Over zes maanden vinden in Duitsland parlementsverkiezingen plaats. Bijna de helft van de kiezers wil Angela Merkel (54) dan weer als bondskanselier, zo bleek afgelopen week uit een peiling van het dagblad Die Welt en televisiezender ARD. Toch kan de baas van de BV Duitsland momenteel weinig goed doen. De SPD opende afgelopen week frontaal de aanval op Merkel, die een onvermogen om te leiden wordt verweten. En ook in eigen kring groeit de kritiek op haar. De verwijten gaan van onzichtbaarheid, gebrek aan daadkracht en een zwabberende koers tot het aanleunen tegen de linkse SPD en een zwak partijpolitiek profiel.


Een van de belangrijkste pijnpunten is Merkels omgang met Opel. Het oer-Duitse industriële autoconcern wordt met de ondergang bedreigd, maar een helder antwoord van de regering blijft uit. Begin deze maand sprak Merkel zich nog met zoveel woorden uit tegen de roep Opel en daarmee bijna 30.000 banen in Duitsland met ruim 3 miljard euro belastinggeld overeind te houden. Ze noemde het bedrijf daarbij niet systeemrelevant, zoals bepaalde financiële instellingen dat wel zijn. Geen voorkeursbehandeling voor Opel derhalve, laat staan een blanco cheque. We zullen Opel ondersteunen als onze hulp een goede toekomst zeker kan stellen, zei ze deze week tegen dagblad Bild . Ook moet eerst duidelijk worden hoe het verder gaat met het vrijwel failliete Amerikaanse moederconcern General Motors (GM), aldus de bondskanselier.

Bij de werknemers van Opel en zijn toeleveranciers raakt het geduld echter op. De grootste vakbond IG Metall heeft protesten aangekondigd. Ook wilde stakingen worden niet uitgesloten om arbeidsplaatsen te behouden. De bond denkt zelfs de hele Europese auto-industrie lam te kunnen leggen. De ondernemingsraad van staalconcern ThyssenKrupp, waar 10.000 werknemers afhankelijk zijn van de auto-industrie, waarschuwt echter ook dat het redden van Opel ten koste kan gaan van de andere Duitse automakers in een markt die toch al te lijden heeft van overproductie. Concurrenten Volkswagen en Daimler vinden staatshulp aan Opel concurrentievervalsing.

Of Opel een reddingsboei krijgt toegeworpen hangt niet alleen af van Merkel. Prominente CDU’ers als Roland Koch en Jürgen Rüttgers, leiders van deelstaten waar grote Opel-fabrieken staan, lobbyen om Opel boven water te houden. Frank-Walter Steinmeier, minister van buitenlandse zaken en kanselierskandidaat voor de SPD, zegt alle opties open te willen houden ten aanzien van Opel, maar zijn partij waarschuwt tegelijk voor deïndustrialisering van Duitsland. De CSU, zusterpartij van het CDU in BMW-land Beieren, is het duidelijkst tegen staatsingrijpen bij Opel. Merkel laat zich niet uit de tent lokken zolang de onderhandelingen met Opel en GM gaande zijn. Eind deze maand wordt ze op het hoofdkwartier van Opel in Rüsselsheim verwacht. De vraag is met welke boodschap. Dat die hoe dan ook pijnlijk zal zijn, lijdt geen twijfel.


[ oene van der wal - Berlijn ]