeel heb ik bijna 40 procent. Maar ik bel veel. Natuurlijk gebruikt iedereen zijn invloed in het leven. Mijn invloed is by speech . Als je in de regio vraagt wie de baas in de zorg is, dan zeggen ze: dat is Oomen. Ik heb géén formele macht. Als ik dat wel had gehad, dan had het Vlietland Ziekenhuis hier niet gestaan. Dan had het in Vlaardingen gestaan. Niet op deze rampplek.”




Wat gebeurt er als dwarsliggers in het ziekenhuis blijven zitten?


“Dan is dat zo. Dan heb ik mijn mening gegeven. Dan financiert de stichting de coöperatie toch.”




Het telefoongesprek was nogal dwingend.


“Ik sta bekend als iemand die het nogal dwingend kan zeggen.”




De Zonnekoning van Schiedam?


“Nou nee, met zo’n typering heb ik niets. Ik moet kunnen uitleggen, kunnen overtuigen. Dat ik zakelijk gelijk heb, weet ik zeker. Je moet mensen altijd met de waarheid confronteren. Dan daalt de waarheid snel in. Ik ben heel duidelijk. Niet eerst een val opzetten om het fout te laten lopen. Ik heb tegen sommige bestuursvoorzitters van zorginstellingen gezegd: je denkt toch niet dat je deze instelling kunt besturen? Daar ben je totaal ongeschikt voor.”




En toen?


“Meestal vonden ze dat niet leuk.”




Wat denkt u dat Ab Klink, de minister van Volksgezondheid, met uw initiatief zal gaan doen?


“Hij zal het goedkeuren, want hij kan het wettelijk gezien niet afkeuren.”(Begin maart keurde Ab Klink de overname goed, red.)




[ walter.devenijns @reedbusiness.nl ]